Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 66/10 Generato dall'IA

Supreme Court allows landowner's claim for easement creation when utility company refuses due to compensation disputes.

Numero d'incarto III CZP 66/10
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court rejected the Regional Court's refusal to establish a transmission easement, ruling that the legal issue was not sufficiently serious to warrant a ruling on a point of law. The court found that the Civil Code explicitly grants landowners the right to demand compensation and easement creation when a utility company refuses to sign an agreement, even if the sole reason is a dispute over the compensation amount. Consequently, the court held that the landowner may file a request for easement creation via judicial decision when the parties fail to reach a contractual agreement.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3052 § 2 k.c.; Art. 3052 § 1 k.c.: When a utility company refuses to conclude an easement agreement, the landowner may request the creation of the easement and appropriate compensation via a judicial decision, including when the refusal stems solely from a dispute over the compensation amount.

Parole chiave

Generato dall'IA
transmission easement creation utility company refusal compensation dispute judicial decision mechanism Civil Code provisions non-contentious procedure landowner rights

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3052 § 2 k.c.
k.c., w okolicznościach wskazanych w art. 3052 § 2 k.c. właścicielowi
Art. 3052 § 1 k.c.
przedsiębiorcy (art. 3052 § 1 k.c.).
Art. 49 § 1 k.c.
z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., właściciel nieruchomości może
Art. 626 § 3 k.p.c.
nieprocesowym (art. 626 § 3 k.p.c.), żądanie o jakim mowa w art.
Art. 390 § 1 k.p.c.
wątpliwości prawne mają charakter poważny (art. 390 § 1 k.p.c.), co oznacza,
art. 3052 § 2 k.c
k.c., w okolicznościach wskazanych w art. 3052 § 2 k.c.
art. 390 § 1 k.p.c
wątpliwości prawne mają charakter poważny (art. 390 § 1 k.p.c.), co oznacza,
art. 49 § 1 k.c
z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., właściciel nieruchomości może
art. 3052 § 1 k.c
przedsiębiorcy (art. 3052 § 1 k.c.).
art. 3052 k.c
występuje problem relacji art. 3052 k.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III CZP 8/99
13 maja 1999 r., III CZP 8/99, z dnia 30 maja 2003 r., III CZP 30/03, z dnia
III CZP 30/03
13 maja 1999 r., III CZP 8/99, z dnia 30 maja 2003 r., III CZP 30/03, z dnia
III CZP 31/07
Supreme Court allows contract validity via analogy to Civil Code when board lacks required resolution.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZP 66/10

POSTANOWIENIE

Dnia 14 października 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku Karola B.

przy uczestnictwie PGE Dystrybucja B. sp. z o.o. w B. oraz Elżbiety R.

o ustanowienie służebności przesyłu,

na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 14 października 2010 r.,

na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2010 r.,

"1. Czy w sytuacji gdy przedsiębiorca odmawia zawarcia

umowy ustanowienia służebności przesyłu, o której mowa w art. 305 1

k.c., w okolicznościach wskazanych w art. 3052 § 2 k.c. właścicielowi

nieruchomości przysługuje roszczenie o jej ustanowienie?;

2. Czy użyte w art. 3052 § 2 k.c. sformułowanie "jeżeli

przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie przesyłu"

dotyczy również sytuacji, w której do zawarcia takiej umowy nie

doszło jedynie z uwagi na brak zgody przedsiębiorcy na żądane

przez właściciela nieruchomości, na której znajdują się urządzenia

przesyłowe wynagrodzenie?"

odmawia podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 10 lutego 2010 r. oddalił wniosek

Karola B. o ustanowienie za wynagrodzeniem służebności przesyłu na rzecz PGE

Dystrybucja B. sp. z o.o. z siedzibą w B.

Uzasadniając to postanowienie Sąd

Rejonowy wskazał, że ustawodawca nie przewidział roszczenia właściciela

nieruchomości, na której usytuowane są urządzenia przesyłowe przedsiębiorcy, o

ustanowienie służebności przesyłu w sytuacji określonej w art. 3052 § 2 k.c. Przepis

ten

umożliwia

właścicielowi

nieruchomości

jedynie

roszczenie

wobec

przedsiębiorcy o wynagrodzenie za ustanowienie służebności. Natomiast w

przypadku, gdy przedsiębiorca nie chce ustanowienia na swoją rzecz służebności

przesyłu, to nie można mu przyznać tego uprawnienia bez jego woli. Właścicielowi

nieruchomości w takiej sytuacji przysługują roszczenia mające na celu ochronę

własności. Ponadto Sąd Rejonowy uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki

uregulowane w art. 3052 § 2 k.c., skoro PGE Dystrybucja B. sp. z o.o. wyraziła

zgodę na ustanowienie służebności. Istnieje więc możliwość ustanowienia

służebności przesyłu w drodze umowy, a jedyną sporną kwestią pozostaje

wyłącznie wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności.

Przy rozpoznawaniu apelacji od wyżej wskazanego postanowienia Sąd

Okręgowy powziął poważne wątpliwości sprowadzające się do przedstawionego w

formie dwóch pytań zagadnienia prawnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Podjęcie uchwały przez Sąd Najwyższy może nastąpić, jeżeli wyjaśnienie

zagadnienia prawnego jest niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, a istniejące

wątpliwości prawne mają charakter poważny (art. 390 § 1 k.p.c.), co oznacza,

że istnieją

zasadnicze

trudności

w

ich

wyjaśnieniu

przy

wykorzystaniu

podstawowych metod wykładni (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

13 maja 1999 r., III CZP 8/99, z dnia 30 maja 2003 r., III CZP 30/03, z dnia

29 listopada 2005 r., III CZP 31/07, niepubl.). Taka sytuacja w rozpoznawanej

sprawie nie zachodzi. Wątpliwość przedstawiona w zagadnieniu prawnym

sprowadza się do pytania, czy właścicielowi nieruchomości przysługuje roszczenie

o ustanowienie służebności przesyłu w okolicznościach wskazanych w art. 3052 § 2

k.c., gdy przedsiębiorca odmawia zawarcia takiej umowy i czy dotyczy to również

sytuacji, gdy jedyną przyczyną braku zawarcia stosownej umowy jest spór co do

wysokości wynagrodzenia. Wyjaśnienie tej wątpliwość wynika wprost z art. 305 2 § 2

k.c.,

który

stanowi,

że

jeżeli

przedsiębiorca

odmawia

zawarcia

umowy

o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania

z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., właściciel nieruchomości może

żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności

przesyłu. Uprawnienie właściciela nieruchomości jest korelatem uprawnienia

przedsiębiorcy (art. 3052 § 1 k.c.). Z wnioskiem o ustanowienie służebności może

zatem wystąpić zarówno przedsiębiorca (gdy właściciel odmawia zawarcia umowy

o ustanowienie służebności), jak i właściciel nieruchomości (w razie odmowy

przedsiębiorcy). Ustanowienie służebności przesyłu winno nastąpić przede

wszystkim w drodze umowy – w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie

występuje problem relacji art. 3052 k.c. i art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651) –

jeżeli jednak do jej zawarcia nie doszło, może to nastąpić na mocy

orzeczenia sądowego. W art. 3052 § 2 k.c. określono, że właściciel może

„żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności

przesyłu”. Wynika z tego, że nie może wystąpić o zasądzenie wynagrodzenia bez

jednoczesnego ustanowienia służebności. Biorąc zaś pod uwagę, że ustanowienia

służebności przesyłu (podobnie jak innych służebności) następuje w postępowaniu

nieprocesowym (art. 626 § 3 k.p.c.), żądanie o jakim mowa w art. 305 2 § 2 k.p.c.

przybiera postać wniosku i rozpoznawane jest zgodnie z regułami tego

postępowania. Właściciel nieruchomości może złożyć wniosek także wówczas,

gdy jedyną przyczyną odmowy zawarcia umowy o ustanowienie służebności

przesyłu jest spór co do wysokości wynagrodzenia.

Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.