Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 61/13 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal on appeal costs ruling as a horizontal appeal under Civil Procedure Code.

Numero d'incarto III CZP 61/13
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ruled that a horizontal appeal is inadmissible against a second-instance court's decision regarding appeal costs. The plaintiff attempted to appeal the court's award of costs for the appeal proceedings itself, arguing it was a separate ruling. The court determined that such a decision is an inherent and necessary consequence of the appeal judgment, making it part of the 'result' of the appeal process. Consequently, the statutory exclusion for horizontal appeals on second-instance rulings applies to this decision as well.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3942 § 1 k.p.c.; The decision on appeal costs rendered by the court of second instance is an integral part of the result of the appeal proceedings and is therefore subject to the inadmissibility of horizontal appeals.

Parole chiave

Generato dall'IA
horizontal appeal appeal costs second instance Civil Procedure Code inadmissible appeal procedural consequence legal interpretation

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 3942 § 1 k.p.c.
"Czy na podstawie art. 3942 § 1 k.p.c. zażalenie przysługuje na
art. 3942 § 1 k.p.c
"Czy na podstawie art. 3942 § 1 k.p.c.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZP 61/13

UCHWAŁA

Dnia 10 października 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski (przewodniczący)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)

Protokolant Katarzyna Bartczak

w sprawie z powództwa R. Bank Polska S.A. w Warszawie

przeciwko W. D.

o zapłatę,

po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym

w dniu 10 października 2013 r.

zagadnienia prawnego

przedstawionego przez Sąd Okręgowy w T.

postanowieniem z dnia 29 maja 2013 r.,

"Czy na podstawie art. 3942 § 1 k.p.c. zażalenie przysługuje na

postanowienie sądu drugiej instancji, w przedmiocie orzeczenia

o kosztach postępowania zażaleniowego?"

podjął uchwałę:

Na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie

orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego zażalenie

nie przysługuje.

Uzasadnienie

Przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne

wynikło na tle następującego stanu faktycznego:

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2013 r. uwzględnił

zażalenie powoda na postanowienie o zwrocie kosztów procesu, zawarte w pkt II

wyroku Sądu Rejonowego z dnia 16 stycznia 2013 r., w ten sposób, że w punkcie

1) zmienił zaskarżone postanowienie przez podwyższenie zasądzonej z tego tytułu

kwoty, a w punkcie 2) zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 90 zł tytułem

zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Powód wywiódł zażalenie na postanowienie zawarte w pkt 2) postanowienia

Sądu Okręgowego z dnia 5 kwietnia 2013 r., wnosząc o zasądzenie na jego rzecz

dodatkowej kwoty 15 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, a także kosztów

postępowania wszczętego ostatnio wymienionym zażaleniem.

Sąd Okręgowy, przy rozpoznawaniu tego zażalenia, powziął istotne

wątpliwości co do jego dopuszczalności na podstawie art. 3942 § 1 k.p.c., które

zawarł w uzasadnieniu postanowienia z dnia 29 maja 2013 r. przedstawiającego

Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne.

Uznał z jednej strony, że w art. 3942 § 1 k.p.c. ustawodawca wyłączył

dopuszczalność tzw. „zażaleń poziomych” na określone nim postanowienia

sądu drugiej instancji wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienia

sądu pierwszej

instancji.

Dopuścił

możliwość,

że

postanowienia

sądu

odwoławczego obejmują również rozstrzygnięcia o kosztach postępowania

zażaleniowego i pozwalają na ich potratowanie jako wydanych w wyniku

rozpoznania zażalenia m.in. na orzeczenia o zwrocie kosztów procesu.

Z drugiej jednak strony Sąd Okręgowy dostrzegł, że postanowienie Sądu

drugiej instancji w przedmiocie

rozstrzygnięcia

o

kosztach

postępowania

zażaleniowego ma charakter akcesoryjny i nie jest wydane w wyniku rozpoznania

zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Zaprezentował jako

możliwą tezę, że postanowieniem wydanym „w wyniku” rozpoznania zażalenia na

postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie zwrotu kosztów procesu jest

tylko ta część postanowienia Sądu pierwszej instancji, która odnosi się stricte do

przedmiotu zażalenia, a więc oddalająca zażalenie lub, jak w niniejszej sprawie,

zmieniająca zaskarżone postanowienie. W tym ujęciu zaskarżone postanowienie

o kosztach postępowania zażaleniowego można uznać za wydane nie „w wyniku”,

a jedynie „w związku” z rozpoznaniem zażalenia, stwierdził Sąd Okręgowy,

co wówczas skutkowałoby dopuszczalnością tzw. „zażalenia poziomego” na mocy

art. 3942 § 1 k.p.c.

W rezultacie oceny przedstawionych wątpliwości Sąd Okręgowy skłonił się

jednak bardziej do pierwszego ze stanowisk, co przesądza wniosek, że zażalenie

do innego składu tego samego sądu na podstawie art. 3942 § 1 k.p.c. nie

przysługuje na postanowienie Sądu drugiej instancji w tej jego części, w której

rozstrzygnięto o kosztach postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy podjął uchwałę, kierując się następującą argumentacją:

Istota

przedstawionego

Sądowi

Najwyższemu

do

rozstrzygnięcia

zagadnienia prawnego sprowadza się do pytania o przedmiotowe granice

dopuszczalności tzw.

„zażalenia

poziomego”, przewidzianego w art. 394 2 § 1

k.p.c., które wyznacza klauzula wyłączająca ten środek zaskarżenia w sytuacji

wskazanej in fine powołanego przepisu.

Przypomnieć należy, że prawo do wniesienia zażalenia, nie wyłączając

omawianego

„zażalenia

horyzontalnego”,

nie

może

mieć

charakteru

bezwzględnego i nie może być utożsamiane z prawem do sądu. W piśmiennictwie

niekwestionowany jest pogląd, że zaskarżanie zażaleniem postanowień nie

kończących postępowania w sprawie, a dotyczących zagadnień wpadkowych,

możliwe jest w enumeratywnie wyliczonych w ustawie sytuacjach, w których

ustawodawca

wyraźnie

przewiduje

dopuszczalność

zażalenia.

Przykładem

realizacji przez ustawodawcę takiego założenia legislacyjnego jest właśnie art. 3942

§ 1 k.p.c., w którym wyraźnie zakreślono przedmiot postanowień sądu drugiej

instancji podlegających zaskarżeniu zażaleniem do innego składu tego sądu,

wyłączając zarazem dopuszczalność wnoszenia zażalenia na te spośród nich, które

wydane zostały w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej

instancji.

Cechą specyficzną zażalenia uregulowanego w art. 3942 § 1 k.p.c.,

odróżniającą go od klasycznej formy zażalenia, jest brak dewolutywności, ponieważ

jego rozpoznanie następuje nie przez sąd wyższego szczebla, a jedynie przez inny

skład tego samego sądu, który wydał zaskarżone postanowienie. W tej sytuacji

ewentualne przyjęcie, że orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego,

wydane przez Sąd drugiej instancji w przedmiocie zwrotu kosztów procesu, nie

byłoby postanowieniem wydanym w wyniku rozpoznania ostatnio wymienionego

zażalenia, musiałoby w konsekwencji skutkować trudnym do zaaprobowania

rezultatem

w

postaci

swoistego

zjawiska

„niekończącego

się

zażalenia”.

Przy równoczesnym braku dewolutywności omawianego zażalenia „poziomego”

aprobata

dla

tej

tezy

musiałaby

skutkować

irracjonalnym

wnioskiem,

że postanowienie sądu drugiej instancji rozstrzygające po raz pierwszy o kosztach

zakończonego

właśnie

postępowania

zażaleniowego,

podlega

zaskarżeniu

„poziomym” zażaleniem do kolejnego innego składu tego samego sądu drugiej

instancji. Taki kierunek wykładni nie zasługuje na akceptację, a jego zanegowanie

pozwoli na aprobatę dla wyrażanego w piśmiennictwie trafnego stanowiska, że tzw.

zażaleniem poziomym zaskarżalne są tylko te postanowienia sądu drugiej instancji,

które mają za przedmiot wyłącznie rozstrzygnięcie o kosztach postępowania

apelacyjnego.

Przeciwko

przyjęciu

dopuszczalności

„zażalenia

poziomego”

na

postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie orzeczenia o kosztach

postępowania zażaleniowego przemawia również rezultat wykładni językowej

normy zawartej w art. 3942 § 1 fine k.p.c.

Użyte w nim przez ustawodawcę sformułowanie „… postanowień wydanych

w wyniku rozpoznania zażalenia…”, a więc posłużenie się w nim liczbą mnogą,

wskazuje, że odnosi się ono do całokształtu, a więc pełnego efektu czy

całościowego rezultatu rozpoznania przez sąd drugiej instancji zażalenia na

orzeczenie o zwrocie kosztów procesu. Tak rozumianym wynikiem (rezultatem,

efektem) rozpoznania przez sąd drugiej instancji zażalenia jest nie tylko orzeczenie

w przedmiocie istoty zaskarżonego nim rozstrzygnięcia, a więc o zwrocie kosztów

procesu, ale również - adekwatne do tego merytorycznego wyniku postępowania

zażaleniowego - orzeczenie o kosztach zakończonego właśnie postępowania

zażaleniowego, wszczętego wniesieniem rozpoznanego zażalenia.

Orzeczenie o kosztach zakończonego postępowania zażaleniowego jest

więc bezpośrednim następstwem rozpoznania zażalenia i jego procesowym

rezultatem, a więc procesową konsekwencją orzeczenia przez sąd drugiej instancji

o żądaniu przedstawionym w zażaleniu kwestionującym zwrot kosztów procesu.

Przytoczone sformułowanie przepisu art. 3942 § 1 in fine k.p.c., posługujące

się liczbą mnogą w odniesieniu do postanowień sądu drugiej instancji wydanych

jako rezultat („w wyniku”) rozpoznania jednego zażalenia, również skłania do

wykładni, że zaskarżenie zażaleniem postanowienia sądu pierwszej instancji

rozstrzygającego o zwrocie kosztów procesu kończy się wydaniem dwóch w istocie

postanowień: merytorycznego rozstrzygającego o samym żądaniu zażalenia,

oraz będącego jego odpowiednim adekwatnym wynikiem, tj. rozstrzygnięciem

o kosztach zakończonego właśnie postępowania zażaleniowego. To orzeczenie

jest postanowieniem, którego kształt stanowi adekwatny wynik rozstrzygniętego

w określony sposób zażalenia, a jego wydanie jest oczywistą konsekwencją

procesową zakończenia postępowania zażaleniowego przez sąd odwoławczy.

Skutkuje to uznaniem, że tzw. poziome zażalenie na postanowienie sądu

drugiej instancji w przedmiocie orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego

objęte jest przedmiotowym zakresem wyłączającym jego dopuszczalność z mocy

art. 3942 § 1 in fine k.p.c., wobec wydania tego postanowienia w wyniku

rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji uchwały.

jw