Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 61/05 Generato dall'IA

Supreme Court rules that courts must pay fees for enforcement actions on their behalf.

Numero d'incarto III CZP 61/05
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ruled that the State Court and Prosecutor must pay the proportional fee required to initiate enforcement proceedings. The lower court had rejected the creditor's complaint, ordering the return of the enforcement request due to non-payment of this fee. The Supreme Court clarified that the statutory provision applies to both security and enforcement proceedings initiated by the court, rejecting arguments that it only covered security measures.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 45 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji; Art. 59 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji: The obligation to pay the proportional fee applies to enforcement proceedings initiated by the court or prosecutor, covering both enforcement and security proceedings.

Parole chiave

Generato dall'IA
enforcement proceedings proportional fee court obligation State Court enforcement law

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 45 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji
4 art. 45 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w
Art. 59 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji
4 usprawiedliwia ponadto treść art. 59
art. 825 pkt 1 k.p.c

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Uchwała z dnia 29 września 2005 r., III CZP 61/05

Sędzia SN Bronisław Czech (przewodniczący)

Sędzia SN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

Sędzia SN Barbara Myszka

Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi wierzyciela Skarbu Państwa – Sądu

Rejonowego w S. przy uczestnictwie dłużnika Mirosława P. na czynności komornika

I rewiru przy Sądzie Rejonowym w B., po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na

posiedzeniu jawnym w dniu 29 września 2005 r. zagadnienia prawnego

przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Słupsku postanowieniem z dnia 5 maja

2005 r.:

"Czy przepis ust. 4 art. 45 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w

brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 września 2004 r., o zmianie ustawy o

komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie ustawy – Kodeks postępowania

cywilnego (Dz.U. Nr 236, poz. 2356) znajduje zastosowanie w przypadkach

wnioskowania przez sądy o egzekucję prawomocnie ustalonych należności, czy też

odnosi się jedynie do zabezpieczenia roszczeń pieniężnych, nie wyłączając przy

tym postępowań o wykonanie postanowień o udzielaniu zabezpieczenia w drodze

egzekucji dokonywanych na polecenie sądu?"

podjął uchwałę:

Przepis art. 45 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach

sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr 133, poz. 882 ze zm.) przewiduje obowiązek

uiszczenia opłaty stosunkowej od wniosku o wszczęcie egzekucji na

polecenie sądu.

Uzasadnienie

Komornik zarządził zwrot wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego

wierzycielowi – Skarbowi Państwa, Sądowi Rejonowemu w S. z powodu

nieuiszczenia opłaty przewidzianej w art. 45 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.

o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr 133, poz. 882 ze zm. – dalej:

„u.k.s.egz.”) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 czerwca 2004 r. o zmianie

ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie ustawy – Kodeks

postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 236, poz. 2356). Skarga wierzyciela na

zarządzenie komornika została oddalona jako nieuzasadniona. W ocenie Sądu, art.

45 ust. 3 i 4 u.k.s.egz. należy odczytywać łącznie jako obowiązek uiszczenia przez

sądy opłaty stosunkowej w związku z wszczęciem postępowania egzekucyjnego w

celu dochodzenia roszczenia pieniężnego.

Rozpoznając zażalenie wierzyciela, Sąd Okręgowy powziął wątpliwości

dotyczące właściwej interpretacji art. 45 ust. 3 i 4 u.k.s.egz. Za zasadniczą kwestię

uznał rozstrzygnięcie, czy ustawodawca celowo obciążył sąd i prokuratora jako

jednostki organizacyjne Skarbu Państwa obowiązkiem uiszczenia opłaty

stosunkowej i to wbrew ogólnej zasadzie wyrażonej w art. 45 ust. 1 i 2 u.k.s.egz., że

opłatę stosunkową pobiera się od dłużnika, czy też w wyniku umieszczenia w art.

45 ust. 4 zwrotu „nie wyłączając egzekucji” zamierzał jedynie podkreślić, że

obowiązek uiszczenia odpowiedniej opłaty stosunkowej, w związku z wszczęciem

postępowania o dokonanie zabezpieczenia, dotyczy wszystkich wierzycieli, w tym

sądu i prokuratury.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W literaturze wyrażony został pogląd, że sądowi polecającemu

przeprowadzenie egzekucji z urzędu (art. 796 § 2 i § 3 k.p.c.) nie służy skarga na

czynności komornika. Stanowisko takie nie zasługuje na aprobatę, a za

uzasadniony należy uznać pogląd odmienny, dopuszczający możliwość wniesienia

skargi na czynności komornika także przez sąd lub organ uprawniony, który żądał

wszczęcia egzekucji, gdyż podmioty wskazane w art. 796 § 2 i § 3 k.p.c. można

traktować jako mające pozycję strony postępowania egzekucyjnego (por. np. art.

825 pkt 1 k.p.c.).

Przedstawione Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne odnosi się do stanu

prawnego ukształtowanego ustawą z dnia 24 września 2004 r. o zmianie ustawy o

komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie ustawy – Kodeks postępowania

cywilnego (Dz.U. Nr 236, poz. 2356). Zgodnie z art. 45 ust. 3 u.k.s.egz., wszczęcie

postępowania o dokonanie zabezpieczenia roszczenia pieniężnego uzależnione

jest od uiszczenia przez wierzyciela opłaty stosunkowej, w wysokości określonej w

tym przepisie. W art. 45 ust. 4 stwierdzono natomiast, że przepis ust. 3 stosuje się

także do zabezpieczenia roszczeń pieniężnych Skarbu Państwa i jednostek

samorządu terytorialnego, nie wyłączając egzekucji prowadzonej na polecenie sądu

albo prokuraturę. Nieuiszczenie opłaty, o której mowa w ust. 3, w terminie przez

wierzyciela, sąd lub prokuratora, powoduje zwrot wniosku (art. 45 ust. 6). W art. 45

ust. 2 wyrażono ogólną zasadę, że za dokonaną egzekucję świadczeń pieniężnych

komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową.

W praktyce stosowania omawianych przepisów pojawiła się interpretacja

wskazująca, że sąd i prokuraturę obciąża obowiązek uiszczenia odpowiedniej

opłaty stosunkowej jedynie w związku z wszczęciem postępowania

zabezpieczającego obejmującego roszczenia pieniężne. Takie próby ograniczenia

zakresu zastosowania art. 45 ust. 4 u.k.s.egz. nie mogą być uznane za

uzasadnione, jeżeli weźmie się pod uwagę brzmienie art. 45 ust. 3, art. 4 ust. 6 i art.

59 ust. 3 u.k.s.egz.

Nie może być w szczególności uznana za przekonywającą taka interpretacja

art. 45 ust. 4 u.k.s.egz., że pojęcie „egzekucja” odnosi się jedynie do postępowania

zabezpieczającego wykonawczego i oznacza egzekucję w szerokim znaczeniu. W

art. 45 u.k.s.egz. wyraźnie rozdzielono zagadnienie wnoszenia opłat stosunkowych

w związku z egzekucją (art. 45 ust. 2) i w związku z postępowaniem

zabezpieczającym (art. 45 ust. 3). Jeżeli zatem w art. 45 ust. 4 wspomniano

expressis verbis o „egzekucji”, to z pewnością chodzi tu właśnie o egzekucję

(świadczeń pieniężnych) w rozumieniu art. 45 ust. 2 ustawy.

Nie można też podzielić formułowanych niekiedy sugestii, że obowiązek

uiszczenia opłat przez sąd i prokuraturę ogranicza się tylko do wszczęcia

postępowania zabezpieczającego z powołaniem się na argumenty systemowe.

W celu obrony takiego stanowiska eksponuje się fakt, że art. 45 ust. 4 został

umieszczony w grupie norm dotyczących postępowania zabezpieczającego (ust. 3,

5 i 6), co może prowadzić do wniosku, iż w art. 45 ust. 4 ustawy chodzi wyłącznie o

materię postępowania zabezpieczającego i zamiarem ustawodawcy nie było

wprowadzenie wyjątku od reguły określonej w art. 45 ust. 2 (obciążanie opłatą

stosunkową dłużnika, a nie wierzyciela). Oznaczałoby to, że użycie w art. 45 ust. 4

określenia „egzekucja” stanowi jedynie oczywistą niezręczność legislacyjną.

Wspomniane próby ograniczenia zakresu zastosowania przepisu art. 45 ust. 4

u.k.s.egz. nie znajdują jednak dostatecznego oparcia w brzmieniu przepisów

ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Nawiązanie w art. 45 ust. 4 do treści

ust. 3 oznacza zatem, że art. 45 ust. 4 odnosi się tylko do niektórych kategorii

wierzycieli (jednostek samorządu terytorialnego, Skarbu Państwa – sądu i

prokuratury), oraz że obejmuje zarówno postępowanie zabezpieczające, jak i

postępowanie egzekucyjne (verba legis: „nie wyłączając egzekucji”). W obu

wypadkach chodzi o roszczenie pieniężne (ich zabezpieczenie lub egzekucję), przy

czym sposób liczenia opłaty stosunkowej związanej z egzekucją lub

zabezpieczeniem wskazany został w art. 45 ust. 3. Wprawdzie art. 45 ust. 6

u.k.s.egz. odsyła wprost do opłaty określonej w art. 3 i tworzy sankcję w razie

nieuiszczenia jej w terminie, to jednak należy przyjąć, że – przez art. 45 ust. 4 –

sankcja ta odnosi się również do opłat stosunkowych nieuiszczonych przez

podmioty wskazane w art. 45 ust. 4 w związku z postępowaniem zabezpieczającym

lub egzekucją.

Prezentowaną wykładnię art. 45 ust. 4 usprawiedliwia ponadto treść art. 59

ust. 3 u.k.s.egz. Zgodnie z tym przepisem, w egzekucji wszczętej na polecenie sądu

lub prokuratora z wyegzekwowanych kwot w pierwszej kolejności zwraca się

uiszczoną część opłaty stosunkowej, a drugą połowę oblicza zgodnie z zasadą, o

której mowa w ust. 1. Skoro w przepisie tym mówi się o zwrocie opłaty stosunkowej,

to wcześniej opłata taka powinna zostać uiszczona. Należy zatem uznać, że

wspomniany przepis został skorelowany z treścią art. 45 ust. 4. Treść i ulokowanie

art. 59 ust. 3 nie pozwala na przyjęcie stanowiska, że wyraża on tylko normę o

charakterze intertemporalnym, obejmującą należności pobrane wcześniej, w

poprzednim stanie prawnym, tj. przed zmianą przepisu art. 45 ustawy. W rezultacie

należy przyjąć, że art. 45 ust. 4 u.k.s.egz. przewiduje obowiązek uiszczenia opłaty

stosunkowej od wniosku o wszczęcie egzekucji na polecenie sądu.

Z przedstawionych względów, Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak na wstępie.