Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 59/09 Generato dall'IA

Social Insurance Fund's request to register a debtor is exempt from court fees under social insurance law.

Numero d'incarto III CZP 59/09
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ruled that the Social Insurance Fund's request to register a debtor in the non-paying debtors register is exempt from court fees. The court determined that initiating such proceedings falls within the Social Insurance Fund's statutory duties to manage the insurance fund and ensure effective collection of contributions. Consequently, the lower court's refusal to grant a fee waiver was overturned, and the request is now free of charges.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 56 ust. 1 KRS; Art. 114 ust. 4 U.S.U.S.: The request by the Social Insurance Fund to enter a social security contributor into the register of non-paying debtors constitutes a statutory activity of the Fund and is therefore exempt from court fees.

Parole chiave

Generato dall'IA
Social Insurance Fund non-paying debtors register court fees exemption statutory duties social security contributions fee waiver administrative proceedings

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 56 ust. 1 of the Act on the National Court Register
„Czy złożenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 56
Art. 114 ust. 4 of the Act on the Social Insurance System
można poszukiwać tylko w treści art. 114 ust.
Art. 27 of the Act on Enforcement Proceedings in Administration
tytułem wykonawczym wydanym w trybie art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
Art. 68 ust. 1 pkt 6 of the Act on the Social Insurance System
Zakres działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określony jest w art. 68 i
Art. 51 ust. 2 of the Act on the Social Insurance System
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (art. 51 ust.
Art. 52 ust. 1 pkt 1 of the Act on the Social Insurance System
ubezpieczenie społeczne (art. 52 ust.
art. 390 § 1 k.p.c
rozstrzygnięcia na podstawie art. 390 § 1 k.p.c.
art. 6948 § 3 k.p.c
rejestrowych – we wskazanych sytuacjach – jest natomiast przewidziane w art. 6948

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Uchwała z dnia 9 września 2009 r., III CZP 59/09

Sędzia SN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Barbara Myszka

Sędzia SN Krzysztof Pietrzykowski

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Oddziału w K. przy uczestnictwie Dariusza G. o wpis do rejestru dłużników

niewypłacalnych, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu

9 września 2009 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w

Kielcach postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2009 r.:

„Czy złożenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 56

ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym wniosku o wpis

do rejestru dłużników niewypłacalnych osoby fizycznej – płatnika składek na

ubezpieczenie społeczne w rozumieniu ustawy z dnia 13 października 1998 r. o

systemie ubezpieczeń społecznych (jedn. tekst: Dz.U. z. 2007 r. Nr 11, poz. 74),

której zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne zostały stwierdzone

tytułem wykonawczym wydanym w trybie art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o

postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 110,

poz. 18) mieści się w zakresie działalności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

określonej w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

społecznych?"

podjął uchwałę:

Wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wpis osoby fizycznej,

będącej płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne, do rejestru

dłużników niewypłacalnych, złożony na podstawie art. 56 ustawy z dnia 20

sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (jedn. tekst Dz.U. z 2007 r. Nr

168, poz. 1186 ze zm.), jest wolny od opłaty sądowej.

Uzasadnienie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w K. wniósł o wpisanie do rejestru

dłużników niewypłacalnych dłużnika Dariusza G. – płatnika składek na

ubezpieczenie społeczne. Wyjaśnił, że dłużnik zalega z zapłatą należności z tytułu

składek ubezpieczeniowych, co zostało stwierdzone w tytule wykonawczym

wydanym na podstawie art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu

administracyjnym w administracji (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze

zm. – dalej: "u.p.e.a.").

Przewodniczący w Sądzie Rejonowym w Kielcach zarządzeniem z dnia 1

grudnia 2008 r. zwrócił wniosek jako nieopłacony (art. 19 ust. 3 ustawy o Krajowym

Rejestrze Sądowym, jedn. tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 – dalej:

"u.K.Rej.S."), ponieważ uznał, że wniosek podlegał opłacie stałej określonej w art.

54 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

(Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. – dalej: „u.k.s.c.”).

Przy rozpoznawaniu zażalenia wnioskodawcy ujawniło się zagadnienie prawne

budzące poważne wątpliwości, które Sąd Okręgowy w Kielcach przedstawił do

rozstrzygnięcia na podstawie art. 390 § 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przedstawiona przez Sąd Okręgowy wątpliwość prawna wymaga wyjaśnienia,

czy wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wpis osoby fizycznej, będącej

płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne, do rejestru dłużników

niewypłacalnych jest ustawowo wolny od opłaty sądowej. Problem ten, istotny dla

praktyki, nie był dotychczas rozstrzygany w judykaturze; nie normuje go również ani

ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, ani ustawa o Krajowym

Rejestrze Sądowym. Ustawowe zwolnienie od opłat sądowych w sprawach

rejestrowych – we wskazanych sytuacjach – jest natomiast przewidziane w art. 6948

§ 3 k.p.c., tj. przy wpisach dokonywanych przez sąd z urzędu oraz przy wpisach

dokonywanych na podstawie art. 41 pkt 1 i 2 u.K.Rej.S. Ten przepis dotyczy jednak

rejestru przedsiębiorstw, a nie rejestru dłużników niewypłacalnych, dlatego Sąd

Okręgowy trafnie zauważył, że ustawowego zwolnienia od opłaty sądowej wniosku

o wpis płatnika składek ubezpieczeniowych do rejestru dłużników niewypłacalnych

można poszukiwać tylko w treści art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998

r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jedn. tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74

ze zm. – dalej: "u.s.u.s."), która stanowi, że w zakresie prowadzonej działalności

określonej w ustawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ponosi opłat

skarbowych i sądowych.

Zakres działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określony jest w art. 68 i

69 u.s.u.s., ale tylko w sposób przykładowy, niewyczerpujący. Inicjowanie

postępowania o wpis płatników składek do rejestru dłużników niewypłacalnych

można umieścić w umocowaniu zamieszczonym w art. 68 ust. 1 pkt 6 u.s.u.s.,

przewidującym kontrolę wykonywania płatności składek przez płatników. Przede

wszystkim jednak istotne są zadania i czynności Zakładu jako dysponenta

Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (art. 51 ust. 2 u.s.u.s.); chodzi o racjonalne i

efektywne zarządzanie Funduszem, gdyż głównymi jego przychodami są składki na

ubezpieczenie społeczne (art. 52 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s.).

W judykaturze podkreśla się, że rejestr dłużników niewypłacalnych jest

rozwiązaniem prawnym mającym chronić potencjalnego wierzyciela przed

niewypłacalnością dłużnika jeszcze przed powstaniem zobowiązania. Rejestr

ujawnia dłużników niewiarygodnych, niezasługujących na zaufanie w obrocie

gospodarczym, a tym samym prowadzi do eliminowania ich z obrotu (por. wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2003 r., V CK 7/03, OSNC 2004, nr 4, poz. 67

oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2009 r., III CZP 33/09, OSNC

2010, nr 2, poz. 21). Inicjowanie wpisów do tego rejestru należy zaliczyć więc do

przedsięwzięć profilaktycznych, celowych w działalności Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych, dyscyplinujących płatników składek ubezpieczeniowych, służących

efektywniejszej ściągalności składek. Takie działania mieszczą się w sferze

ustawowych zadań i obowiązków Zakładu jako dysponenta Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wykonuje w zakresie ograniczonym różne

zadania niemieszczące się w systemie ubezpieczeń społecznych, np. jako

pracodawca oraz jako właściciel mienia niezbędnego do prowadzenia działalności.

Czynności związane z zarządzaniem Funduszem Ubezpieczeń Społecznych należą

natomiast do podstawowych, ustawowych zadań Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych, dlatego jego wniosek o wpis osoby fizycznej, będącej płatnikiem

składek na ubezpieczenie społeczne, do rejestru dłużników niewypłacalnych jest

wolny od opłaty sądowej (art. 114 ust. 4 u.s.u.s.).

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne, jak w

uchwale (art. 390 § 1 k.p.c.).