Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 55/12 Generato dall'IA

Supreme Court rules Housing Co. Board must issue final resolution even if member requests are ignored.

Numero d'incarto III CZP 55/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the lower court's decision and ruled that a Housing Cooperative Board must adopt a final resolution even when member requests are not fully considered. The plaintiff argued that without specific requests, the Board's draft resolution should not become binding. The Court held that the statutory framework requires a definitive resolution to ensure procedural clarity and protect all members' rights regardless of individual submissions.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 42 ust. 2, Art. 43 ust. 2-5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych: Zarząd spółdzielni mieszkaniowej ma obowiązek podjęcia ostatecznej uchwały określającej przedmiot odrębnej własności lokali, nawet gdy nie zgłoszono wniosków do jej projektu lub zgłoszone wnioski nie zostały uwzględnione w całości.

Parole chiave

Generato dall'IA
housing cooperative property ownership board resolution member rights statutory obligation procedural clarity legal interpretation

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych
wnioski nie zostały uwzględnione w całości (art. 42 ust.
Art. 43 ust. 2, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych
o których mowa w art. 43 ust.
Art. 64 k.c.
zobowiązanie pozwanej Spółdzielni na podstawie art. 64 k.c. w zw.
Art. 1047 § 1 k.p.c.
zobowiązanie pozwanej Spółdzielni na podstawie art. 64 k.c. w zw. z art. 1047 § 1
art. 64 k.c
zobowiązanie pozwanej Spółdzielni na podstawie art. 64 k.c.
art. 1047 § 1 k.p.c
zobowiązanie pozwanej Spółdzielni na podstawie art. 64 k.c. w zw. z art. 1047 § 1

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZP 55/12

UCHWAŁA

Dnia 24 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Anna Owczarek (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Jan Górowski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Z. D.

przeciwko Międzyzakładowej Górniczej Spółdzielni Mieszkaniowej

"P." w R.

o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,

po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym

w dniu 24 października 2012 r.,

zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Apelacyjny

postanowieniem z dnia 16 maja 2012 r.,

„Czy w przypadku nieuwzględnienia w całości wniosków,

o których mowa w art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r.

o Spółdzielniach Mieszkaniowych (t. jedn. Dz.U. Nr 119, poz. 1116

z późn. zm.), Zarząd Spółdzielni ma obowiązek podjęcia ostatecznej

uchwały w pierwotnie proponowanej treści i czy podlega ona

zaskarżeniu; czy też w takiej sytuacji uchwała, o której mowa w art.

42 ust. 2 tej ustawy, wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia

wyłożenia do wglądu jej projektu?”

podjął uchwałę:

Zarząd spółdzielni mieszkaniowej podejmuje uchwałę

określającą przedmiot odrębnej własności lokali w danej

nieruchomości, podlegającą zaskarżeniu do sądu, także wtedy,

gdy nie zgłoszono wniosków do jej projektu lub zgłoszone

wnioski nie zostały uwzględnione w całości (art. 42 ust. 2

w związku z art. 43 ust. 2, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 15 grudnia

2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, jedn. tekst: Dz.U.

z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.).

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo o

zobowiązanie pozwanej Spółdzielni na podstawie art. 64 k.c. w zw. z art. 1047 § 1

k.p.c., art. 491 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r., o spółdzielniach mieszkaniowych

(jedn. tekst: Dz.U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1116 ze zm. dalej: „u.s.m.”) do złożenia

oświadczenia woli o ustanowieniu odrębnej własności lokalu mieszkalnego

położonego w C. przy ul K.[…], składającego się z pokoju, przedpokoju, kuchni,

komórki, części strychu, według powoda poddasza, a zdaniem pozwanej części

międzystropowej i dwóch piwnic, oraz przeniesienia tego prawa na jego rzecz wraz

z przypadającym na ten lokal udziałem w prawie użytkowania wieczystego

jednobudynkowej nieruchomości.

Ustalił, że powód, któremu przysługuje własnościowe spółdzielcze prawo do

tego lokalu, wystąpił w dniu 24 lipca 2007 r. o zezwolenie na adaptację części

strychu na co pozwana wyraziła zgodę, niemniej ostatecznie jej odmówiła

w zakresie poddasza (części międzystropowej). Organ administracji nie zatwierdził

projektu budowlanego dotyczącego adaptacji, w związku z czym pozwana

wyznaczyła powodowi termin do podjęcia decyzji i po jego bezskutecznym upływie

zarząd przygotował i następnie w dniu 22 lipca 2009 r. uchwalił projekt uchwały Nr

90/2009, określającej przedmiot odrębnej własności lokali w budynku mieszkalnym

oznaczonym nr.[…], przy czym nie objęto nią spornego poddasza (powierzchni

międzystropowej) jako przynależącego do lokalu powoda. Pismem z dnia 23 lipca

2009 r. powód został powiadomiony, że w okresie od dnia 4 sierpnia 2009 r. do

dnia 17 sierpnia 2009 r. w siedzibie pozwanej został wyłożony projekt uchwały.

W dniu 25 sierpnia 2009 r. pozwany złożył wniosek o jego zmianę przez objęcie

nim lokalu o pow. 59,60 m2 oraz pomieszczeń przynależnych (strychu, poddasza

i piwnic)

oraz o ponowne przeliczenie wysokości udziału w nieruchomości

wspólnej. Wobec nieuwzględnienia tego wniosku przez zarząd spółdzielni powód

wytoczył powództwo o uchylenie uchwały, które prawomocnym wyrokiem Sądu

Okręgowego z dnia 6 kwietnia 2010 r. I C 505/09, zostało oddalone jako

przedwczesne. Sąd stanął na stanowisku, że uchwała zarządu o określeniu

przedmiotu odrębnej własności lokali, o której mowa w art. 42 ust. 2 u.s.m.

nie została jeszcze podjęta. Został jedynie opracowany i uchwalony przez zarząd

pozwanej jej projekt, który należy odróżnić od samej uchwały.

Także w rozpoznawanej sprawie Sąd Okręgowy podzielił pogląd wyrażony

w wyroku z dnia 6 kwietnia 2010 r. I C 505/09, a ponadto uznał, że pozwanej nie

można zasadnie zarzucić bezczynności w rozumieniu art. 491 u.s.m.

Przy rozpoznawaniu apelacji powoda, od wyroku Sądu Okręgowego z dnia

23 sierpnia 2011 r., Sąd Apelacyjny powziął poważną wątpliwość w zakresie

wykładni art. 43 ust. 2 oraz art. 42 ust. 2. u.s.m. i w związku z tym przedstawił

Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia przytoczone na wstępie zagadnienie

prawne. Podniósł, ze unormowanie zawarte w art. 43 u.s.m. w drodze wyjątku daje

możliwość zaskarżenia uchwały zarządu spółdzielni określającej przedmiot

odrębnej własności lokali do sądu i wobec jego niejasności utrudnia precyzyjne

określenie praw i obowiązków adresatów zawartych w nim norm prawnych. Jeden

kierunek wykładni prowadzi do wniosku, że uchwała o której mowa w art. 42 ust. 2

u.s.m. wchodzi w życie po upływie 14 dni – licząc od dnia wyłożenia projektu

uchwały do wglądu celem umożliwienia osobom, których dotyczy – przedstawienia

zarządowi spółdzielni wniosków odnośnie jego zmian, lub z dniem podjęcia uchwały

o treści uwzględniającej dokonane korekty. Zauważył, że w literaturze jest

prezentowany odmienny pogląd, tj. że zarząd spółdzielni powinien podjąć uchwalę

o treści odpowiadającej jej projektowi i zawiadomić o treści podjętej uchwały

wszystkie zainteresowane osoby, którym przysługuje prawo jej zaskarżenia, nawet

gdy nie został złożony żaden wniosek dotyczący zmian projektu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepisy art. 42-43 u.s.m. regulują procedurę podjęcia przez spółdzielnię

mieszkaniową uchwały określającej przedmiot odrębnej własności wszystkich lokali

mieszkalnych i lokali o innym przeznaczeniu. Pozostają one w związku z art. 17 14

u.s.m., w którym przewidziano roszczenie o przeniesienie własności lokalu

realizowane na pisemne żądanie podmiotu uprawnionego do spółdzielczego

własnościowego prawa do lokalu, w razie spełnienia wymagań wskazanych w tym

przepisie. Unormowania te nie stanowią podstawy prawnej przekształcenia i nie

warunkują jego dopuszczalności, co pośrednio potwierdza również regulacja

zawarta w art. 491 u.s.m., a jedynie mają na celu ułatwić przekształcenie

spółdzielczych własnościowych praw do lokali w prawo odrębnej własności lokali,

a przede wszystkim mają służyć nadaniu trybowi wyodrębniania własności lokali

charakteru zorganizowanego i jednolitego.

Środkiem prawnym służącym weryfikacji skutków prawomocnej uchwały

może być powództwo przewidziane w art. 491 u.s.m., jeśli nie nastąpiło

wyodrębnienie przynajmniej jednego lokalu na jej podstawie. Nieuzasadnioną

odmowę zawarcia umowy na określonych warunkach można kwalifikować jako

bezczynność spółdzielni w rozumieniu art. 491 u.s.m.

Sądowi Apelacyjnemu bliższy jest pogląd, że zarząd spółdzielni ma

obowiązek wydać uchwałę jedynie wtedy, gdy przynajmniej w części uwzględni

wnioski złożone na podstawie art. 43 ust. 2 u.s.m. i tylko uchwała „korygująca”

podlega zaskarżeniu. Jego zdaniem, przemawia za tym treść art. 43 ust. 4 u.s.m.,

w którym przewidziano obowiązek poinformowania osób składających wnioski

o przyczynie ich nieuwzględnienia. Argument ten nie jest jednak trafny, gdyż

w wymienionym przepisie mówi się wyraźnie o obowiązku poinformowania

spółdzielców o zmianach „projektu uchwały” powstałych w wyniku rozpatrzenia

wniosków. Poza tym koncepcja ta prowadzi do wykładni ad absurdum, gdyż

dopuszcza możliwość zaskarżenia uchwały jedynie w przypadku

przynajmniej

częściowego uwzględnienia wniosków, zatem - przy jej przyjęciu - w razie wydania

uchwały korygującej, możliwość jej zaskarżenia miałyby wszystkie osoby

zainteresowane (art. 43 ust. 1 u.s.m.), a więc i te które nie zgłosiły wniosków na

podstawie art. 43 ust. 2 u.s.m., natomiast w wypadku nieuwzględnienia wszystkich

wniosków możliwości zaskarżenia nie miałaby nawet osoba, która je zgłosiła.

Najistotniejszym jednak argumentem jest to, że w art. 42 i 43 u.s.m.

ustawodawca posłużył się dwoma różnymi pojęciami – „uchwała” oraz „projekt

uchwały”, a w art. 43 ust. 3 i 4 wyrażenia te występują obok siebie. Przy przyjęciu

preferowanego przez Sąd Apelacyjny stanowiska trudno wskazać moment

„przekształcenia się” projektu uchwały w uchwałę; przyjęcie, że jest to projekt

uchwały i „wynik rozpatrzenia wniosków” w rozumieniu art. 43 ust. 4 u.s.m.,

powodowałoby wątpliwości, czy danej osobie doręcza się jedynie „rezultat”

rozpatrzenia jej wniosków, czy wniosków wszystkich uprawnionych osób.

Taki wariant oznaczałby, że nie ma jednej uchwały podjętej w omawianym trybie,

lecz przynajmniej tyle uchwał, ile osób złożyło wniosek na podstawie art. 43 ust. 2

u.s.m., a tymczasem w art. 42 ust. 2 u.s.m. ustawodawca wyraźnie wspomina

o uchwale.

Poza tym każda z uchwał mogłaby zapaść w innym czasie, a zaskarżenie

i skuteczne podważenie jednej z nich nie musiałoby eliminować tożsamych

postanowień zawartych w innej uchwale. Ponadto, w art. 43 ust. 4 u.s.m.

ustawodawca wyraźnie zróżnicował „wynik” rozpatrzenia wniosków, „treść zmian

projektu uchwały” oraz „uchwałę”, co oznacza nakaz różnego rozumienia tych

pojęć. Brak też wymagania, aby oświadczenie o wyniku rozpatrzenia wniosków

zostało złożone w formie uchwały. Trzeba także podkreślić, że jeśli osoba

uprawniona nie złoży wniosków, to w odniesieniu do niej uchwałą stałby się projekt

uchwały co budzi zasadnicze wątpliwości.

Poza tym art. 43 ust. 5 u.s.m., nie wprowadza szczególnych ograniczeń

podmiotowych (np. tylko do osoby, która złożyła wniosek z art. 43 ust. 2 u.s.m.) lub

przedmiotowych (np. dopuszczalności zaskarżenia jedynie uchwały korygującej),

więc osoba uprawniona nie jest ograniczona tym, czy złożyła wniosek przewidziany

w ust. 2 u.s.m., ani nie jest związana podniesionymi w nim okolicznościami. Może

skarżyć

postanowienia

uchwały

dotyczące

innych

osób

uprawnionych,

w szczególności, jeśli są sprzeczne z prawem, naruszają jej interes prawny albo

uprawnienie, np. przez niezasadne przyznanie innej osobie pomieszczenia

przynależnego, co oznacza zmniejszenie udziału w nieruchomości wspólnej.

Należy podkreślić, że termin do zaskarżenia uchwały biegnie od dnia jej

doręczenia, które powinno nastąpić w terminie określonym w art. 43 ust. 4 u.s.m.

Obowiązek doręczenia „uchwały” wskazuje na to, że nie można utożsamiać

„projektu uchwały” i „uchwały”, skoro projekt nie podlega doręczeniu. Zgodnie z art.

43 ust. 1 u.s.m. osobom których projekty dotyczą doręcza się jedynie

powiadomienie o terminie i miejscu wyłożenia projektu.

Wprawdzie art. 43 ust. 6 u.s.m. stanowi, że uchwała, o której mowa w ust. 3,

wchodzi w życie po upływie dwóch miesięcy od jej podjęcia, niemniej przepis ten

normuje jedynie moment wejścia w życie uchwały i nie określa jej treści, procedury

podjęcia czy wreszcie zaskarżalności.

Za

przyjętym

kierunkiem

wykładni

przemawiają

także

trudne

do

zakwestionowania argumenty systemowe i funkcjonalne, zwłaszcza że każda

interpretacja

ograniczająca

mieszkaniowej

określającej

zaskarżalność

przedmiot

uchwały

odrębnej

zarządu

własności

lokali

spółdzielni

w

danej

nieruchomości budzi wątpliwości. Trzeba zauważyć, że unormowanie zawarte

w art. 43 ust. 5 u.s.m. stanowi wyjątek, niezsynchronizowany z dotychczasowymi

założeniami prawa spółdzielczego, gdyż w wyniku jego wprowadzenia istotna

kwestia dotycząca interesów majątkowych członków spółdzielni została wyłączona

z kompetencji walnego zgromadzenia. Należy też zwrócić uwagę na funkcję

organizatorską omawianego unormowania; tylko uchwalenie jednej uchwały

regulującej całościowo sprawy związane z przekształcaniem lokali nadaje

procedurze zorganizowany i jednolity charakter.

Przedstawione względy prowadzą do wniosku, że zarząd spółdzielni

mieszkaniowej ma obowiązek podjęcia uchwały na podstawie art. 42 ust. 2 w zw.

z art. 43 ust. 2, 3, 4 i 5 u.s.m., nawet jeśli nie zgłoszono wniosków do projektu

uchwały na podstawie art. 43 ust. 2 u.s.m. lub zgłoszone wnioski nie zostały

uwzględnione w całości.