Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 55/07 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal on standing for enforcement of foreign arbitration award against state treasury.

Numero d'incarto III CZP 55/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court refused to rule on a legal question regarding the standing of the State Treasury versus a specific government office for enforcing a Danish arbitration award. The applicant sought enforcement against the State Treasury, while the lower court had identified the defendant as a state agency acting merely as a fiscal station. The court declined to decide because the necessary facts regarding the applicable Danish law on standing were not established by the lower courts.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 1214 § 2 k.p.c.; Art. 390 § 1 k.p.c.: In proceedings for enforcement of a foreign arbitration award, the passive standing is determined by the law of the award's country of origin, but the court may decline to rule if the lower instances failed to ascertain the relevant foreign legal provisions.

Parole chiave

Generato dall'IA
standing passive enforcement arbitration foreign award state treasury fiscal station conflict of laws procedural capacity

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 1214 § 2 k.p.c.
art. 1214 § 2 k.p.c. w sytuacji, gdy w wyroku tym jako dłużnik wskazana została
Art. 390 § 1 k.p.c.
które wymagają rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 1
art. 1214 § 2 k.p.c
art. 1214 § 2 k.p.c. w sytuacji, gdy w wyroku tym jako dłużnik wskazana została
art. 390 § 1 k.p.c
które wymagają rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 1
art. 1150 k.p.c
132), a także art. 1150 k.p.c.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Postanowienie z dnia 17 lipca 2007 r. III CZP 55/07

W postępowaniu o stwierdzenie wykonalności wyroku zagranicznego

sądu arbitrażowego legitymację procesową bierną ma podmiot, przeciwko

któremu – zgodnie z prawem państwa pochodzenia wyroku – wnioskodawca

może się powołać na ten wyrok w celu jego wykonania.

Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Gerard Bieniek

Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku "E.P.S.", spółki prawa duńskiego z

siedzibą w N. w Danii przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Urzędu

Morskiego w S. o stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu polubownego, na

posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lipca 2007 r., na skutek zagadnienia

prawnego przedstawionego przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie postanowieniem z

dnia 27 marca 2007 r.:

"Czy dopuszczalne jest stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego

wydanego za granicą przez nadanie temu wyrokowi klauzuli wykonalności w trybie

art. 1214 § 2 k.p.c. w sytuacji, gdy w wyroku tym jako dłużnik wskazana została

wyłącznie państwowa jednostka budżetowa, z której działalnością wiąże się

stwierdzone w tym wyroku roszczenie, a nie został wskazany Skarb Państwa i jego

właściwa jednostka organizacyjna?"

odmówił podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Rozpoznając zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z

dnia 10 listopada 2006 r. o nadaniu klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu

Arbitrażowego w Kopenhadze z dnia 8 marca 2006 r., Sąd Apelacyjny w Szczecinie

powziął poważną wątpliwość odzwierciedloną w treści przytoczonego na wstępie

zagadnienia prawnego, przedstawionego Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia.

Wątpliwość powstała dlatego, że w postępowaniu arbitrażowym naprzeciwko

duńskiej spółki "E.P.S." A.S. stanął – jako pozwany – Urząd Morski w S., który w

ciągu tego postępowania nie kwestionował swej legitymacji, natomiast wniosek o

stwierdzenie wykonalności przez nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi sądu

arbitrażowego został skierowany przeciwko Skarbowi Państwa, Dyrektorowi Urzędu

Morskiego w S. Sąd pierwszej instancji, uwzględniając ten wniosek, uznał, że

oznaczenie strony pozwanej jako „Urząd Morski w S.”, najpierw w umowie, a

następnie w orzeczeniu sądu arbitrażowego, było wynikiem błędu, w rzeczywistości

bowiem stroną był Skarb Państwa, a Urząd Morski pełnił jedynie rolę stationis fisci.

Według oceny Sądu Apelacyjnego, sprawa budzi jednak poważne wątpliwości,

które wymagają rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 1

k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kwestia legitymacji procesowej w postępowaniu o stwierdzenie wykonalności

orzeczenia zagranicznego sądu arbitrażowego, w którym mają zastosowanie

przepisy Konwencji o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń

arbitrażowych z dnia 10 czerwca 1958 r. (Dz.U. z 1962 r. Nr 9, poz. 41 – dalej:

„Konwencja”), nie była dotychczas podejmowana w judykaturze ani szerzej

omawiana w piśmiennictwie, analizowano ją natomiast w odniesieniu do spraw o

wykonanie orzeczeń zagranicznych sądów państwowych. Na tle różnych

unormowań – np. rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r.

w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w

sprawach cywilnych i handlowych (Dz.Urz. WE L 12 z dnia 16 stycznia 2001 r., s. 1,

ze zm.), Konwencji o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach

cywilnych i handlowych, sporządzonej w Lugano dnia 16 września 1988 r. (Dz.U. z

2000 r. Nr 10, poz. 132), a także art. 1150 k.p.c. – uznaje się, że legitymację czynną

ma podmiot mogący powołać się na dane orzeczenie w państwie pochodzenia,

którego dotyczy wniosek o udzielenie exequatur, natomiast legitymację bierną –

podmiot, przeciwko któremu orzeczenie może być powołane, a więc podmiot

obciążony obowiązkiem spełnienia świadczenia objętego orzeczeniem. Chodzi więc

przede wszystkim o wierzyciela i dłużnika, oznaczonych w zagranicznym

orzeczeniu jako strony, ewentualnie ich następców prawnych. Podkreśla się przy

tym, że przymiot wierzyciela i dłużnika oraz następstwo prawne należy oceniać

według prawa państwa pochodzenia orzeczenia, co jest oczywiste, gdyż w innym

wypadku mogłoby dochodzić do różnego traktowania w różnych państwach tego

samego orzeczenia i tych samych podmiotów. Poza tym należy unikać stwierdzania

wykonalności orzeczenia w państwie wykonania na rzecz lub przeciwko osobie, w

odniesieniu do której nie byłoby to możliwe (dopuszczalne) w państwie

pochodzenia.

Przedstawiony sposób rozumowania, ze względu na istotne podobieństwo

problemu, a także identyczność skutków orzeczeń o stwierdzeniu wykonalności,

należy odnieść do toczącego się w Polsce – na podstawie Konwencji oraz

przepisów kodeksu postępowania cywilnego – postępowania o stwierdzenie

wykonalności przez nadanie klauzuli wykonalności zagranicznemu wyrokowi

arbitrażowemu. W związku z tym uzasadniona jest teza, że legitymacja procesowa

bierna w takim postępowaniu przysługuje podmiotowi, przeciwko któremu powód

(wierzyciel) – zgodnie z prawem państwa pochodzenia wyroku – może się powołać

w celu wykonania tego wyroku.

Przy ustalaniu państwa pochodzenia wyroku arbitrażowego należy – ze

względu na różne koncepcje lokalizacji arbitrażu – brać pod uwagę albo państwo, w

którym wyrok wydano, albo państwo, którego prawo stosowano przy prowadzeniu

arbitrażu i wydawaniu wyroku. Prawo tak ustalonego państwa stanie się właściwe

do oceny, kto jest uprawniony do powołania się na konkretny wyrok arbitrażowy lub

przeciwko komu można ten wyrok wykonać, z ewentualnym uwzględnieniem

następstwa prawnego. Innymi słowy, w postępowaniu o stwierdzenie wykonalności,

toczącym się w innym państwie niż państwo pochodzenia wyroku arbitrażowego,

według ustalonego w ten sposób prawa należy oceniać okoliczności decydujące o

istnieniu albo braku legitymacji procesowej czynnej lub biernej stron.

Należy uznać, że prawo państwa pochodzenia wyroku arbitrażowego jest

właściwe również do oceny sytuacji, która zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Na

podstawie tego prawa należy zatem rozstrzygnąć, czy wyrok, w którego sentencji

jako stronę pozwaną wskazano podmiot niemający – w świetle prawa dla niej

właściwego – zdolności prawnej, sądowej lub procesowej, może być powołany w

celu wykonania w stosunku do podmiotu, który w rzeczywistości – w ujęciu

materialnoprawnym – powinien być wskazany w tym wyroku jako strona pozwana.

Nie jest przy tym wykluczone, że gdy strona pozwana, której sprawa dotyczy, jest

podmiotem zagranicznym, prawo państwa pochodzenia wyroku może – np. przez

działanie odpowiednich norm kolizyjnych – uwzględniać w określonym zakresie

prawo państwa pochodzenia tego podmiotu.

W okolicznościach sprawy, w której powstały wątpliwości prawne ujęte w

przedstawionym zagadnieniu, konieczna jest zatem przede wszystkim odpowiedź

na pytanie, czy w państwie pochodzenia wyroku arbitrażowego, którym – ze

względu na miejsce wydania wyroku – jest najprawdopodobniej Królestwo Danii,

przewiduje się, że w razie wydania przez sąd arbitrażowy wyroku zasądzającego

świadczenie od podmiotu zagranicznego (polskiego), niemającego w świetle prawa

własnego zdolności prawnej, sądowej i procesowej, reprezentowanego jednak

przez właściwą stationem fisci, możliwe jest powołanie – w celu wykonania –

wskazanego wyroku przeciwko Skarbowi Państwa. Pozytywna odpowiedź na to

pytanie otworzy drogę do wniosku, że mimo wskazania w wyroku arbitrażowym jako

strony pozwanej Urzędu Morskiego w S., w postępowaniu o stwierdzenie

wykonalności tego wyroku w Polsce procesową legitymację bierną ma Skarb

Państwa, Dyrektor Urzędu Morskiego w S.

W związku z tym, że Sądy obu instancji nie dokonały w omówionym zakresie

odpowiednich ustaleń i nie wyprowadziły stosownych wniosków, rozpoznanie

apelacji, a tym bardziej rozstrzygnięcie przedstawionego zagadnienia prawnego i

podjęcie uchwały, nie jest możliwe.

Z tych względów postanowiono, jak na wstępie.