Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 52/07 Generato dall'IA

Supreme Court refused to rule on a legal issue regarding compulsory mortgage registration after the appeal was already decided.

Numero d'incarto III CZP 52/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court refused to issue a binding ruling on a legal question raised by the Court of Appeal regarding the application of compulsory mortgage registration rules. The lower court sought clarification on whether specific procedural articles applied after a participant's death, but the appeal judgment had already been rendered. The Court determined that the requested legal issue did not affect the merits of the appeal and was merely an attempt to review a subsequent ex officio order.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 390 § 1 k.p.c.; Art. 390 § 2 k.p.c.; The Supreme Court may only rule on legal issues necessary for the substantive resolution of the appeal, not to review ex officio decisions made after the appeal judgment.

Parole chiave

Generato dall'IA
compulsory mortgage registration legal issue ruling appeal procedure ex officio order Supreme Court jurisdiction

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 390 § 1 k.p.c.
nie wystąpiły przesłanki zastosowania art. 390 § 1 k.p.c.
Art. 390 § 2 k.p.c.
Najwyższy na podstawie art. 390 § 2 k.p.c. wiążącej w danej sprawie uchwały
Art. 174 § 1 k.p.c.
podstawie art. 174 § 1 k.p.c. w zw.
Art. 13 § 2 k.p.c.
wieczystoksięgowym w związku z art. 13 § 2 k.p.c.?"
Art. 6261 § 2 k.p.c.
Sprowadzają się one do zagadnienia prawnego, czy przepisy art. 6261
Art. 6261 § 2 i 3 k.p.c.
Sprowadzają się one do zagadnienia prawnego, czy przepisy art. 6261
Art. 174 § 2 k.p.c.
"Czy przepis art. 174 § 2 k.p.c. ma zastosowanie w postępowaniu
art. 174 § 2 k.p.c
"Czy przepis art. 174 § 2 k.p.c.
art. 13 § 2 k.p.c
wieczystoksięgowym w związku z art. 13 § 2 k.p.c.?"
art. 174 § 1 k.p.c
podstawie art. 174 § 1 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie SN z dnia 22 lutego 2007 r., III CZP 163/06
postanowienie SN z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CZP 2/00
postanowienie SN z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CZP 2/00, OSNC 2000 r.,
postanowienie SN z dnia 19 września 2001 r., III CZP 28/00
200; postanowienie SN z dnia 19 września 2001 r., III CZP 28/00,
postanowienie SN z dnia 25 października 2006 r., III CZP 73/06
postanowienie SN z dnia 19 stycznia 2007 r., III CZP 144/06
postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2005 r., III UZP 14/05
(postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2005 r., III UZP 14/05, OSNP 2006, nr 17-18,
postanowienie SN z dnia 28 lutego 2006 r., III CZP 3/06
283; postanowienie SN z dnia 28 lutego 2006 r., III CZP 3/06, LEX nr 180673;
postanowienie SN z dnia 9 czerwca 2005 r., III CZP 31/05
postanowienie SN z dnia 9 czerwca 2005 r., III CZP 31/05, LEX nr 180857;
postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2005 r., III CZP 68/05
postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2005 r., III CZP 68/05, LEX nr 175457).
postanowienie SN z dnia 30 maja 2003 r., III CZP 30/03

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZP 52/07

POSTANOWIENIE

Dnia 18 października 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący)

SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Strzelczyk

Protokolant Bożena Nowicka

w sprawie z wniosku U. L. sp. z o.o. w S.

przy uczestnictwie K. B. i małoletniej H. N. - spadkobierczyni uczestnika L. B.

reprezentowanej przez matkę B. B.

o wpis hipoteki przymusowej,

na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 18 października 2007 r.,

na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Okręgowy w S.

postanowieniem z dnia 26 stycznia 2007 r.,

"Czy przepis art. 174 § 2 k.p.c. ma zastosowanie w postępowaniu

wieczystoksięgowym w związku z art. 13 § 2 k.p.c.?"

odmawia podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 7 grudnia 2004 r. oddalił

wniosek o wpis hipoteki przymusowej. Uwzględniając apelację wnioskodawcy Sąd

drugiej instancji reformatoryjnym postanowienie z dnia 4 czerwca 2005 r. zmienił

zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nakazał wpisać hipotekę przymusową

kaucyjną na udziale do ½ nieruchomości należącym do K. B. i L. B. na prawach

wspólności ustawowej. Przesyłka zawierająca odpis tego postanowienia Sądu

drugiej instancji i adresowana do uczestnika L. B. zwrócona została z adnotacją

poczty: „adresat zmarł”. Z nadesłanego Sądowi aktu zgonu wynikało, że śmierć

uczestnika nastąpiła 1 maja 2005 r. Wobec powyższego Sąd Okręgowy

postanowieniem z dnia 9 maja 2006 r. zawiesił postępowanie w sprawie na

podstawie art. 174 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Po przedstawieniu przez

wnioskodawcę postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 5 września 2006 r. (sygn.

…1847/05),

stwierdzającego

nabycie

spadku

po

L. B.,

Sąd

Okręgowy

postanowieniem z dnia 27 grudnia 2006 r. podjął postępowanie apelacyjne

z udziałem

spadkobierczyni

zmarłego

uczestnika,

tj.

małoletniej

H.

N. reprezentowanej przez matkę B. B. i dopiero wówczas powziął poważne

wątpliwości. Sprowadzają się one do zagadnienia prawnego, czy przepisy art. 6261

§ 2 k.p.c. i art. 62612 § 2 i 3 k.p.c. nakazuję poprzestać jedynie na doręczeniu

spadkobierczyni zmarłego uczestnika postępowania odpisu postanowienia Sądu

Okręgowego z dnia 30 czerwca 2005 r. wraz z pouczeniem o możliwości

zaskarżenia go skargą kasacyjną, czy też należałoby zastosować przepis art. 174 §

2 k.p.c. wobec zgłoszenia się w toku postępowania apelacyjnego następcy

prawnego zmarłego uczestnika postępowania. Sąd drugiej instancji uzasadnia

swoje wątpliwości tym, że przyjęcie, iż art. 6261 § 3 stanowi lex specialis

w stosunku do art. 174 § 2 k.p.c. uniemożliwia zastosowanie tego ostatniego

przepisu i tym samym uchylenie z urzędu postanowienia Sądu Okręgowego z dnia

30 czerwca 2005 r., pomimo, że uczestnik postępowania zmarł przed datą wydania

tego orzeczenia. Przeciwny pogląd oznacza, że wymienione postanowienie

należałoby uchylić z urzędu, ponieważ w sprawie zaistniały zdarzenia wymienione

w art. 174 § 2 k.p.c., wywodzi Sąd Okręgowy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przystępując do rozpoznania przedstawionego zagadnienia prawnego Sąd

Najwyższy w pierwszej kolejności zobowiązany jest zbadać, czy spełnione

zostały formalnoprawne wymogi do przedstawienia zagadnienia prawnego, a w

konsekwencji czy zaistniały przesłanki do podjęcia uchwały. W niniejszej sprawie

nie wystąpiły przesłanki zastosowania art. 390 § 1 k.p.c.

Przedmiotem

zagadnienia

prawnego

przedstawionego

Sądowi

Najwyższemu do rozpoznania może być jedynie taka poważna wątpliwość prawna

i to powstała przy rozpoznawaniu apelacji lub zażalenia (art. 397 § 2 k.p.c.), której

wyjaśnienie w formie uchwały jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy.

W orzecznictwie

wskazuje

się

wręcz

na

konieczność

istnienia

związku

przyczynowego między przedstawionym zagadnieniem prawnym a podjęciem

decyzji co do istoty sprawy oraz na to, że Sąd drugiej instancji jest zobowiązany

wskazać,

dlaczego

rozstrzygnięcie

tego

zagadnienia

jest

niezbędne

dla

rozpoznania środka odwoławczego (v. postanowienie SN z dnia 14 listopada

2006 r., III CZP 84/06, LEX nr 23235).

W niniejszej sprawie sytuacja taka nie występuje. Sąd drugiej instancji

rozpoznał

już

bowiem

apelację

wnioskodawcy

i

uwzględnił

ją

wydając

reformatoryjne postanowienie z dnia 30 czerwca 2005 r. (k. 141 akt), które

uprawomocniło się. W dalszej kolejności Sąd ten, wskutek powzięcia wiadomości

o śmierci uczestnika postępowania L. B., zawiesił postępowanie w sprawie

postanowieniem z dnia 9 maja 2006 r., wydanym na podstawie art. 174 § 1 k.p.c. w

zw. z art. 13 § 2 k.p.c. (k. 162 akt). Dopiero po podjęciu zawieszonego

postępowania postanowieniem z dnia 27 grudnia 2006 r. (k. 172 akt). Sąd drugiej

instancji powziął poważną wątpliwość co do prawidłowości wydanego wcześniej

postanowienia z dnia 9 maja 2006 r. zawieszającego postępowanie w sprawie oraz

co do podstawy prawnej jego wydania. Innymi słowy, podjęte przez Sąd Okręgowy

działanie, z powołaniem się na oparcie go na przepisie art. 390 § 1 k.p.c., jest więc

w istocie próbą doprowadzenia do zweryfikowania przez Sąd Najwyższy

prawidłowości wydanego już z urzędu postanowienia o zawieszeniu postępowania

w sprawie na podstawie art. 174 § 1 k.p.c. Takie zamierzenie w żadnym razie nie

może być utożsamiane z potrzebą zaistniałą na etapie rozpoznania środka

odwoławczego

w

postaci

apelacji,

która

już

wcześniej

została

przecież

merytorycznie rozpoznana i uwzględniona prawomocnym postanowieniem. Funkcją

instytucji przewidzianej w art. 390 § 1 k.p.c. nie jest bynajmniej następcze

weryfikowanie czy kontrolowanie przez Sąd Najwyższy trafności czy poprawności

orzeczenia wydanego już z urzędu przez Sąd drugiej instancji, lecz służenie temu

Sądowi merytoryczną pomocą na etapie rozpoznania środka odwoławczego, a więc

na etapie poprzedzającym wydanie orzeczenia rozstrzygającego o zasadności tego

środka. W orzecznictwie jednoznacznie przyjmuje się, że podjęcie przez Sąd

Najwyższy na podstawie art. 390 § 2 k.p.c. wiążącej w danej sprawie uchwały

stanowi wyjątek od zasady samodzielnego rozstrzygania całej sprawy przez

sąd właściwy, a zatem przesłanka stosowania art. 390 § 1 k.p.c. musi być ściśle

wykładana. Oznacza to, że wymieniony przepis przewiduje wyraźne ograniczenie

jego

stosowania,

wyrażające

się

wymogiem

zaistnienia

związku

między przedstawionym zagadnieniem prawnym a potrzebą rozstrzygnięcia

środka odwoławczego.

Nie

wszystkie

wyłaniające się w rozpoznawanej

sprawie

bowiem

wątpliwości

usprawiedliwiają

prawne

podejmowanie

uchwały na podstawie art. 390 k.p.c., lecz tylko takie, które kształtowałyby

podstawę prawną rozstrzygnięcia (v. postanowienie SN z dnia 22 lutego 2007,

III CZP 163/06, LEX nr 260397). Jest oczywistym, że w niniejszej sprawie nie może

być mowy o istnieniu takiego związku między przedstawionym zagadnieniem

prawnym a rozstrzygnięciem środka odwoławczego, ponieważ środek odwoławczy

w postaci apelacji został już wcześniej rozstrzygnięty, a więc wątpliwości Sądu

Okręgowego nie wiążą się z jego merytorycznym rozstrzygnięciem, a z oceną

poprawności

później

wydanego

z

urzędu

postanowienia

o

zawieszeniu

postępowania w sprawie na podstawie art. 174 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Tymczasem przepis art. 390 § 1 k.p.c. dopuszcza przedstawianie zagadnień

prawnych wyłącznie do merytorycznego rozstrzygnięcia, a nie do „uzupełnienia”

(v. postanowienie SN z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CZP 2/00, OSNC 2000 r.,

nr 11, poz. 200; postanowienie SN z dnia 19 września 2001 r., III CZP 28/00,

niepubl.; postanowienie z dnia 25 października 2006 r., III CZP 73/06, LEX nr

209211). Innymi słowy, przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia

zagadnienie prawne powinno być niezbędne dla mającego dopiero zapaść

merytorycznego rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie (v. postanowienie SN

z dnia 19 stycznia 2007 r., III CZP 144/06, LEX nr 260985), a zatem nie może ono

służyć Sądowi drugiej instancji jako środek zmierzający do dokonania przez Sąd

Najwyższy kontroli poprawności orzeczenia wydanego już z urzędu przez Sąd

odwoławczy. Zgodnie bowiem z art. 390 § 1 k.p.c. tylko takie zagadnienie prawne

może być przedmiotem zapytania, którego wyjaśnienie jest niezbędne i ma wpływ

na rozpoznanie środka odwoławczego i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy

(postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2005 r., III UZP 14/05, OSNP 2006, nr 17-18,

poz. 283; postanowienie SN z dnia 28 lutego 2006 r., III CZP 3/06, LEX nr 180673;

postanowienie SN z dnia 9 czerwca 2005 r., III CZP 31/05, LEX nr 180857;

postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2005 r., III CZP 68/05, LEX nr 175457). Sąd

drugiej instancji powinien przy tym wskazać, dlaczego rozstrzygnięcie takie jest

niezbędne dla rozpoznania środka odwoławczego (postanowienie SN z dnia

30 maja 2003 r., III CZP 30/03, LEX nr 109444).

Wskazane

powyżej

okoliczności

sprawy,

związane

z

chronologią

i przedmiotem wydanych orzeczeń oraz jednoznaczną wykładnią art. 390 § 1 k.p.c.

zaprezentowaną w dotychczasowej judykaturze, uzasadniają odmowę podjęcia

uchwały na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r., o Sądzie

Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.).