Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 50/08 Generato dall'IA

Appeal court dismissed procedural violation claim due to failure to object at first instance trial.

Numero d'incarto III CZP 50/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ruled that a defendant cannot successfully raise a procedural violation in an appeal if they failed to notify the court or request a protocol note during the first-instance trial. The defendant argued that evidence requests were improperly excluded, but the court held that Article 162 of the Civil Procedure Code requires immediate objection to preserve such claims. Consequently, the Supreme Court determined the appeal's procedural objection was inadmissible due to the defendant's silence at the initial hearing.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 47918 § 2 k.p.c.; Art. 162 k.p.c.: A party cannot successfully claim a procedural violation in an appeal if they failed to notify the court or request a protocol note during the first-instance trial.

Parole chiave

Generato dall'IA
procedural violation appeal objection first instance trial preclusion rule protocol note civil procedure code failure to object

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 47918 § 2 k.p.c.
"Czy uzasadniony zarzut apelacji naruszania art. 47918 § 2 k.p.c. przez
Art. 47918 § 3 k.p.c.
47914 § 2 i art. 47918 § 3 k.p.c. – postanowienia oddalającego
Art. 47914 § 2 k.p.c.
§ 3 w związku z art. 47914 § 2 k.p.c. W toku postępowania przed Sądem pierwszej
Art. 162 k.p.c.
uchybienie (art. 162 k.p.c.).
Art. 390 § 1 k.p.c.
Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. (...)
Art. 378 § 1 k.p.c.
instancji bierze pod uwagę z urzędu (art. 378 § 1 k.p.c.).
Art. 359 § 1 k.p.c.
wiążą sąd, który je wydał (art. 359 § 1 k.p.c.), a do trzeciej te, które nie są
Art. 380 k.p.c.
mogą być podważane przy wykorzystaniu art. 380 k.p.c. Zagadnienie to było już
art. 47918 § 2 k.p.c
"Czy uzasadniony zarzut apelacji naruszania art. 47918 § 2 k.p.c.
art. 162 k.p.c
uchybienie (art. 162 k.p.c.).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Uchwała z dnia 27 czerwca 2008 r., III CZP 50/08

Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący)

Sędzia SN Zbigniew Strus

Sędzia SN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Katarzyny F. – syndyka masy

upadłości "J." S.A. w G. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno – Handlowo –

Usługowemu "E." Andrzej R., Wiesław Ś. sp.j. w G. o zapłatę, po rozstrzygnięciu w

Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 27 czerwca 2008 r. zagadnienia

prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Toruniu postanowieniem z dnia

18 lutego 2008 r.:

"Czy uzasadniony zarzut apelacji naruszania art. 47918 § 2 k.p.c. przez

pominięcie, jako sprekludowanych wszystkich wniosków dowodowych pozwanego,

zgłoszonych w sprzeciwie od wyroku zaocznego może zostać uwzględniony, jeżeli

pozwany na rozprawie nie zwrócił uwagi sądu na to uchybienie przepisom

postępowania i nie wniósł o wpisanie zastrzeżenia do protokołu, stosownie do art.

162 k.p.c.?"

podjął uchwałę:

Strona nie może skutecznie zarzucać w apelacji uchybienia przez sąd

pierwszej instancji przepisom postępowania, dotyczącego wydania – na

podstawie art. 47914 § 2 i art. 47918 § 3 k.p.c. – postanowienia oddalającego

wniosek o przeprowadzenie dowodów, jeżeli nie zwróciła uwagi sądu na to

uchybienie (art. 162 k.p.c.).

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy, po rozpoznaniu sprzeciwu pozwanego od wyroku zaocznego

wydanego w postępowaniu w sprawach gospodarczych, wydał na rozprawie

postanowienie o pominięciu twierdzeń, zarzutów i wniosków dowodowych

pozwanego zawartych w jego sprzeciwie, uznając, że uległy one prekluzji, gdyż

pozwany nie przedstawił ich w odpowiedzi na pozew. Dopuścił jednocześnie

dowody zawnioskowane w pozwie i po ich przeprowadzeniu wydał wyrok, którym

utrzymał wyrok zaoczny w mocy. W apelacji pozwany zarzucił naruszenie art. 47918

§ 3 w związku z art. 47914 § 2 k.p.c. W toku postępowania przed Sądem pierwszej

instancji pozwany nie wniósł o wpisanie do protokołu zastrzeżenia o uchybieniu

polegającym na naruszeniu art. 47918 § 3 k.p.c.

Sąd Okręgowy przy rozpoznaniu apelacji pozwanego powziął wątpliwość, czy

zarzut naruszenia art. 47918 § 3 może być uwzględniony, jeżeli pozwany stosownie

do treści art. 162 k.p.c. nie zwrócił uwagi sądu na uchybienie przepisom

postępowania w tym zakresie i zagadnienie to przedstawił do rozstrzygnięcia

Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. (...)

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd drugiej instancji podniósł, że niezależnie od przedstawionego zagadnienia

prawnego budzi także jego wątpliwość, czy naruszenie przepisów postępowania

zarzucane przez pozwanego w apelacji spowodowało nieważność postępowania,

wyrażając przy tym przekonanie, że zarzut naruszenia art. 47918 § 3 k.p.c. był

uzasadniony. W tej sytuacji wymaga podkreślenia, że ocena, czy naruszenie

przepisów postępowania w określonych okolicznościach faktycznych spowodowało

pozbawienie możliwości obrony praw przez stronę, należy do zakresu

merytorycznej oceny sądu rozpoznającego stosowny zarzut. Stwierdzenie w wyniku

takiej oceny, że w sprawie miała miejsce nieważność postępowania, czyniłoby

bezprzedmiotowym udzielenie odpowiedzi na przedstawione Sądowi Najwyższemu

pytanie, art. 162 k.p.c. stanowi bowiem, że wyłączenie możliwości powoływania się

w dalszym toku postępowania na uchybienia przepisom postępowania przez stronę,

która nie wniosła o wpisanie do protokołu zastrzeżenia o uchybieniu przepisom

postępowania, nie dotyczy tych naruszeń przepisów postępowania, które sąd

powinien wziąć pod rozwagę z urzędu, a nieważność postępowania sąd drugiej

instancji bierze pod uwagę z urzędu (art. 378 § 1 k.p.c.).

W zakresie przedstawionego zagadnienia prawnego Sąd Okręgowy stanął na

stanowisku, że treść art. 162 k.p.c. sprzeciwia się możliwości uwzględnienia zarzutu

naruszenia art. 47918 § 3 k.p.c. wtedy, gdy pozwany nie zwrócił uwagi sądu na to

uchybienie sądu i nie wniósł o wpisanie odpowiedniego zastrzeżenia do protokołu.

Pogląd ten należy podzielić, gdyż przemawia za nim wykładnia językowa i

funkcjonalna art. 162 k.p.c. Przepis art. 162 k.p.c. w zdaniu drugim określa wyraźnie

wyjątki, w których zdanie pierwsze art. 162 k.p.c. nie ma zastosowania. Nakazuje to

przyjąć, że co do zasady w pozostałych wypadkach uchybień przepisom

postępowania reguła ta powinna być stosowana.

W literaturze przyjmuje się, że celem regulacji z art. 162 k.p.c. jest pobudzenie

inicjatywy stron w doprowadzeniu do szybkiego usunięcia dostrzeżonych przez nie

naruszeń przepisów postępowania i umożliwienie sądowi niezwłocznego

naprawienia błędu. W ten sposób dochodzi także do przyspieszenia i usprawnienia

postępowania. Cel art. 162 k.p.c. byłby trudny do osiągnięcia przy założeniu, że

strona, która we właściwym czasie nie zgłosiła odpowiedniego zastrzeżenia, może

powołać się na uchybienie procesowe w środku zaskarżenia. Należy zatem przyjąć,

że prekluzja przewidziana w art. 162 k.p.c. obejmuje także te uchybienia, które

miały wpływ na wynik postępowania i mogły być przedmiotem zarzutów

apelacyjnych. Stanowisko to znalazło wyraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego

(por. wyrok z dnia 10 grudnia 2004 r., III CK 90/04, OSP 2006, nr 6, poz. 69).

Jako szczególny przypadek tego rodzaju uchybień wymaga jednak

rozważenia sytuacja, w której naruszenie przepisów postępowania znajduje wyraz

w wydanym postanowieniu, część bowiem postanowień wydawanych w toku

postępowania przed sądem pierwszej instancji może być wprost zaskarżona, a inne

mogą być podważane przy wykorzystaniu art. 380 k.p.c. Zagadnienie to było już

przedmiotem rozważań w doktrynie, gdzie wyróżniono pod tym kątem kilka kategorii

orzeczeń sądowych. Do pierwszej kategorii postanowień zostały zaliczone te, które

są zaskarżalne zażaleniem, do drugiej postanowienia niekończące postępowania w

sprawie, które mogą być zmieniane jedynie w razie zmiany okoliczności, a zatem

wiążą sąd, który je wydał (art. 359 § 1 k.p.c.), a do trzeciej te, które nie są

oddzielnie zaskarżalne i mogą być zmieniane stosownie do okoliczności sprawy.

Jedynie do tych postanowień odnosi się art. 162 k.p.c. Podobne stanowisko wyraził

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 października 2005 r., III CZP 55/05 (OSNC

2006, nr 9, poz. 144) i wyroku z dnia 15 czerwca 2007 r., II CSK 96/07 (nie publ.).

Z tych przyczyn należy podzielić pogląd, że w sytuacji, w której strona nie

zwróciła uwagi sądu na uchybienia przepisom postępowania i nie wniosła o

wpisanie odpowiedniego zastrzeżenia do protokołu, w terminie określonym w art.

162 k.p.c., nie może podnieść skutecznie w apelacji zarzutu naruszenia przepisów

postępowania opartego na takich uchybieniach, jeżeli nie chodzi o naruszenie

przepisu, które sąd bierze pod uwagę z urzędu, bądź strona nie uprawdopodobni,

że nie zgłosiła zastrzeżenia bez swojej winy.

Uwzględniając to stanowisko, Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak na wstępie

(art. 390 § 1 k.p.c.).