Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 48/07 Generato dall'IA

Supreme Court holds divorce appeal incurs only fixed fee, not proportional fee for ancillary rulings.

Numero d'incarto III CZP 48/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ruled that a divorce appeal incurs only the fixed court fee, rejecting the requirement for a proportional fee on ancillary rulings. The appellant had paid the fixed fee while the lower court demanded a proportional fee for alimentary orders included in the divorce judgment. The court decided that the legislative intent for a single fixed fee applies to the entire divorce proceeding, including appeals, to avoid paradoxical outcomes where changing divorce grounds prevents modifying ancillary orders.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 26 ust. 1 pkt 1; Art. 18 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych: The principle of integrality of a divorce judgment means that only the fixed court fee is payable for appeals against divorce judgments, even when ancillary rulings such as alimony are included.

Parole chiave

Generato dall'IA
divorce appeal fees integrality of judgment fixed court fee proportional fee ancillary rulings civil procedure costs alimony orders

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
stałą (art. 26 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca
Art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
1 pkt 1 w związku z art. 18 ust.
art. 1302 § 3 k.p.c
odrzucił na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.
art. 390 § 1 k.p.c

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
orzeczenie z dnia 29 grudnia 1947 r., C. I 1679/47
uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 1953 r., C. 688/51
uchwała pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 12 października 1970 r., III CZP 6/70
uchwała pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 12 października 1970 r., III CZP 6/70,
III CZP 6/70
uchwała pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 12 października 1970 r., III CZP 6/70,
III CZP 30/77
1978 r., III CZP 30/77, OSNCP 1978, nr 3, poz.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Uchwała z dnia 19 czerwca 2007 r., III CZP 48/07

Sędzia SN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz

Sędzia SN Marian Kocon

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Krzysztofa D. przeciwko Mirosławie D.

o rozwód, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 19

czerwca 2007 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Apelacyjny w

Katowicach postanowieniem z dnia 6 marca 2007 r.:

"Czy od apelacji w sprawie o rozwód, zaskarżającej zarówno orzeczenie o

winie, jak i o alimentach na rzecz rozwiedzionego małżonka, pobiera się oprócz

opłaty stałej od rozwodu opłatę stosunkową od orzeczenia alimentacyjnego?"

podjął uchwałę:

Od apelacji w sprawie o rozwód, którą zaskarżono rozstrzygnięcie o

winie i alimentach na rzecz rozwiedzionego małżonka, pobiera się tylko opłatę

stałą (art. 26 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca

2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz.U. Nr 167, poz. 1398

ze zm.).

Uzasadnienie

Przedstawione zagadnienie prawne powstało w sprawie, w której adwokat

reprezentujący powoda, zaskarżając wyrok rozwodowy w części orzekającej o winie

rozkładu pożycia małżeńskiego, o alimentach na rzecz małoletniej córki stron, a

także o alimentach na rzecz pozwanej, uiścił stałą opłatę sądową w kwocie 600 zł.

Sąd Okręgowy w Częstochowie postanowieniem z dnia 4 stycznia 2007 r.

odrzucił na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. apelację w zakresie zaskarżającym

orzeczenie o alimentach zasądzonych na rzecz pozwanej, uznając, że apelacja w

tej części powinna zostać opłacona należną opłatą bez wezwania.

Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając zażalenie, w którym powód

zarzucił naruszenie art. 26 ust. 2 w związku z art. 18 ust. 2 i art. 11 ustawy z dnia 28

lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz.1398

ze zm. – dalej: „u.k.s.c.” lub „ustawa o kosztach sądowych”) przez błędną

wykładnię, powziął wątpliwości wyrażone w przedstawionym zagadnieniu prawnym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Właściwa wykładnia przepisów ustawy o kosztach sądowych wymaga

wyjaśnienia, czy i w jakim zakresie przepisy te powiązane są z zasadą integralności

wyroku rozwodowego. Zasada ta – przyjmowana w doktrynie i judykaturze – ma

swe uzasadnienie w istnieniu ścisłej łączności rozstrzygnięć wyroku orzekającego

rozwód, a jej istota polega na tym, iż częściowe zaskarżenie wyroku powoduje, że

pozostałe niezaskarżone rozstrzygnięcia, ze względu na ścisłe powiązanie z

zaskarżoną częścią wyroku, nie stają się prawomocne.

Zasada integralności wyroku rozwodowego, wielokrotnie powoływana w

orzecznictwie Sądu Najwyższego (orzeczenie z dnia 29 grudnia 1947 r., C. I

1679/47, OSN 1948, nr 3, poz. 78, uchwała składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 5 stycznia 1953 r., C. 688/51, OSN 1954, nr 2, poz. 26 lub

uchwała pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 12 października 1970 r., III CZP 6/70,

OSNCP 1971, nr 7-8, poz. 117), mająca bezwzględne zastosowanie w odniesieniu

do rozstrzygnięć przewidzianych w art. 57 i 58 § 1 k.r.o., a więc dotyczących winy

stron, władzy rodzicielskiej nad ich wspólnym dzieckiem, a także ponoszenia przez

każdego z małżonków kosztów utrzymania i wychowania ich dziecka, uległa

modyfikacji. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25 marca 1999 r., III CKN

124/99 (OSNC 1999, nr 10, poz.182) stwierdził, że zmieniony w wyniku apelacji

wyrok rozwodowy w części dotyczącej wysokości świadczeń alimentacyjnych na

rzecz dzieci ma byt samodzielny (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

z dnia 13 października 2004 r., I CZ 111/04, nie publ.).

Po rozszerzeniu kognicji sądu orzekającego rozwód i objęcia nim

rozstrzygnięć o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania małżonków, o

eksmisji małżonka, a także o podziale majątku wspólnego (art. 58 § 2 i 3 k.r.o.), w

judykaturze jednolicie przyjmuje się, że w odniesieniu do takich rozstrzygnięć

zasada integralności wyroku rozwodowego nie obowiązuje. Zaskarżenie wyroku

rozwodowego jedynie w części dotyczącej wspólnego mieszkania oraz podziału

wspólnego majątku nie oznacza więc zaskarżenia takiego wyroku w całości

(uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia

1978 r., III CZP 30/77, OSNCP 1978, nr 3, poz. 39). Regułę tę należy

konsekwentnie zastosować w przypadku zaskarżenia wyroku jedynie w części

orzekającej o alimentach zasądzonych od jednego małżonka na rzecz drugiego (art.

60 § 1 i 2 k.r.o.). Wszystkie te roszczenia mają charakter majątkowy, sąd nie orzeka

o nich z urzędu, mogą być dochodzone w odrębnym postępowaniu. Z tych

względów nie są objęte zasadą integralności wyroku rozwodowego, w konsekwencji

mogą, ale nie muszą być przedmiotem rozstrzygnięć przez sąd orzekający o

rozwodzie. Przyjąć zatem należy, że w aktualnym stanie prawnym zasada

integralności wyroku rozwodowego ma zastosowanie do roszczeń procesowych o

charakterze osobistym, które nie mogą być dochodzone poza postępowaniem

odrębnym w sprawie o rozwód. Zależności takie nie występują w przypadku

roszczeń majątkowych, które mogą być dochodzone zarówno w sprawie

rozwodowej, jak i odrębnie, po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego.

Jeśli żądanie o takim charakterze dochodzone jest w odrębnym postępowaniu,

to pozew (wniosek) a także apelacja i inne środki prawne skierowane przeciwko

orzeczeniu wydanym w takim postępowaniu podlegają opłatom na ogólnych

zasadach (art. 3 ust. 1 i 2 u.k.s.c.). Inaczej kwestię pobierania opłat uregulował

ustawodawca, gdy żądania takie zostały zgłoszone w pozwie o rozwód.

Odmienność polega na tym, że od pozwu w sprawie o rozwód pobiera się tylko

jedną opłatę stałą w wysokości 600 zł (art. 26 ust. 1 pkt 1 u.k.s.c.). Dopiero w razie

zasądzenia alimentów na rzecz małżonka w orzeczeniu kończącym postępowanie

w instancji, pobiera się od małżonka zobowiązanego opłatę stosunkową od

zasądzonego roszczenia, a w razie nakazania eksmisji jednego z małżonków albo

podziału wspólnego majątku pobiera się także opłatę w wysokości przewidzianej od

pozwu lub wniosku w takiej sprawie (art. 26 ust. 2 u.k.s.c.).

Wobec tego że przepisy przewidujące pobieranie opłaty od pozwu lub wniosku

wszczynającego postępowanie w sprawie stosuje się również do opłaty od apelacji

(art. 18 ust. 2 u.k.s.c), konsekwentnie uznać należy, że od apelacji wniesionej od

wyroku w części rozstrzygającej nie tylko o roszczeniach objętych integralnością

wyroku rozwodowego ale dotyczących także roszczeń przewidzianych w art. 58 § 2

zdanie 2 i 3, art. 58 § 3 i art. 60 § 1 i 2 k.r.o., należy pobrać taką samą opłatę, a

więc tylko stałą w wysokości 600 zł. Dopiero „w orzeczeniu kończącym

postępowanie w instancji” (art. 26 ust. 2 w związku z art. 18 ust. 2 u.k.s.c.) pobrana

zostanie opłata przewidziana dla roszczeń, o których mowa w art. 26 ust. 2 u.k.s.c.

Taka wykładnia odpowiada idei stworzenia prostego systemu pobierania opłat w

sprawie rozwodowej, zgodnie z którą strona uiszcza w toku procesu jedynie opłatę

stałą w kwocie 600 zł od pozwu o rozwód i w tej samej wysokości od apelacji.

Obowiązek uiszczenia opłat dodatkowych uzależniony jest od uwzględnienia

roszczeń dodatkowych i realizuje się w orzeczeniu kończącym postępowanie w

danej instancji.

Przyjęcie stanowiska przeciwnego, według którego opłaty pobiera się także od

zaskarżonych apelacją rozstrzygnięć dodatkowych, które – co wymaga

podkreślenia – wprawdzie nie mieszczą się w granicach integralności wyroku

rozwodowego, ale objęte zostały zaskarżeniem dotyczącym orzeczenia o

rozwodzie, prowadziłoby – w razie nieuiszczenia opłaty – do odrzucenia apelacji w

tym zakresie, a więc uprawomocnienia się wyroku w części zasądzającej alimenty

na podstawie art. 60 § 1 i 2 k.r.o., orzekającej o eksmisji małżonka albo o podziale

majątku wspólnego. Takie rozwiązanie mogłoby prowadzić do sytuacji

paradoksalnej, polegającej na tym, że sąd drugiej instancji, zmieniając wyrok w

części orzekającej o winie za rozkład pożycia małżeńskiego, pozbawiony byłby

możliwości wydania reformatoryjnego orzeczenia o alimentach. W skrajnym

przypadku sąd drugiej instancji, zmieniając wyrok w części orzekającej o rozwodzie

przez oddalenie powództwa, nie mógłby zmienić orzeczenia o podziale majątku

wspólnego, które wobec dalszego istnienia ustroju wspólności ustawowej

pozbawione byłoby podstaw prawnych.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak na wstępie

(art. 390 § 1 k.p.c.).