Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 36/12 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses legal question as it concerns specific case facts rather than abstract legal interpretation.

Numero d'incarto III CZP 36/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Inammissibile (Inadmissible)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court refused to accept the legal question submitted by the District Court regarding the applicability of specific civil code provisions. The lower court had already ruled in favor of the plaintiffs, ordering the defendant to make a declaration of will to purchase the land. The Supreme Court determined that the question was inadmissible because it sought a concrete ruling on the specific parties rather than an abstract interpretation of the law.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 390 § 1 k.p.c.; Art. 321 § 1 k.p.c.: A legal question submitted to the Supreme Court must be abstract and raise serious doubts about statutory interpretation, not merely ask how a specific case should be decided, as the Supreme Court cannot substitute its judgment for that of the court of first instance.

Parole chiave

Generato dall'IA
legal question admissibility abstract interpretation requirement ne eat iudex ultra petitia serious doubts standard substitution of judgment civil procedure law specific case facts

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 390 § 1 k.p.c.
formułuje się zagadnień prawnych, o których mowa w art. 390 § 1 k.p.c.
Art. 321 § 1 k.p.c.
z art. 321 § 1 k.p.c. sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty
Art. 178 ust. 1 Konstytucji RP
i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP).
Art. 231 § 2 k.c.
art. 231 § 2 k.c. zostały spełnione, albowiem pozwany na tej działce posadowił
Art. 3052 § 2 k.c.
art. 3052 § 2 k.c. Niedopuszczalność zmiany przez sąd
Art. 626 k.p.c.
nieprocesowym (art. 626 k.p.c.).
art. 231 k.c
roszczenia z § 2 art. 231 k.c.
art. 231 § 2 k.c
art. 231 § 2 k.c. zostały spełnione, albowiem pozwany na tej działce posadowił
art. 390 § 1 k.p.c
formułuje się zagadnień prawnych, o których mowa w art. 390 § 1 k.p.c.
art. 178 ust. 1 Konstytucji RP
i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2009 r., III CZP 38/09
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2009 r., III CZP 38/09,
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2010 r., III CZP 17/2010
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2005 r., III CZP 14/05
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2009 r., III CZP 74/09
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2005 r., III CZP 68/05
uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1999 r., III CZP 62/98
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2009 r., III CZP 78/09
III CZP 38/09
Supreme Court dismisses legal question presentation due to lack of causal link to appeal decision.
III CZP 17/2010
i z dnia 9 kwietnia 2010 r., III CZP 17/2010, nie publ.).
III CZP 14/05
z dnia 20 maja 2005 r., III CZP 14/05 (nie publ.) Sąd Najwyższy wskazał, że nie

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZP 36/12

POSTANOWIENIE

Dnia 21 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

SSN Bogumiła Ustjanicz

w sprawie z powództwa R. K. i D. K.

przeciwko PGE Dystrybucja S.A. w L.

o zapłatę, zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli i usunięcie rzeczy,

na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 czerwca 2012 r.,

na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Okręgowy

postanowieniem z dnia 6 października 2011 r.,

"Czy w obecnym stanie prawnym - po wejściu w życie przepisów

art. 3051 - 3054 k.c. - aktualnym pozostaje stanowisko o istnieniu

roszczenia z § 2 art. 231 k.c. dla właściciela gruntu, na którym

posadowiona jest linia energetyczna, rozumiana jako inne urządzenie

wzniesione przez nieuprawniony podmiot?"

odmawia podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 30 czerwca 2011 r. uwzględnił powództwo o

wykup

gruntu

w

ten

sposób,

że

zobowiązał

pozwane

przedsiębiorstwo

energetyczne do złożenia oświadczenia woli, obejmującego nabycie bliżej opisanej

działki, której współwłaścicielami są powodowie, za określone wynagrodzenie. W

ten sposób uwzględnił żądanie powodów. Zdaniem Sądu przesłanki przewidziane w

art. 231 § 2 k.c. zostały spełnione, albowiem pozwany na tej działce posadowił

słupy na których zawiesił linię energetyczną.

Przy rozpoznaniu apelacji pozwanego Sąd Okręgowy powziął wątpliwość

wyrażoną w zagadnieniu prawnym przedstawionym Sądowi Najwyższemu do

rozstrzygnięcia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z treści przedstawionego zagadnienia prawnego wynika w oczywisty sposób,

że Sąd Okręgowy oczekuje konkretnego rozstrzygnięcia, odnoszącego się do stron

procesu. W istocie bowiem pyta, czy art. 231 § 2 k.c. może stanowić podstawę

prawną rozstrzygnięcia w sprawie.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego

zagadnienie

prawne budzące poważne wątpliwości przedstawione Sądowi Najwyższemu do

rozstrzygnięcia nie może sprowadzać się do pytania o sposób rozstrzygnięcia

sprawy. Musi mieć bowiem charakter abstrakcyjny i dotyczyć wykładni przepisów

prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2009 r., III CZP 38/09,

nie publ. i z dnia 9 kwietnia 2010 r., III CZP 17/2010, nie publ.). W postanowieniu

z dnia 20 maja 2005 r., III CZP 14/05 (nie publ.) Sąd Najwyższy wskazał, że nie

jest rolą Sądu Najwyższego zastępowanie sądu meriti w jego procesie decyzyjnym,

obejmującym także ocenę prawną stanowiącą podstawę rozstrzygnięcia.

Przedstawione zagadnienie musi budzić rzeczywiście poważne wątpliwości

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2009 r., III CZP 38/09,

nie publ.). W postanowieniu z dnia 9 kwietnia 2010 r., III CZP 17/2010, (nie publ.),

Sąd Najwyższy podkreślił, że w razie powstania zwykłych wątpliwości sąd

drugiej instancji

obowiązany

Podobnie wypowiedział

się

jest

rozwiązywać

je

we

własnym

Sąd

Najwyższy

w

postanowieniu

zakresie.

z

dnia

29 października 2009 r., III CZP 74/09, (nie publ.) stwierdzając, że zadaniem Sądu

Najwyższego nie jest zastępowanie sądów powszechnych w orzekaniu, poprzez

dokonywanie zwykłej, przynależnej każdemu sądowi interpretacji przepisów,

z wykorzystaniem wiedzy, jaką niosą same przepisy oraz ich rozumienie

w dotychczasowym orzecznictwie i doktrynie prawa; w takich okolicznościach nie

formułuje się zagadnień prawnych, o których mowa w art. 390 § 1 k.p.c.

W postanowieniu z dnia 12 października 2005 r., III CZP 68/05, (nie publ.) wskazał,

że przedstawienie zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu może nastąpić,

jeżeli budzi ono poważne wątpliwości. Przymiotnik kwalifikujący oznacza,

że w razie powstania wątpliwości pierwszego stopnia, tj. zwykłych, sąd odwoławczy

obowiązany jest rozwiązywać we własnym zakresie.

Godzi się przypomnieć, że instytucja zagadnień prawnych – co podkreślił

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30 marca 1999 r., III CZP 62/98 (OSNC 1999,

nr 10, poz. 166) – prowadząca do związania sądów niższej instancji w danej

sprawie poglądem Sądu Najwyższego, zawartym w podjętej uchwale, jest

wyjątkiem

od konstytucyjnej

zasady

podległości

sędziów

tylko

Konstytucji

i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Ze względu na tę wyjątkowość, powinna

być zatem stosowana w sposób jak najbardziej ścisły, bez żadnych koncesji na

rzecz argumentów o nastawieniu celowościowym i utylitarnym (por. postanowienie

SN z dnia 29 października 2009 r., III CZP 78/09, nie publ.).

Niepodobna przyjąć, że wątpliwości w rozumieniu art. 390 § 1 k.p.c. budzi

wykładnia art. 231 k.c., w szczególności, jeśli się zważy, iż niewiele jest przepisów

kodeksowych, które jak art. 231 k.c. doczekały się równie bogatej judykatury

Sądu Najwyższego i zainteresowania ze strony piśmiennictwa. Warto dodać,

że dotychczasowym dorobkiem orzecznictwa jest rozstrzygnięcie, w sposób

aprobowany przez doktrynę, wszelkich podstawowych wątpliwości powstających

w praktyce sądowej przy wykładni tego przepisu.

Sąd Najwyższy zauważa, że sformułowanie zagadnienia prawnego błędnie

sugeruje, że sąd może zmienić żądanie powodów. Skoro powodowie żądają

wykupu działki, to tym samym nie żądają wynagrodzenia za korzystanie z działki,

o którym mowa w art. art. 3052 § 2 k.c. Niedopuszczalność zmiany przez sąd

żądania stanowi jedną z podstawowych zasad postępowania cywilnego. Zgodnie

z art. 321 § 1 k.p.c. sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty

żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. A zatem sąd jest związany żądaniem

pozwu (ne eat iudex ultra petitia partium). Poza tym, sprawa o wykup jest

rozpoznawana w procesie, a o ustanowienie służebności przesyłu w trybie

nieprocesowym (art. 626 k.p.c.).

Z przestawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia.