Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 29/08 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses legal question as unnecessary since lower court ruled only on contested part.

Numero d'incarto III CZP 29/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court refused to rule on a legal question regarding the admissibility of an appeal against a default judgment's dismissal portion. The lower court had upheld the entire default judgment, including the dismissed claim, while the defendant objected only to the part granting the plaintiff's request. The Supreme Court determined that the lower court did not exceed the scope of the objection because the defendant clearly targeted only the granted relief, making the abstract legal question unnecessary for the case resolution.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 379 pkt 3 k.p.c.; The Supreme Court may not rule on a legal question if the lower court's decision does not require a separate ruling on the admissibility of the appeal against the dismissed portion of a default judgment, as the scope of the objection determines the review boundaries.

Parole chiave

Generato dall'IA
scope of objection default judgment appeal legal question dismissal procedural boundaries necessary ruling requirement

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 379 pkt 3 k.p.c.
w zakresie oddalonego powództwa, Sąd pierwszej instancji naruszył art. 379 pkt 3
art. 366 k.p.c
365 § 1 i art. 366 k.p.c.).
art. 78 Konstytucji
instancji (art. 78 Konstytucji) i pozbawia go możności obrony swych praw (art.
art. 379 pkt 5 k.p.c
w zakresie oddalonego powództwa, Sąd pierwszej instancji naruszył art. 379 pkt 3
art. 390 § 1 k.p.c
przedstawienie na podstawie art. 390 § 1 k.p.c.
art. 178 ust. 1 Konstytucji RP
od konstytucyjnej zasady podległości sędziów tylko Konstytucji i ustawom (art. 178
art. 3581 § 3 k.p.c
(art. 3581 § 3 k.p.c.), a powodowi należy się zwaloryzowane świadczenie

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
ZP 62/98
Najwyższy w uchwale z dnia 30 marca 1999 r., III CZP 62/98 (OSNC 1999, nr 10,
III CZP 129/91
1991 r., III CZP 129/91, „Przegląd Sądowy” 1994, z.
III CZP 91/96
1996 r., III CZP 91/96, OSNC 1997, nr 1, poz.
III CZP 62/98
Najwyższy w uchwale z dnia 30 marca 1999 r., III CZP 62/98 (OSNC 1999, nr 10,

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZP 29/08

POSTANOWIENIE

Dnia 16 maja 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa M. K.

przeciwko Holdingowi Węglowemu S. A. w K.

o zapłatę,

na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 16 maja 2008 r.,

na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Okręgowy w K.

postanowieniem z dnia 4 lutego 2008 r.,

"Czy dopuszczalne jest rozpoznanie apelacji powoda od

wyroku zaocznego w zakresie w jakim powództwo zostało oddalone,

jeżeli na skutek wcześniejszego rozpoznania sprzeciwu pozwanego

wniesionego

od

tego

samego

wyroku

zaocznego

w

części

uwzględniającej powództwo, Sąd I instancji utrzymał w całości

w mocy wyrok zaoczny ?"

odmawia podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Uzasadniając przytoczone wyżej zagadnienie prawne, Sąd Okręgowy w K.

przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Powód domagał się zasądzenia od pozwanego 8 187 zł tytułem zwrotu

zwaloryzowanej

kaucji

mieszkaniowej

wraz

z

ustawowymi

odsetkami.

Sąd Rejonowy w K. wyrokiem zaocznym z dnia 22 lutego 2007 r. zasądził od

pozwanego na rzecz powoda 574,80 zł z ustawowymi odsetkami (pkt 1 sentencji),

oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt 2 sentencji), zasądził od pozwanego

na rzecz powoda 113 zł kosztów procesu (pkt 3 sentencji) i nadał wyrokowi

zaocznemu rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 4 sentencji).

Wyrok zaoczny zaskarżyły obie strony. Pozwany w sprzeciwie wniósł

o uchylenie wyroku w całości i oddalenia powództwa w całości oraz uchylenie

rygoru natychmiastowej wykonalności i zasądzenie od powoda na jego rzecz

kosztów procesu. Powód w apelacji, którą zaskarżył wyrok zaoczny w części

oddalającej powództwo, domagał się natomiast zmiany wyroku i uwzględnienia

powództwa w całości, zgodnie z żądaniem pozwu. Wyrokiem z dnia 30 sierpnia

2007 r. Sąd Rejonowy w K. – po rozpoznaniu sprzeciwu – utrzymał w całości

wyrok zaoczny w mocy. Pozwany wniósł zażalenie, skarżąc zawarte w wyroku

rozstrzygniecie o kosztach zastępstwa procesowego. Powód tego wyroku nie

zaskarżył.

Sąd Okręgowy podniósł, że rozpoznanie sprawy na skutek wniesienia

sprzeciwu od wyroku zaocznego ma na celu ponowne rozpoznanie zasadności

dochodzonego roszczenia i odbywa się w ramach zakreślonych sprzeciwem, może

więc dotyczyć zarówno całości, jak i części wyroku zaocznego. Sąd rozpoznaje

zatem sprawę ponownie w granicach przedmiotowych i podmiotowych określonych

wyrokiem zaocznym i wniesionym od niego sprzeciwem.

Tymczasem Sąd pierwszej instancji – zdaniem Sądu Okręgowego –

z naruszeniem przepisów postępowania przy ponownym rozpoznawaniu sprawy

wykroczył poza granice sprzeciwu, bowiem pozwany mógł skutecznie zaskarżyć

wyrok zaoczny jedynie w części uwzględniającej powództwo. Orzekając również

w zakresie oddalonego powództwa, Sąd pierwszej instancji naruszył art. 379 pkt 3

k.p.c. W chwili wydania wyroku, którym Sąd utrzymał w mocy wyrok zaoczny

w całości, toczyło się bowiem postępowanie na skutek apelacji wniesionej przez

powoda.

W ocenie Sądu Okręgowego wyrok Sądu pierwszej instancji z dnia

30 sierpnia 2007 r. zawiera także rozstrzygnięcie w części zaskarżonej apelacją

i uniemożliwia mu rozpoznanie apelacji powoda (art. 365 § 1 i art. 366 k.p.c.).

Sąd podniósł również, że zaistniała w sprawie sytuacja prowadzi do pozbawienia

powoda konstytucyjnego prawa do zaskarżania orzeczeń wydanych w pierwszej

instancji (art. 78 Konstytucji) i pozbawia go możności obrony swych praw (art. 379

pkt 5 k.p.c.).

Przedstawione powody uzasadniają – zdaniem Sądu Okręgowego –

przedstawienie na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. przytoczonego na wstępie

zagadnienia prawnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ustawodawca,

przyznając

sądowi

drugiej

instancji

uprawnienie

do

przedstawienia Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego na podstawie art. 390

§ 1 k.p.c., uzależnił skuteczność skorzystania z niego od wystąpienia w sprawie

poważnych wątpliwości prawnych oraz niezbędności oczekiwanej odpowiedzi do

rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 17 grudnia

1991 r., III CZP 129/91, „Przegląd Sądowy” 1994, z. 3, s. 76 oraz z dnia 27 sierpnia

1996 r., III CZP 91/96, OSNC 1997, nr 1, poz. 9). Na sądzie drugiej instancji

spoczywa więc obowiązek szczegółowego uzasadnienia, na czym polegają jego

wątpliwości i dlaczego uważa je za poważne oraz wykazania, że stwierdzone

przezeń poważne wątpliwości prawne pozostają w związku przyczynowym

z rozstrzygnięciem sprawy.

Należy też przypomnieć, że instytucja pytań prawnych – co podkreślił Sąd

Najwyższy w uchwale z dnia 30 marca 1999 r., III CZP 62/98 (OSNC 1999, nr 10,

poz. 166) – prowadząca do związania sądów niższej instancji w danej sprawie

poglądem Sądu Najwyższego, zawartym w podjętej uchwale, jest wyjątkiem

od konstytucyjnej zasady podległości sędziów tylko Konstytucji i ustawom (art. 178

ust. 1 Konstytucji RP). Ze względu na tę wyjątkowość, powinna być zatem

stosowana w sposób jak najbardziej ścisły, bez żadnych koncesji na rzecz

argumentów o nastawieniu celowościowym i utylitarnym.

Przedstawione

zagadnienie

prawne

nie

odpowiada

przytoczonym

wymaganiom przede wszystkim dlatego, że nie spełnia wymagania niezbędności

oczekiwanej odpowiedzi do rozstrzygnięcia sprawy.

Z analizy akt sprawy wynika, że zawarte w uzasadnieniu postanowienia

Sądu Okręgowego przedstawienie sprawy nie odpowiada jej rzeczywistemu

stanowi. W sprzeciwie od wyroku zaocznego z dnia 22 lutego 2007 r. pozwany

wniósł o „uchylenie zaskarżonego wyroku i po jego uchyleniu oddalenie powództwa

w całości” (k. 63-64). Pozwany nie wskazał wprost, w jakim zakresie zaskarża

wyrok zaoczny,

czy wnosi o jego uchylenie w całości, czy też w części.

Jednakże z analizy uzasadnienia sprzeciwu wynika wyraźnie, że pozwany

zaskarżył wyrok tylko w części, tj. w zakresie, w jakim Sąd uwzględnił powództwo.

Nic nie wskazuje bowiem na to, aby pozwany zaskarżył wyrok także w zakresie,

jakim Sąd oddalił powództwo, tj. rozstrzygnął w sposób korzystny dla niego. W tej

sytuacji nie zachodzi potrzeba rozważania w sprawie odrębnej kwestii, jaką stanowi

istnienie interesu prawnego pozwanego w zaskarżeniu wyroku zaocznego w części

oddalającej powództwo.

Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2007 r. utrzymał w całości

w mocy wyrok zaoczny z dnia 22 lutego 2007 r. Użyte przez Sąd Rejonowy

określenie „w całości” odnosi się – wbrew temu, co twierdzi Sąd Okręgowy – nie do

całego wyroku zaocznego, ale do tej jego części, która została zaskarżona.

W sprzeciwie od wyroku zaocznego pozwany domagał się uchylenia orzeczenia

i oddalenia powództwa w całości, ponieważ waloryzacja kaucji mieszkaniowej –

jego zdaniem – jest dla niego krzywdząca. Utrzymując w mocy wyrok zaoczny, Sąd

Rejonowy uznał, że w sprawie zostały spełnione przesłanki waloryzacji sądowej

(art. 3581 § 3 k.p.c.), a powodowi należy się zwaloryzowane świadczenie

w wysokości 574, 80 zł. Sąd Rejonowy przedstawił szczegółowe wyliczenie tej

kwoty.

W

uzasadnieniu

wyroku

znalazło

się

wprawdzie

stwierdzenie,

że „w pozostałym zakresie powództwo było nieuzasadnione i dlatego podlegało

oddaleniu”, jednak nie sposób z tego wywieść wniosku, iż Sąd Rejonowy wyszedł

poza granice zaskarżenia określone w sprzeciwie i ponownie rozpoznał sprawę

w całości. Wprawdzie formuła samego rozstrzygnięcia może budzić wątpliwości

(Sąd powinien stwierdzić wyraźnie, że utrzymuje wyrok zaoczny w mocy

w zaskarżonej

części),

jednakże

z

powodów

wyżej

przedstawionych

(mając zwłaszcza na względzie teść uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego z dnia

30 sierpnia 2007 r.) pogląd Sądu drugiej instancji, że Sąd Rejonowy wszedł poza

granice zaskarżenia i rozstrzygał co do całego wyroku zaocznego jest

nieuzasadniony. W konsekwencji rozstrzygnięcie przedstawionego zagadnienia

prawnego nie jest konieczne do rozpozna sprawy.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak uchwale.