Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 26/00 Generato dall'IA

Supreme Court rules that half of the enforcement fee must be refunded if enforcement fails due to bankruptcy.

Numero d'incarto III CZP 26/00
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ruled that a bailiff must refund half of the enforcement fee to the creditor when the enforcement process is terminated due to the debtor's bankruptcy. The creditor argued that the fee should be returned regardless of whether the failure was caused by the creditor's actions or objective reasons. The court held that the statutory requirement for a partial refund applies to any scenario where enforcement proves unsuccessful before any payment is made, including bankruptcy-induced termination. This interpretation aligns with the legislative intent to incentivize effective enforcement actions by linking the bailiff's compensation to the actual success of the proceedings.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 45 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji; Rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe: The obligation to refund half of the enforcement fee to the creditor arises whenever enforcement proves unsuccessful before any payment is made, including cases where the proceedings are terminated due to the debtor's bankruptcy.

Parole chiave

Generato dall'IA
enforcement fee refund bankruptcy termination bailiff compensation unsuccessful enforcement creditor reimbursement enforcement proceedings partial fee return

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 45 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji
przez wierzyciela opłaty stosunkowej przewidziany w art. 45 ust.
art. 63 § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe
upadłości dłużnika (art. 63 prawa upadłościowego)?”.
art. 390 k.p.c.
do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 k.p.c.:
art. 390 k.p.c
do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 k.p.c.:
art. 390 § 1 k.p.c
Istotą instytucji unormowanej w art. 390 § 1 k.p.c.
art. 824 § 1 k.p.c
ma miejsce bezskuteczność egzekucji, wymienia art. 824 § 1 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III CZP 155/95
listopada 1995 r., III CZP 155/95 (OSNC 1996, nr 2, poz.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Uchwała z dnia 26 września 2000 r., III CZP 26/00

Przewodniczący: Sędzia SN Jacek Gudowski

Sędziowie SN: Marian Kocon (sprawozdawca), Maria Grzelka

Sąd Najwyższy przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Piotra

Wiśniewskiego w sprawie z wniosku wierzyciela „P.-L.” Linie Żeglugowe,

spółka z o.o. w G., z udziałem Beaty i Jacka W., „Przedsiębiorstwa ProdukcyjnoHandlowo-Usługowego „J.” w Z. ze skargi na czynności komornika po rozpoznaniu

na posiedzeniu jawnym dnia 26 września 2000 r. zagadnienia prawnego

przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Łomży postanowieniem z dnia 18 kwietnia

2000 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 k.p.c.:

1. „Czy obowiązek zwrotu wierzycielowi przez komornika połowy wniesionej

przez wierzyciela opłaty stosunkowej przewidziany w art. 45 ust. 2 ustawy o

komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr 133, poz. 882) zachodzi w każdym

przypadku bezskuteczności egzekucji), tj. nawet wówczas gdy wierzyciel swoim

działaniem lub zachowaniem uniemożliwił osiągnięcie celu egzekucji lub gdy

bezskuteczność nastąpiła z przyczyn obiektywnych,

2. W szczególności czy obowiązek ten zachodzi także w przypadku umorzenia

postępowania egzekucyjnego wskutek uprawomocnienia się postanowienia o

upadłości dłużnika (art. 63 prawa upadłościowego)?”.

podjął następującą uchwałę:

Jeżeli egzekucja okaże się bezskuteczna wskutek umorzenia

postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 63 § 1 rozporządzenia

Prezydenta RP z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe (jedn.

tekst: Dz.U. 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.) przed wyegzekwowaniem choćby

części świadczenia, komornik zwraca wierzycielowi połowę wniesionej opłaty

stosunkowej, o której mowa w art. 44 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o

komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr 133, poz. 882 ze zm.).

Uzasadnienie

Przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia, w trybie art. 390 § 1

k.p.c., zagadnienie prawne wynikło na tle następującego stanu faktycznego:

Na wniosek „P.-L.” Linie Żeglugowe”, spółki. z o.o. w G. komornik przy Sądzie

Rejonowym w Z. wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko Beacie W. i

Jackowi W., którego przedmiotem była kwota 1647,80 zł z odsetkami, i zgodnie z

wnioskiem wierzyciela zajął wierzytelność pieniężną dłużników wynikającą ze

sprzedaży drewna „S. Okna i Drzwi”, S.A w S., rachunek bankowy dłużników w

Banku Gospodarki Żywnościowej w Z., a także bliżej określone ruchomości. Przed

wyegzekwowaniem świadczenia ogłoszona została upadłość dłużników. Wobec

uprawomocnienia się postanowienia o ogłoszeniu upadłości komornik

postanowieniem z dnia 7 grudnia 1999 r. ustalił koszty postępowania

egzekucyjnego na kwotę 1647,80 zł (według użytego sformułowania: „opłata

stosunkowa z art. 44. 1, 45. 1 – 1647,80 zł ”).

Przy rozpoznaniu zażalenia komornika na postanowienie Sądu Rejonowego w

Zambrowie z dnia 1 marca 2000 r., uchylające postanowienie komornika z dnia 7

grudnia 1999 r., Sądowi Okręgowemu w Łomży nasunęło się zagadnienie prawne

budzące poważne wątpliwości, sformułowane w sentencji postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istotą instytucji unormowanej w art. 390 § 1 k.p.c. jest, zgodnie z utrwaloną

wykładnią, aby rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego było niezbędne dla

rozpoznania środka odwoławczego w konkretnej sprawie. Wychodząc z tego

założenia trzeba stwierdzić, że przedstawione w sprawie zagadnienie prawne

sformułowane zostało zbyt szeroko, gdyż rozpoznanie wniesionego środka

zaskarżenia nie wymaga rozstrzygnięcia wątpliwości przedstawionych w pkt 1

sentencji postanowienia. Zbędne jest zatem ustosunkowywanie się do tych

wątpliwości.

Drugie z przedstawionych zagadnień prawnych wymaga wykładni art. 45 ust.

2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr

133, poz. 882 ze zm.), a w szczególności użytego w tym przepisie określenia

„egzekucja (...) bezskuteczna”. Zakres znaczeniowy pozostałego tekstu tego

przepisu nie nasuwa wątpliwości.

Zgodnie z treścią ustępu 2 art. 45 ustawy o komornikach sądowych

i egzekucji: „Jeżeli egzekucja okaże się bezskuteczna (...), komornik zwraca połowę

opłaty stosunkowej”. Przepis ten reguluje zatem sytuacje, gdy komornik, w

przypadku bezskuteczności egzekucji, zwraca z urzędu połowę pobranej od

wierzyciela opłaty stosunkowej, o której mowa w art. 44 ustawy o komornikach

sądowych i egzekucji.

Podobnej materii został poświęcony § 30 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie taksy za czynności

komorników (Dz.U. Nr 62, poz. 254 ze zm.). Przepis ten określa wysokość całego

ryczałtu kancelaryjnego należnego w sytuacji, której przepis ten dotyczy, z tym

zastrzeżeniem, że w razie „bezskuteczności egzekucji” można pobrać tylko połowę

tego ryczałtu.

W tekstach obu przepisów posłużono się podobnymi określeniami; w tekście

pierwszego określeniem „egzekucja (...) bezskuteczna”, a w tekście drugiego

określeniem „bezskuteczności egzekucji”. Choć brak w tym zakresie pełnej

spójności terminologicznej, jest niewątpliwe, że w obu przepisach chodzi o to samo,

mianowicie – o bezskuteczność egzekucji. Z tym bowiem pojęciem wiąże

ustawodawca zarówno przewidziany w ust. 2 art. 45 ustawy o komornikach

sądowych i egzekucji zwrot połowy pobranej od wierzyciela opłaty, jak i nakaz

pobrania co najwyżej tylko połowy kwoty obliczonej zgodnie z § 30 ust. 1 pkt 1

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Żaden z tych przepisów jednakże nie

wskazuje, kiedy zachodzi bezskuteczność egzekucji.

Zdaniem Sądu Najwyższego w składzie, który podjął niniejszą uchwałę,

istnieją dostateczne podstawy ku temu, by wykładnię określenia „bezskuteczności

egzekucji”, dokonaną przez Sąd Najwyższy na gruncie § 30 ust. 1 pkt 1

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w uzasadnieniu uchwały z dnia 10

listopada 1995 r., III CZP 155/95 (OSNC 1996, nr 2, poz. 28), odnieść do użytego w

ustępie 2 art. 45 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji określenia „egzekucja

(...) bezskuteczna”. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy wyraził między

innymi pogląd, że na gruncie § 30 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości można przyjąć, choć z pewnymi zastrzeżeniami, iż przypadki, gdy

ma miejsce bezskuteczność egzekucji, wymienia art. 824 § 1 k.p.c. Wskazał przy

tym, że bezskuteczność egzekucji może zachodzić także w innych sytuacjach.

Nie powinno budzić wątpliwości, że na gruncie ustępu 2 art. 45 ustawy

o komornikach sądowych i egzekucji przykładem takiej innej sytuacji jest

występujący w sprawie przypadek umorzenia postępowania egzekucyjnego przed

wyegzekwowaniem choćby części świadczenia, wobec uprawomocnienia się

postanowienia o ogłoszeniu upadłości dłużnika (art. 63 § 1 zdanie drugie

rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 października 1934 r. – Prawo

upadłościowe, jedn. tekst: Dz.U. 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.). (...) W tym

bowiem przypadku niepodobna zasadnie zaprzeczyć twierdzeniu, że „egzekucja

okazała się bezskuteczna”.

Za tym, że sformułowanie art. 45 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych

i egzekucji „egzekucja okaże się bezskuteczna”, obejmuje ten występujący w

sprawie przypadek, przemawia także cel wprowadzenia art. 45 ust. 2 do ustawy o

komornikach sądowych i egzekucji, tj. zdopingowanie komorników do efektywnego

działania przez uzależnienie ich dochodów z opłat wnoszonych przez wierzycieli od

skuteczności egzekucji.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 390 k.p.c.,

rozstrzygnął przedstawione zagadnienie prawne, jak w uchwale.