Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 23/01 Generato dall'IA

Supreme Court rules prosecutors must pay proportional enforcement fees in security proceedings but not full fees.

Numero d'incarto III CZP 23/01
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ruled that a prosecutor initiating security proceedings must pay proportional enforcement fees and advance costs but is exempt from paying the full fee. The court found that while the prosecutor is not entitled to a full exemption from enforcement costs, the specific nature of security proceedings differs from final enforcement actions. Consequently, the court held that charging the full proportional fee would contradict the statutory scheme regarding fee recovery and state revenue distribution.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 49 ust. 1 u.k.s.e.; Art. 59 ust. 1 u.k.s.e.; Art. 771 k.p.c.; Art. 111 § 1 pkt 4 k.p.c.: In security proceedings initiated by a prosecutor, the prosecutor is obligated to pay only the proportional enforcement fee and advance costs, not the full fee, as the full fee is reserved for successful final enforcement where half is returned if unsuccessful.

Parole chiave

Generato dall'IA
security proceedings prosecutor liability enforcement fees proportional fee advance costs fee exemption civil procedure code

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 49 ust. 1 u.k.s.e.
„Czy art. 49 i 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Dz.U. Nr 133
Art. 59 ust. 1 u.k.s.e.
rozważenia zastosowania w drodze analogii art. 49 i art. 59 u.k.s.e. Przyjęcie, że
Art. 771 k.p.c.
to art. 771 k.p.c. w związku z art.
Art. 111 § 1 pkt 4 k.p.c.
w związku z art. 111 § 1 pkt 4 k.p.c. nie pozwala na obciążanie go
Art. 45 ust. 1 u.k.s.e.
49 i art. 45 ust. 1 u.k.s.e.).
Art. 40 u.k.s.e.
oraz zaliczkę uregulowaną w art. 40 u.k.s.e.
Art. 45 ust. 2 u.k.s.e.
innymi opłatami niż opłata stosunkowa z art. 45 ust.
Art. 59 ust. 4 u.k.s.e.
rozważenia zastosowania w drodze analogii art. 49 i art. 59 u.k.s.e. Przyjęcie, że
art. 771 k.p.c
to art. 771 k.p.c. w związku z art. 111 § 1 pkt 4 k.p.c. nie pozwala na obciążanie go
art. 111 § 1 pkt 4 k.p.c
w związku z art. 111 § 1 pkt 4 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III CZP 52/00
Bankruptcy auction fees determined by fixed rate under Art. 60 u.k.s.e. and Ministry Regulation, not Art. 49.
III CZP 23/00
Najwyższego z dnia 18 lipca 2000 r., III CZP 23/00, "Prawo Bankowe" 2000, nr 12,

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Uchwała z dnia 4 czerwca 2001 r., III CZP 23/01

Przewodniczący Sędzia SN Jacek Gudowski

Sędzia SN Bronisław Czech, Sędzia SA Jan Kremer (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w B.K. przy

uczestnictwie dłużnika Jana B. na czynności komornika, po rozstrzygnięciu w Izbie

Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 30 maja 2001 r., przy udziale prokuratora

Prokuratury Krajowej Piotra Wiśniewskiego, zagadnienia prawnego

przedstawionego przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu postanowieniem z dnia 15

marca 2001 r.

1) „Czy art. 49 i 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Dz.U. Nr 133

poz. 882 o komornikach sądowych i egzekucji mogą być stosowane w

postępowaniu zabezpieczającym jako podstawy obciążenia wierzyciela całą opłatą

stosunkową, o jakiej mowa w art. 43 i 44 ust. 1 tej ustawy?

2) czy, jeżeli wierzycielem w postępowaniu zabezpieczającym jest prokurator,

to art. 771 k.p.c. w związku z art. 111 § 1 pkt 4 k.p.c. nie pozwala na obciążanie go

innymi opłatami niż opłata stosunkowa z art. 45 ust. 1 i 3 oraz zaliczka na pokrycie

wydatków z art. 40 wyżej wymienionej ustawy”?

podjął uchwałę:

Prokurator – w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym na jego

polecenie – jest zobowiązany do uiszczenia stosunkowej opłaty egzekucyjnej

przewidzianej w art. 45 ust. 1 i 3 oraz zaliczki, o której mowa w art. 40 ustawy z

dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr 133,

poz. 882 ze zm.).

Uzasadnienie

Przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne

powstało na tle następującego stanu faktycznego.

Prokurator Rejonowy w B.K., nadzorujący postępowanie przygotowawcze

przeciwko Janowi B., wydał postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym przez

zajęcie określonych ruchomości na poczet grożącej podejrzanemu kary grzywny

oraz obowiązku naprawienia szkody. Komornik Sądu Rejonowego w S. dokonał

zajęcia ruchomości – wcześniej tymczasowo zajętych przez funkcjonariusza Policji

– ustalając postanowieniem koszty postępowania zabezpieczającego na kwotę

7470 zł, do uiszczenia których wezwał Prokuraturę Rejonową w B.K. Prokurator w

skardze na czynności komornika podniósł, że zgodnie z art. 771 k.p.c. w związku z

art. 743 k.p.c. i w związku z art. 111 § 1 pkt 4 k.p.c. jest zwolniony od uiszczania

kosztów, w tym również kosztów postępowania egzekucyjnego i

zabezpieczającego.

Sąd Rejonowy w Strzelinie oddalił skargę, gdyż komornik, działając na

podstawie art. 770 w związku z art. 743 k.p.c., prawidłowo ustalił wysokość

kosztów, a wobec treści art. 745 § 1 k.p.c. nie mógł ściągnąć ich od dłużnika.

Zdaniem Sądu, wierzyciel nie korzystający ze zwolnienia od kosztów sądowych

sam ponosi koszty związane z zabezpieczeniem roszczenia, a prokurator nie jest

podmiotem korzystającym ze zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu

zabezpieczającym, wobec treści art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o

komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr 133, poz. 882 ze zm. – dalej "u.k.s.e.")

W zażaleniu na to postanowienie prokurator zarzucił, że przepis art. 743 k.p.c.,

który nakazuje do wykonania zarządzeń tymczasowych stosować odpowiednio

przepisy o postępowaniu egzekucyjnym, nie upoważnia komornika do pobierania w

postępowaniu zabezpieczającym opłat egzekucyjnych określonych w ustawie o

komornikach sądowych i egzekucji. Czynności zabezpieczające nie są

czynnościami egzekucyjnymi, lecz postępowaniem o charakterze pomocniczym w

stosunku do postępowania rozpoznawczego i postępowanie to obejmuje regulacja

zawarta w art. 111 § 1 pkt 4 k.p.c.

Rozpoznając zażalenie prokuratora, Sąd Okręgowy we Wrocławiu przedstawił

zagadnienie prawne o treści sformułowanej w sentencji postanowienia.

Sąd Okręgowy wskazał, że zabezpieczenie nie polega na egzekwowaniu

roszczenia, w związku z czym wątpliwe jest stosowanie w drodze analogii

przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji regulujących rozliczenie

kosztów, zarazem jednak nie ma odrębnej regulacji dotyczącej kosztów

zabezpieczenia. Dokonane przez ustawodawcę w art. 2 ust. 3 u.k.s.e. wyliczenie

zadań powierzonych komornikom w punkcie pierwszym wymienia również sprawy o

zabezpieczenie roszczeń. Niewymienienie spraw o zabezpieczenie roszczeń w art.

44 ust. 1 u.k.s.e. ani nieokreślenie opłaty stałej może wskazywać na to, że

wierzyciel nie jest obowiązany do opłacenia wniosku o zabezpieczenie, a

działalność komornika w tym zakresie wolna jest od opłat.

Regulacja zawarta w art. 743 k.p.c. oraz interes komorników skłania do

rozważenia zastosowania w drodze analogii art. 49 i art. 59 u.k.s.e. Przyjęcie, że

wierzyciel uiszcza całą opłatę stosunkową w postępowaniu zabezpieczającym jest

wątpliwe, gdyż koszty tego postępowania byłyby trzykrotnie wyższe niż

postępowania egzekucyjnego. Możliwa również jest taka interpretacja, że wierzyciel

uiszcza opłatę przewidzianą w art. 45 pkt 1 u.k.s.e. Prowadziłoby to do wniosku, że

Prokurator uiszcza opłatę przewidzianą w art. 45 pkt 1 w związku z art. 45 pkt 3

oraz zaliczkę uregulowaną w art. 40 u.k.s.e.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepisy kodeksu postępowania karnego regulują w rozdziale 32 możliwość

zabezpieczenia z urzędu w postępowaniu karnym wykonania orzeczenia na mieniu

oskarżonego, zarówno w postępowaniu przygotowawczym, jak i w toku

postępowania przed sądem. Zgodnie z art. 292 § 1 k.p.c., zabezpieczenie

następuje w sposób wskazany w kodeksie postępowania cywilnego. Użyte w tym

przepisie określenie „w sposób” odnosi się do całości uregulowania postępowania

zabezpieczającego w kodeksie postępowania cywilnego, natomiast określenie

użyte w art. 293 § 1 k.p.k. „zakres i sposób zabezpieczenia” odwołuje się do

rozróżnianych w doktrynie rodzajów i sposobów egzekucji. Rozumienie użytych w

obu przepisach określeń w ten sam sposób prowadziłoby do wniosków

naruszających zasady wykładni logicznej, gdyż powodowałoby wyłączenie

stosowania części przepisów postępowania cywilnego, dotyczących postępowania

zabezpieczającego.

Do wykonania zarządzeń tymczasowych, którymi są również postanowienia o

zabezpieczeniu wydane w postępowaniu karnym, kodeks postępowania cywilnego

(art. 743) odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu

egzekucyjnym. Odesłanie to obejmuje również art. 771 k.p.c., stanowiący o

rozciągnięciu zwolnienia od kosztów sądowych także na postępowanie

egzekucyjne, w tym – w stosunku do prokuratora (art. 111 § 1 pkt 4).

Również ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i

egzekucji zawiera unormowania dotyczące kosztów postępowania egzekucyjnego.

Regulacje zawarte w tej ustawie są unormowaniami autonomicznymi w stosunku do

ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

(Dz.U. Nr 24, poz. 110 ze zm.) w zakresie nią objętym (zob. uchwała Sądu

Najwyższego z dnia 18 lipca 2000 r., III CZP 23/00, "Prawo Bankowe" 2000, nr 12,

s.11-13).

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji uregulowała w rozdziale 6

zasady ponoszenia wydatków w toku egzekucji, a w rozdziale 7 opłaty egzekucyjne.

Unormowanie to zastąpiło obowiązujące wcześniej w tym zakresie rozporządzenie

Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie taksy za czynności

komorników (Dz.U. Nr 62, poz. 264 ze zm.). Wobec niewypełnienia delegacji

ustawowej przewidzianej w art. 60 u.k.s.e. do uregulowania opłat za czynności

komorników, nie będących czynnościami egzekucyjnymi, i nieuchylenia wyżej

wymienionego rozporządzenia, zachowało ono aktualność w tym zakresie (zob.

uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2001 r., III CZP 52/00, OSNC 2001, nr

7-8, poz. 101).

Postępowanie zabezpieczające nie może być zaliczone do czynności

komorników nie będących czynnościami egzekucyjnymi, o czym przesądza jego

charakter i sposób uregulowania.

W postępowaniu egzekucyjnym komornik pobiera opłaty stosunkowe lub stałe

(art. 44 ust. 1 i 3 u.k.s.e.), w zależności od rodzaju prowadzonej egzekucji, przy

czym do postępowania zabezpieczającego mają zastosowanie opłaty stosunkowe.

Cała opłata stosunkowa wynosi 21%, jednak wierzyciel, wszczynając

postępowanie, uiszcza część opłaty stosunkowej w wysokości 7% wartości

egzekwowanego świadczenia (art. 49 i art. 45 ust. 1 u.k.s.e.).

Unormowanie zawarte w art. 45 ust. 3 i 4 nie pozostawia wątpliwości, że wolą

ustawodawcy było nałożenie na prowadzącego egzekucję prokuratora lub sąd

obowiązku uiszczenia części opłaty stosunkowej, a sankcją jej nieuiszczenia, bez

wezwania jest zwrot wniosku, łącznie z poleceniem egzekucyjnym. Uregulowanie

nakładające obowiązek uiszczenia przez te organy państwa zaliczki na pokrycie

wydatków zawiera art. 40 u.k.s.e. Charakter tych przepisów, stanowiących lex

specialis w stosunku do przepisów kodeksu postępowania cywilnego i ustawy o

kosztach sądowych w sprawach cywilnych, powoduje, że przyjąć należy, iż

ustawodawca celowo obciążył te organy ponoszeniem części opłat egzekucyjnych.

Odniesienie tej regulacji przez kolejne odesłanie do postępowania

zabezpieczającego prowadzi do wniosku, że sąd i prokurator w postępowaniu

zabezpieczającym zobowiązani są do ponoszenia części opłaty stosunkowej oraz

uiszczania zaliczki na wydatki.

Jednocześnie wyczerpuje to obowiązki sądu i prokuratora ponoszenia kosztów

w postępowaniu zabezpieczającym. Przepis art. 59 w związku z art. 49 u.k.s.e. nie

może stanowić podstawy do nałożenia na sąd i prokuratora obowiązku uiszczenia

całej opłaty stosunkowej w postępowaniu zabezpieczającym. Komornik nie może

pobrać od wierzyciela takiej opłaty, gdyż w razie bezskuteczności egzekucji zwraca

wierzycielowi połowę uiszczonej opłaty stosunkowej (art. 45 ust. 2), a w razie gdy

egzekucja jest skuteczna, druga część opłaty obciąża dłużnika. Obciążenie sądu

lub prokuratora drugą częścią opłaty stosunkowej nie dałoby się pogodzić z treścią

art. 59 ust. 4 stanowiącego, że 20% opłaty egzekucyjnej ściągniętej od dłużnika

stanowi dochód Skarbu Państwa.

Nie ma również uzasadnienia dla przyjęcia obciążenia wierzyciela w

postępowaniu zabezpieczającym – które z natury rzeczy nie prowadzi do

wyegzekwowania świadczenia – znacznie wyższymi opłatami niż w postępowaniu

egzekucyjnym.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 390 k.p.c.,

rozstrzygnął przedstawione zagadnienie prawne, jak w uchwale.