Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 18/15 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses request to terminate co-ownership, ruling fiduciary expenses are not co-ownership claims.

Numero d'incarto III CZP 18/15
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court refused to take the legal question regarding the reimbursement of expenses incurred by a fiduciary before transferring co-ownership. The court held that Article 618 of the Civil Procedure Code strictly limits such claims to co-owners and excludes fiduciary relationships. Consequently, the lower court's request for a ruling on this issue was rejected as lacking sufficient legal justification.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 618 § 1 k.p.c.; Art. 207 k.c.: The statutory list of claims for reimbursement in co-ownership proceedings is exhaustive and limited to co-owners; expenses incurred by a fiduciary prior to the transfer of title cannot be claimed as co-ownership expenses.

Parole chiave

Generato dall'IA
co-ownership termination fiduciary relationship reimbursement of expenses exhaustive statutory list civil procedure code legal interpretation property law

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 618 § 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Przepis art. 618 § 1 k.p.c. realizuje zasadę kompleksowego rozliczenia w postępowaniu o zniesienie współwłasności wzajemnych roszczeń współwłaścicieli z tytułu posiadania i poniesionych nakładów na wspólną rzecz.
Art. 207 k.c.
Art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Przepis art. 618 § 1 k.p.c.
art. 390 k.p.c
może dochodzić w tym postępowaniu rozliczenia nakładów poniesionych na nieruchomość przed tą datą, a więc w okresie kiedy był jej wyłącznym właścicielem, którą Sąd Okręgowy przedstawił do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu w trybie art. 390 k.p.c.
art. 618 § 1 k.p.c
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Przepis art. 618 § 1 k.p.c.
art. 207 k.c

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZP 18/15 POSTANOWIENIE Dnia 8 maja 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Iwona Koper‎SSN Karol WeitzProtokolant Bożena Kowalska w sprawie z wniosku K. P. i E. P.‎przy uczestnictwie J. S.‎o zniesienie współwłasności,‎na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej‎w dniu 8 maja 2015 r.‎na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Ł.‎postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 r., "Czy współwłaściciel nieruchomości, który, będąc uprzednio właścicielem całej tej nieruchomości, przeniósł udział we współwłasności tejże nieruchomości wykonując swoje zobowiązanie wynikające z zawartej wcześniej umowy fiducjarnej - może żądać rozliczenia nakładów poniesionych przez siebie na tę nieruchomość w okresie poprzedzającym przeniesienie udziału we współwłasności na uprawnionego do żądania tegoż przeniesienia?" odmawia podjęcia uchwały.

UZASADNIENIEW zaskarżonym postanowieniu Sąd Okręgowy ustalił, że współwłasność nieruchomości, która jest przedmiotem niniejszego postępowania, powstała na skutek wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 27 kwietnia 1988 r., … 1212/85. Sąd zobowiązał nim uczestnika J. S. do przeniesienia na rzecz J. P. - poprzednika prawnego wnioskodawców - ½ udziału w nieruchomości położonej w Ł. przy ul. K. 10 o pow. 4,66 ha, dla której urządzona jest księga wieczysta KW […], ustalając jednocześnie, że prawomocne orzeczenie w tamtej sprawie zastępuje umowę stron.

Nieruchomość została nabyta formalnie tylko przez J. S., ale za środki pochodzące także od J. P., który nie mógł być stroną kupna, gdyż nie miał uprawnień do nabycia nieruchomości rolnej. Strony zawarły więc porozumienie o charakterze umowy fiducjarnej, mocą której pozwany S. zobowiązał się do przeniesienia w przyszłości na rzecz powoda ½ udziału w nabywanej nieruchomości. Wyrok ze sprawy … 1212/85 uprawomocnił się w dniu 2 grudnia 1988 r. W sprawie niniejszej postał problem, czy uczestnik postępowania J. S. może dochodzić w tym postępowaniu rozliczenia nakładów poniesionych na nieruchomość przed tą datą, a więc w okresie kiedy był jej wyłącznym właścicielem, którą Sąd Okręgowy przedstawił do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu w trybie art. 390 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Przepis art. 618 § 1 k.p.c. realizuje zasadę kompleksowego rozliczenia w postępowaniu o zniesienie współwłasności wzajemnych roszczeń współwłaścicieli z tytułu posiadania i poniesionych nakładów na wspólną rzecz.

W judykaturze Sądu Najwyższego utrwaliło się jednolite stanowisko, że wymienione w tym przepisie roszczenia dotyczą tylko współwłaścicieli, a poza tym, że katalog tych roszczeń jest wyczerpujący, gdyż przepis ma charakter wyjątkowy, co wyklucza możliwość rozszerzającej jego wykładni (zob. uchwały z dnia 12 stycznia1973 r., III CZP 56/73, OSNC 1974, nr 7 - 7, poz. 125, z dnia 2 kwietnia 1982 r., III CZP 10/82, OSNC 1982 r., nr 11 - 12, poz. 162, z dnia 10 maja 2006 r., III CZP 11/06, OSNC 2007 nr 3, poz. 38, czy z dnia 21 lutego 2008 r., III CZP 144/07, OSNC 2009 nr 2, poz. 22, wyrok z dnia 8 lutego 2012 r., V CSK 46/11, OSNC - ZD 2013 nr 3, poz. 48 oraz postanowienia z dnia 10 listopada 219 r., I CSK 219/06 i z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 474/13, niepubl.).

Sugerowana przez Sąd Okręgowy możliwość rozciągnięcia tych roszczeń wynikających ze stosunku prawnorzeczowego łączącego współwłaścicieli na wiążącą ich umowę fiducjarną wymagałaby zastosowania do nakładów poniesionych przez powiernika na nieruchomość per analagiam przepisów prawa materialnego (art. 207 k.c.), a tym samym przyjęcia, że pomiędzy powiernikiem a powierzającym wytwarza się stosunek szczególny o charakterze quasi rzeczowym, co na gruncie obowiązujących przepisów jest niedopuszczalne, gdyż byłaby to wykładnia o charakterze prawotwórczym.

Podkreślić przy tym należy, że w doktrynie uznaje się również, że stosunek powiernictwa na tle nabywanej rzeczy przez powiernika ma charakter obligacyjny, a nie rzeczowy, w związku z czym nie może być tu mowy o jakiejś formie współwłasności pomiędzy nim a powierzającym, a tym samym, że do czasu przeniesienia własności na powierzającego wyłącznym jej właścicielem pozostaje powiernik. Zgłaszane w tej mierze odmienne rozwiązania mają charakter propozycji de lege ferenda. W tym stanie rzeczy trzeba uznać, że zgłoszona przez Sąd Okręgowy wątpliwość prawna nie znajduje obiektywnego i dostatecznego uzasadnienia na tle obowiązującego stanu regulacji prawnych, w związku z czym należało odmówić podjęcia wnioskowanej przez ten Sąd uchwały (art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym, tekst jedn.

Dz. U. 2013 r, poz. 499, ze zm.).