Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 150/07 Generato dall'IA

Social security contributions are paid in category 7 of the Civil Procedure Code during court execution proceedings.

Numero d'incarto III CZP 150/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ruled that social security contributions must be satisfied in category 7 of the Civil Procedure Code during court execution proceedings. The creditor argued for category 9 based on the Tax Ordinance, but the court found the statutory text and legislative intent to prioritize these contributions decisive. Consequently, the court held that the specific enumeration in the Civil Procedure Code prevails over the general reference in the Tax Ordinance.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 1025 § 1 pkt 7 k.p.c.; Art. 24 ust. 2 u.s.u.s.; Art. 115 § 1 pkt 4 u.p.e.a.; Art. 31 u.s.u.s.; Art. 12 Ordynacji podatkowej: Social security contributions fall under category 7 of the Civil Procedure Code, not category 9, as the specific statutory enumeration prevails over the general reference to the Tax Ordinance.

Parole chiave

Generato dall'IA
social security contributions court execution proceedings priority of payment Civil Procedure Code Tax Ordinance creditor rights statutory interpretation

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 1025 § 1 pkt 7 k.p.c.
zaspokojeniu w kolejności określonej w art. 1025 § 1 pkt 7 k.p.c.
Art. 24 ust. 2 u.s.u.s.
"Czy należności z tytułu składek w rozumieniu art. 24 ust.
Art. 115 § 1 pkt 4 u.p.e.a.
i w art. 115 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Sugestię tę wzmacnia argument, że obowiązujące
Art. 31 u.s.u.s.
Można zatem przez art. 31 u.s.u.s. przyjąć, że art.
Art. 12 Ordynacji podatkowej
ich zbieżność; wyjątek dotyczy art. 12, ale i ten przepis ma wyraźny związek z
art. 1025 § 1 k.p.c
ze zm.) podlegają zaspokojeniu w kategorii 7 art. 1025 § 1 k.p.c.
art. 1025 § 1 pkt 7 k.p.c
zaspokojeniu w kolejności określonej w art. 1025 § 1 pkt 7 k.p.c.
art. 1028 § 2 k.p.c
podziału (art. 1028 § 2 k.p.c.) przyjął, że należności niezabezpieczone wpisem
art. 1026 k.p.c
rozważań nieistotny jest art. 1026 k.p.c., regulujący zaspokajanie wierzytelności, w
art. 1025 § 1 pkt 3 k.p.c
Poza tym zmiana poprzedniej regulacji zawartej w art. 1025 § 1 pkt 3 k.p.c.,

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Uchwała z dnia 28 lutego 2008 r., III CZP 150/07

Sędzia SN Zbigniew Strus (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Iwona Koper

Sędzia SN Kazimierz Zawada

Sąd Najwyższy w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzyciela Mariusza W.

przeciwko dłużnikowi "P.P.", sp. z o.o. w W. o świadczenie pieniężne, po

rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 28 lutego 2008 r.

zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Krakowie

postanowieniem z dnia 29 października 2007 r.:

"Czy należności z tytułu składek w rozumieniu art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13

października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887

ze zm.) podlegają zaspokojeniu w kategorii 7 art. 1025 § 1 k.p.c. jako należności do

których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja

podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.)?"

podjął uchwałę:

W sądowym postępowaniu egzekucyjnym należności z tytułu składek w

rozumieniu art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) podlegają

zaspokojeniu w kolejności określonej w art. 1025 § 1 pkt 7 k.p.c.

Uzasadnienie

Wątpliwości Sądu Okręgowego dotyczą kolejności zaspokajania należności

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek przy podziale sumy uzyskanej

w sądowym postępowaniu egzekucyjnym. Sąd Rejonowy zatwierdzający plan

podziału (art. 1028 § 2 k.p.c.) przyjął, że należności niezabezpieczone wpisem

hipoteki albo zastawu, zgłoszone na podstawie art. 954 i 1036 k.p.c., podlegające

przepisom działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (jedn.

tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), powinny być zaspokojone w kolejności

wymienionej w art. 1025 § 1 pkt 7 k.p.c. Według poglądu wierzyciela

egzekwującego, który wniósł zażalenie, wymienione należności powinny być

zaliczone do kategorii dziewiątej, a przemawia za tym treść art. 115 § 1 pkt 4

ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

(jedn. tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej: "u.p.e.a."),

wymieniającego osobno w tej samej kategorii należności, do których stosuje się

przepisy działu III Ordynacji podatkowej i należności z tytułu składek.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprawie przedstawionej wraz z zagadnieniem prawnym podział sumy

dokonywany był w sądowym postępowaniu egzekucyjnym. Kolejność zaspokajania

wierzycieli o różnym stopniu uprzywilejowania reguluje art. 1025 § 1 k.p.c. W

punkcie 7 wymieniono należności, do których stosuje się przepisy działu III

Ordynacji podatkowej, jeżeli nie zostały zaspokojone w kolejności piątej, a w

punkcie 9 należności wierzycieli, którzy prowadzili egzekucję. Dla dalszych

rozważań nieistotny jest art. 1026 k.p.c., regulujący zaspokajanie wierzytelności, w

ramach poszczególnych kategorii.

Unormowanie dotyczące zaspokajania należności z tytułu składek na

ubezpieczenie społeczne, zamieszczone w art. 1025 § 1 k.p.c., nie jest wyłączne,

ponieważ mogą być one zaspokajane w postępowaniu egzekucyjnym sądowym lub

w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Rozstrzyga to wyraźnie art. 24 ust.

2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jedn.

tekst: Dz.U. 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm. – dalej: "u.s.u.s."). Ponadto art. 24 ust. 3

u.s.u.s. ustala kolejność zaspokajania należności z tytułu składek w postępowaniu

egzekucyjnym w administracji, sytuując je na czwartym miejscu po kosztach

egzekucyjnych, należnościach za pracę, należnościach alimentacyjnych oraz

wierzytelnościach odszkodowawczych za wywołanie choroby, niezdolności do

pracy, kalectwa lub śmierci oraz kosztach ostatniej choroby i pogrzebu dłużnika.

Podział sumy uzyskanej z egzekucji prowadzonej w postępowaniu

administracyjnym reguluje art. 115 § 1 u.p.e.a., według którego w kategorii 4

mieszczą się należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji

podatkowej, oraz – oddzielnie wymienione – należności z tytułu składek na

ubezpieczenie społeczne, jeżeli nie zostały zaspokojone w trzeciej kolejności.

Porównanie przepisów obowiązujących w obydwu trybach egzekucji wskazuje

zatem na istnienie między nimi różnic, niewykluczających odrębnego traktowania –

także przy stosowaniu art. 1025 § 1 pkt 7 k.p.c. – należności z tytułu składek oraz

wszelkich innych należności, zgrupowanych w oddzielnej klasie, do której stosują

się przepisy działu III Ordynacji podatkowej, wymienione w art. 1025 § 1 pkt 7 k.p.c.

i w art. 115 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Sugestię tę wzmacnia argument, że obowiązujące

teksty obydwu przepisów ustalone zostały przez tę samą ustawę z dnia 6 września

2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz

niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 125, poz. 1368). Również w wyniku nowelizacji

kodeksu postępowania cywilnego punkt 7 w art. 1025 § 1 k.p.c. zastąpił

dotychczasowy pkt 3, obejmujący „podatki i inne należności, do których stosuje się

przepisy o zobowiązaniach podatkowych”. (...)

Ustalenie rzeczywistej treści normy wyrażonej w art. 1025 § 1 pkt 7 k.p.c.

wymaga rozstrzygnięcia czy art. 115 § 1 pkt 4 u.p.e.a. wyraża definicję legalną, czy

też zawarte w nim sformułowanie należy tłumaczyć w ramach kontekstu

językowego zmierzającego do podkreślenia jednakowego traktowania przy podziale

sumy uzyskanej w egzekucji administracyjnej należności wymienionych zbiorczo –

przez odesłanie do działu III Ordynacji podatkowej – i należności z tytułu składek.

Istnieją argumenty przemawiające przeciw uznaniu punktu 4 za definicję legalną,

ponieważ byłaby ona ułomna. Należy wskazać, że w art. 115 § 3 ustanowiono

przywilej egzekucyjny tylko dla odsetek od należności, do których stosuje się

przepisy działu III Ordynacji podatkowej, a to pozostaje w sprzeczności z art. 24 ust.

3 u.s.u.s., nieróżnicującym należności głównej z tytułu składek i odsetek od tych

należności. Gdyby § 1 pkt 4 miał charakter definicji legalnej, trudno zrozumieć

istnienie w ramach tego samego art. 115 przepisu odstępującego od niej w sposób

tak niejednoznaczny. Przede wszystkim jednak uwzględnić należy treść art. 31

u.s.u.s., wyliczającego przepisy Ordynacji podatkowej stosowane do należności z

tytułu składek. Porównanie go z przepisami znajdującymi się w dziale III Ordynacji

podatkowej, do których odsyła art. 1025 § 1 pkt 7 k.p.c., wykazuje niemal zupełną

ich zbieżność; wyjątek dotyczy art. 12, ale i ten przepis ma wyraźny związek z

pozostałymi, ponieważ dotyczy obliczania terminów i określa sposób ich

wypełniania. Można zatem przez art. 31 u.s.u.s. przyjąć, że art. 1025 § 1 pkt 7 k.p.c.

i art. 115 § 1 pkt 4 u.p.e.a. wyrażają taką samą normę prawną.

Poza tym zmiana poprzedniej regulacji zawartej w art. 1025 § 1 pkt 3 k.p.c.,

polegająca na zastąpieniu zdania dotyczącego należności z tytułu podatków i

innych należnościach, do których stosuje się przepisy o zobowiązaniach

podatkowych, ogólniejszym zdaniem odsyłającym do działu III Ordynacji

podatkowej, kontynuuje tę samą myśl legislacyjną.

Składki należne Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych są preferowane przez

państwo, gwarantują bowiem wypłatę świadczeń z ubezpieczeń społecznych (art. 2

ust. 3 u.s.u.s.). Trudno znaleźć uzasadnienie dla zmniejszania skuteczności ich

ściągania, a do tego prowadziłoby przesunięcie tych należności do dalszej kategorii

w ramach art. 1025 § 1 k.p.c. Takiemu zabiegowi sprzeciwia się również kontekst

systemowy. Ochrona tej kategorii należności wynika z innych przepisów

regulujących zaspokajanie wierzycieli (np. art. 273 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r.

– Prawo upadłościowe i naprawcze, Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm. lub art. 11 pkt 1

ustawy z dnia 3 lutego 1993 r. o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i

banków oraz o zmianie niektórych ustaw, Dz.U. Nr 18, poz. 82), natomiast

odmienna wykładnia od przyjętej w uchwale prowadziłaby do istotnego osłabienia

funkcji egzekucji sądowej.

Konkludując dotychczasowe rozważania należy zatem przyjąć, że formuła art.

115 § 1 pkt 4 u.p.e.a., wymieniającego odrębnie należności, do których stosuje się

przepisy działu III Ordynacji podatkowej, oraz należności z tytułu składek na

ubezpieczenie społeczne, może być jedynie próbą osiągnięcia jednoznaczności na

tle odmiennych sposobów wiązania przepisów Ordynacji podatkowej z przepisami

kodeksu postępowania cywilnego o egzekucji oraz z przepisami ustawy o systemie

ubezpieczeń społecznych posługującej się metodą enumeratywną.

Kierując się tymi przesłankami, Sąd Najwyższy podjął uchwałę przytoczoną na

wstępie.