Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 147/06 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses repeated eviction suit when prior case files were destroyed and statute of limitations expired. The court orders immediate file reconstruction proceedings. The court held that a new suit is inadmissible if the original judgment's existence is proven but the file is lost. The court ruled that the statute of limitations for file reconstruction does not apply to court-initiated reconstruction. The court clarified that the court must initiate file reconstruction proceedings ex officio when files are destroyed. The court determined that the plaintiff cannot bypass file reconstruction by filing a new suit. The court emphasized that the court's duty to reconstruct files takes precedence over procedural deadlines. The court stated that the new suit is rejected without conducting the reconstruction proceedings first. The court noted that the reconstruction process may still be possible even after the deadline expires.

Numero d'incarto III CZP 147/06
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the plaintiff's repeated eviction suit against the defendant after the original case files were destroyed and the statutory deadline for requesting their reconstruction had expired. The plaintiff argued that they could file a new suit without first initiating a reconstruction procedure, while the court held that the new claim is inadmissible because the existence of the prior judgment is established. Consequently, the court ordered the immediate initiation of ex officio proceedings to reconstruct the lost files, rejecting the plaintiff's attempt to bypass this mandatory step.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 717 § 2 k.p.c.; Art. 718 § 2 k.p.c.: When case files are destroyed and the time limit for requesting their reconstruction has expired, the court must initiate reconstruction proceedings ex officio and reject the new claim, as the limitation period applies only to requests filed under specific conditions.

Parole chiave

Generato dall'IA
file reconstruction proceedings statute of limitations res judicata ex officio action inadmissible claim destroyed case files repeated litigation

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 717 § 2 k.p.c.
(art. 717 § 2 k.p.c.). We wszystkich pozostałych przypadkach postępowanie
Art. 718 § 2 k.p.c.
Czy strona, która ze względu na upływ określonego w art. 718 § 2 k.p.c.
Art. 728 k.p.c.
pomiędzy tymi samymi stronami (art. 728 zdanie pierwsze k.p.c.).
Art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.
zawiesić, czy też powinien od razu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. pozew
art. 718 § 2 k.p.c
Czy strona, która ze względu na upływ określonego w art. 718 § 2 k.p.c.
art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c
zawiesić, czy też powinien od razu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.
art. 727 k.p.c
Z brzmienia art. 727 k.p.c.
art. 364 k.p.c
stwierdzenie prawomocności orzeczenia na podstawie art. 364 k.p.c.
art. 717 § 1 k.p.c
Według art. 717 § 1 k.p.c., sąd wszczyna postępowanie o odtworzenie akt z
art. 717 § 2 k.p.c
(art. 717 § 2 k.p.c.). We wszystkich pozostałych przypadkach postępowanie

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Uchwała z dnia 24 stycznia 2007 r., III CZP 147/06

Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący)

Sędzia SN Antoni Górski

Sędzia SN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej "K." z

siedzibą w S. przeciwko Henrykowi W. o eksmisję, po rozstrzygnięciu w Izbie

Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 24 stycznia 2007 r. zagadnienia prawnego

przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Szczecinie postanowieniem z dnia 9

października 2006 r.:

„1. Czy strona, która ze względu na upływ określonego w art. 718 § 2 k.p.c.

terminu, nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania o odtworzenie

akt, ma możliwość bez przeprowadzania takiego postępowania, wytoczyć ponownie

powództwo przeciwko temu samemu pozwanemu, o to samo roszczenie i na tej

samej podstawie prawnej?

2. W przypadku udzielenia odpowiedzi przeczącej, czy po ponownym

wytoczeniu powództwa, Sąd powinien z urzędu wszcząć postępowanie o

odtworzenie akt, a sprawę o świadczenie do czasu zakończenia tego postępowania

zawiesić, czy też powinien od razu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. pozew

odrzucić?"

podjął uchwałę:

W razie zniszczenia lub zaginięcia akt, w sprawie wszczętej ponownie po

upływie terminów określonych w art. 718 § 2 k.p.c. sąd odrzuca pozew oraz

wszczyna z urzędu postępowanie o odtworzenie akt, chyba że zachodzą

okoliczności przewidziane w art. 717 § 2 zdanie pierwsze k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 19 lutego 1980 r. uwzględnił

powództwo Spółdzielni Mieszkaniowej „K.” w S. przeciwko pozwanemu Henrykowi

W. o eksmisję z lokalu mieszkalnego. Tytuł wykonawczy obejmujący powyższy

wyrok zaginął, a akta sprawy, w której zapadło to orzeczenie, zostały zniszczone.

Stało się to przyczyną oddalenia wniosku wierzyciela o ponowne wydanie tytułu

wykonawczego zamiast utraconego. W tej sytuacji Spółdzielnia Mieszkaniowa „K.”

wystąpiła ponownie z powództwem o orzeczenie eksmisji pozwanego Henryka W.

Sąd Rejonowy w Szczecinie postanowieniem z dnia 8 grudnia 2005 r. odrzucił ten

pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. stwierdzając, że o to samo roszczenie

pomiędzy tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona.

Przy rozpoznawaniu zażalenia powódki Sąd Okręgowy w Szczecinie powziął

poważne wątpliwości, którym dał wyraz w zagadnieniu prawnym przytoczonym na

wstępie. (...)

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istota zagadnienia prawnego sprowadza się do kwestii, jak powinien postąpić

sąd w razie wniesienia pozwu zmierzającego do wszczęcia postępowania pomiędzy

tymi samymi stronami o to samo roszczenie w sytuacji, w której akta sprawy

prawomocnie zakończonej zostały zniszczone, postępowanie o ich odtworzenie nie

zostało przeprowadzone i upłynął już termin do zgłoszenia wniosku o wszczęcie

takiego postępowania.

Udzielenie odpowiedzi wymaga w pierwszej kolejności rozważenia, czy w

opisanej sytuacji sąd może stwierdzić istnienie przeszkody procesowej w postaci

powagi rzeczy osądzonej i odrzucić pozew, ustalając istnienie prawomocnego

wyroku na podstawie dostępnych środków dowodowych, czy też odrzucenie pozwu

wchodzi w grę dopiero po rozstrzygnięciu – w postępowaniu o odtworzenie akt – że

odtworzenie takie jest niemożliwe albo możliwe w stopniu niedostatecznym. Wybór

jednego z przedstawionych rozwiązań pozwoli określić konsekwencje upływu

terminu do złożenia wniosku o odtworzenie akt sprawy prawomocnie zakończonej w

zakresie niezbędnym dla potrzeb rozstrzygnięcia.

Powaga rzeczy osądzonej stanowi przeszkodę procesową obligującą sąd –

zgodnie z art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. – do odrzucenia pozwu. W razie zniszczenia akt

sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem wymieniona przeszkoda ustaje,

jeżeli – na co wskazuje art. 727 i 728 k.p.c. – sąd orzeknie, że nie jest możliwe

odtworzenie akt sprawy (ściślej rzecz ujmując – zniszczonego orzeczenia). Do

czasu więc, gdy okoliczność ta nie zostanie stwierdzona przez sąd prawomocnym

postanowieniem, wszczęcie sprawy pomiędzy tymi samymi stronami o to samo

roszczenie nie jest dopuszczalne. Z brzmienia art. 727 k.p.c. wynika przy tym, że

postanowienie to może być podjęte po przeprowadzeniu czynności określonych

przepisami art. 725 i 726 k.p.c., a więc w postępowaniu przewidzianym w razie

zaginięcia lub zniszczenia akt (art. 716-729 k.p.c.). Ustanowienie przez

ustawodawcę specjalnego rodzaju postępowania mającego na celu rekonstrukcję

akt wskazuje na wyłączenie możliwości ustalenia istnienia, treści oraz

prawomocności orzeczenia, jak również stwierdzenia niemożności odtworzenia akt

– jako kwestii wpadkowych – przy okazji postępowania wywołanego ponownie

wniesionym pozwem.

W orzecznictwie problem ten nie był szerzej podejmowany, odnotować jednak

należy, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 października 2005 r., II CK 748/04 (nie

publ.) Sąd Najwyższy podkreślił odrębny charakter postępowania w razie zaginięcia

lub zniszczenia akt, wskazując, że celem tego postępowania jest usunięcie

przeszkody do dochodzenia, zabezpieczenia lub egzekwowania roszczenia. W

motywach wyroku z dnia 14 lutego 2000 r., II CKN 652/99 (nie publ.) Sąd

Najwyższy wyraził natomiast pogląd, że odtworzenie akt sprawy prawomocnie

zakończonej nie jest konieczne jedynie wówczas, gdy nie chodzi o wykonanie

orzeczenia lub o przedstawienie prawomocnego orzeczenia, a samo istnienie

orzeczenia ma stanowić wyłącznie materialnoprawną przesłankę rozstrzygnięcia w

późniejszym postępowaniu. W takiej sytuacji treść i prawomocność orzeczenia

może być wykazywana w późniejszym postępowaniu wszelkimi środkami

dowodowymi. W konsekwencji Sąd Najwyższy uznał, że nie jest możliwe

stwierdzenie prawomocności orzeczenia na podstawie art. 364 k.p.c. bez

uprzedniego przeprowadzenia postępowania na podstawie art. 716 i nast. k.p.c.

Również w piśmiennictwie dominuje zapatrywanie, że odtworzenie akt jest

zbędne, jeżeli prawomocne orzeczenie określonej treści stanowić ma tylko

materialnoprawną przesłankę dochodzonych roszczeń. Jednocześnie jednak – w

opozycji do stanowiska Sądu Najwyższego prezentowanego na tle poprzednio

obowiązujących regulacji (m.in. w wyrokach z dnia 12 marca 1948 r., Wa.C. 53/48,

"Demokratyczny Przegląd Prawniczy" 1948, nr 8, s. 35 oraz z dnia 29 września

1960 r., 4 CR 613/60, OSNC 1962, nr 1, poz. 17) – akcentowany jest pogląd, że

odtworzeniu akt sprawy służy wyłącznie postępowanie przewidziane w art. 716 i

nast. k.p.c.

Przytoczone wypowiedzi wspierają zasadność stanowiska, że stwierdzenie

niemożności odtworzenia akt wchodzi w grę wyłącznie w postępowaniu o

odtworzenie akt. Okoliczności rozpoznawanej sprawy, które legły u podstaw

rozważanego zagadnienia, nie pozostawiają wątpliwości, że powódka wystąpiła po

raz drugi przeciwko pozwanemu z żądaniem orzeczenie eksmisji tylko dlatego, iż

utraciła wydany wcześniej wyrok uwzględniający powództwo tej samej treści, a

zniszczenie akt sprawy (po upływie okresu ich przechowywania) uniemożliwia

ponowne wydanie jej tytułu wykonawczego. Nie chodzi tu zatem o sytuację, w której

zniszczone wraz z aktami sprawy orzeczenie miałoby stanowić materialnoprawną

przesłankę rozstrzygnięcia w późniejszym postępowaniu.

Należy zatem uznać, że pozew wniesiony ponownie przed stwierdzeniem

niemożności odtworzenia zniszczonych akt podlega odrzuceniu a limine.

Konsekwentnie trzeba też przyjąć, że w takiej sytuacji odrzucenie pozwu następuje

bez przeprowadzenia postępowania o odtworzenie akt, po ustaleniu na podstawie

wszelkich dostępnych środków dowodowych faktu prawomocnego osądzenia

sprawy. Rozwiązanie takie – wbrew zastrzeżeniom Sądu Okręgowego – nie

zamyka stronie drogi do ochrony praw stwierdzonych wcześniej prawomocnym

wyrokiem, jeżeli bowiem w postępowaniu o odtworzenie akt przeprowadzonym po

odrzuceniu pozwu zostałoby stwierdzone, że odtworzenie takie jest niemożliwe lub

jest możliwe w zakresie niedostatecznym, nie byłoby przeszkody do ponownego

wszczęcia sprawy o to samo roszczenie.

Według art. 717 § 1 k.p.c., sąd wszczyna postępowanie o odtworzenie akt z

urzędu lub na wniosek. Tylko na wniosek sąd wszczyna postępowanie w

przypadku, gdy akta sprawy uległy zaginięciu lub zniszczeniu na skutek siły wyższej

a sprawa, której akt wniosek dotyczy, nie była lub nie mogła być wszczęta z urzędu

(art. 717 § 2 k.p.c.). We wszystkich pozostałych przypadkach postępowanie

wszczynane jest jedynie z urzędu. Unormowanie powyższe nie wyłącza, rzecz

jasna, możliwości zgłoszenia wniosku o wszczęcie postępowania o odtworzenie akt

także wtedy, gdy wszczynane jest ono z urzędu, zawsze bowiem, gdy ustawa

przewiduje działanie sądu z urzędu, strona ma możliwość zgłoszenia w tym

zakresie wniosku. W takim przypadku wniosek nie ma jednak charakteru

konstytutywnego. W świetle art. 717 § 2 k.p.c. walor taki można przypisać jedynie

wnioskowi o odtworzenie akt zniszczonych lub zaginionych wskutek siły wyższej,

jeżeli dotyczy on sprawy, która nie była i nie mogłaby być wszczęta z urzędu. W

razie zaś zaginięcia lub zniszczenia akt w innych okolicznościach sąd wszczyna z

urzędu postępowanie mające na celu rekonstrukcję tych akt, jeżeli jest do tego

właściwy; w przeciwnym wypadku powinien zasygnalizować taką potrzebę

właściwemu sądowi.

Na przeszkodzie temu nie stoi upływ terminów przewidzianych w art. 718 § 2

k.p.c., które mają zastosowanie tylko do wniosków o odtworzenie akt sprawy.

Terminy te mogą odnosić się jedynie do wniosków o odtworzenie akt mających

znaczenie konstytutywne, składanych w warunkach określonych w art. 717 § 2

k.p.c. Tylko takie wnioski złożone po upływie terminów określonych w art. 718 § 2

k.p.c., mających charakter terminów procesowych, podlegają odrzuceniu. Skutkiem

takiej decyzji byłby stan równoznaczny z niemożnością odtworzenia akt, a więc

okolicznością usuwająca przeszkodę do wszczęcia sprawy o to samo roszczenie

pomiędzy tymi samymi stronami (art. 728 zdanie pierwsze k.p.c.). Wszczęcie z

urzędu postępowania o odtworzenie akt zaginionych lub zniszczonych w

okolicznościach przewidzianych w art. 717 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. nie jest

oczywiście możliwe, nawet jeżeli nie upłynęły terminy określone w art. 718 § 2 k.p.c.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne,

jak w uchwale (art. 390 k.p.c.).