Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 135/22 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses lower court's request to rule on Civil Procedure Code article 3941b jurisdiction. The lower court lacked authority to refer a legal question regarding appeal jurisdiction to the Supreme Court.

Numero d'incarto III CZP 135/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland refused to rule on a legal question submitted by the Regional Court in Płock regarding the jurisdiction of the second instance court over appeals. The lower court sought a ruling because a defendant filed a request for the judgment's reasoning on the day of the judgment's announcement but before its publication. The Supreme Court determined that the Regional Court, as the first instance court, is not competent to handle appeals and therefore lacks the authority to refer such a legal question to the Supreme Court under Article 390 of the Civil Procedure Code.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 390 § 1 k.p.c.; Art. 3941b k.p.c.: The first instance court lacks jurisdiction to refer a legal question to the Supreme Court when the matter involves an appeal that must be adjudicated by the second instance court.

Parole chiave

Generato dall'IA
jurisdiction of first instance court legal question referral second instance appeal Civil Procedure Code competence of Supreme Court tempestività dell'invio postale ritardo ingiustificato tempestività dell'istanza di ricusazione

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 390 § 1 k.p.c.
3941b k.p.c.Zauważyć trzeba, że sądem – w rozumieniu art. 390 § 1 k.p.c. – jest sąd powołany do podjęcia czynności związanych z oceną dopuszczalności lub zasadności środka odwoławczego.
Art. 394 § 1 k.p.c.
Powoduje to, że odmowa sporządzenia uzasadnienia orzeczenia jest jednocześnie postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, na które zażalenie przysługuje do sądu drugiej instancji (art. 394 § 1 k.p.c.).
Art. 3941b k.p.c.
Zażalenie na postanowienie o odmowie doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, które kończy postępowanie w sprawie, rozpoznaje zgodnie z art. 3941b k.p.c. sąd drugiej instancji na zasadach ogólnych (zob.
Art. 328 § 4 k.p.c.
Jak wskazuje się, w razie wydania przewidzianego w art. 328 § 4 k.p.c. postanowienia o odrzuceniu wniosku o uzasadnienie dochodzi również w istocie do odmowy sporządzenia uzasadnienia oraz jego doręczenia i na postanowienie w tej kwestii przysługuje zażalenie.
art. 369 § 2 k.p.c
spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w O.‎o zapłatę,‎na skutek przedstawienia przez Sąd Rejonowy w Płocku‎postanowieniem z 13 maja 2021 r., V Gz 4/21‎zagadnienia prawnego: "Czy w związku z uchyleniem art. 369 § 2 k.p.c.
art. 328 § 4 k.p.c
1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - wskazana w art. 328 § 4 k.p.c.
art. 328 k.p.c
1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - wskazana w art. 328 § 4 k.p.c.
art. 183 Konstytucji
1 i art. 183 Konstytucji, Sąd Najwyższy sprawuje wymiar sprawiedliwości przez zapewnienie – w ramach nadzoru judykacyjnego – zgodności z prawem i jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych i wojskowych, m.in.
art. 390 k.p.c
instancyjnych, podejmowanych w toku konkretnej sprawy rozpoznawanej przez sąd powszechny.Stosownie do art. 390 k.p.c., jeżeli przy rozpoznawaniu apelacji lub zażalenia (w związku z art.
art. 397 § 3 k.p.c
390 k.p.c., jeżeli przy rozpoznawaniu apelacji lub zażalenia (w związku z art. 397 § 3 k.p.c.) powstanie zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, sąd może je przedstawić do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III CZP 135/22 POSTANOWIENIEskładu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego 14 września 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: Prezes SN Joanna Misztal-Konecka (przewodniczący)‎SSN Beata Janiszewska‎SSN Maciej Kowalski‎SSN Marcin Łochowski‎SSN Mariusz Łodko‎SSN Tomasz Szanciło‎SSN Mariusz Załucki (sprawozdawca) na posiedzeniu niejawnym 14 września 2023 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Lasów Państwowych ‎Nadleśnictwa Radziwiłłów‎przeciwko J. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w O.‎o zapłatę,‎na skutek przedstawienia przez Sąd Rejonowy w Płocku‎postanowieniem z 13 maja 2021 r., V Gz 4/21‎zagadnienia prawnego: "Czy w związku z uchyleniem art. 369 § 2 k.p.c. ustawą z dnia ‎4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469) i w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - wskazana w art. 328 § 4 k.p.c. przesłanka odrzucenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem z powodu jego niedopuszczalności obejmuje swoim zakresem również złożenie takiego wniosku w dniu ogłoszenia wyroku, ale przed godziną jego publikacji?" odmawia podjęcia uchwały.AD

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Płocku, w sprawie z powództwa Skarbu Państwa – Lasów Państwowych Nadleśnictwa Radziwiłłów przeciwko J. spółce z o.o. w O., przedstawił Sądowi Najwyższemu następujące zagadnienie prawne:„Czy w związku z uchyleniem art. 369 § 2 k.p.c. ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469) i w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - wskazana w art. 328 § 4 k.p.c. przesłanka odrzucenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem z powodu jego niedopuszczalności obejmuje swoim zakresem również złożenie takiego wniosku w dniu ogłoszenia wyroku, ale przed godziną jego publikacji?”.Skład orzekający Sądu Najwyższego przekazał to zagadnienie składowi siedmiu sędziów Sądu Najwyższego w trybie art. 82 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym.Zagadnienie prawne wyłoniło się w związku ze sprawą, w której Sąd pierwszej instancji (Sąd Rejonowy w Płocku) odrzucił wniosek pozwanego o doręczenie wyroku z uzasadnieniem (art. 328 § 4 k.p.c.).

W uzasadnieniu stwierdził, że wyrok został ogłoszony 29 grudnia 2020 r. o godz. 15.10, podczas gdy wniosek o uzasadnienie został naddany przez pozwanego w placówce pocztowej operatora wyznaczonego 29 grudnia 2020 r. o godz. 10.57, czyli w dniu ogłoszenia wyroku, ale przed godziną jego publikacji.W zażaleniu na to postanowienie pozwany zarzucił naruszenie art. 165 § 2 w zw. z art. 328 k.p.c. Podniósł, że wobec braku (w ówczesnym stanie prawnym, tj. przed 24 września 2021 r.) obowiązku nadawania pism procesowych listem poleconym (nadanie takiego listu umożliwia śledzenie przesyłki w trybie elektronicznym) badanie przez sąd godziny złożenia listu poleconego i wykorzystywanie pozyskanych w ten sposób informacji na niekorzyść strony skarżącej jest niedopuszczalnym różnicowaniem sytuacji stron procesu.Przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie o odmowie uzasadnienia orzeczenia oraz jego doręczenia (art. 3941a § 1 pkt 7 k.p.c.) Sąd Rejonowy powziął poważne wątpliwości i przedstawił zagadnienie prawne Sądowi Najwyższemu.Sąd Najwyższy zważył co następuje:Zgodnie z art. 1 pkt 1 lit.

a) ustawy o Sądzie Najwyższym, realizującym normy ujęte w art. 175 ust. 1 i art. 183 Konstytucji, Sąd Najwyższy sprawuje wymiar sprawiedliwości przez zapewnienie – w ramach nadzoru judykacyjnego – zgodności z prawem i jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych i wojskowych, m.in. przez podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne, w tym uchwał tzw. instancyjnych, podejmowanych w toku konkretnej sprawy rozpoznawanej przez sąd powszechny.Stosownie do art. 390 k.p.c., jeżeli przy rozpoznawaniu apelacji lub zażalenia (w związku z art. 397 § 3 k.p.c.) powstanie zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, sąd może je przedstawić do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.

Sąd przedstawiający takie zagadnienie musi być przy tym uprawniony do rozpoznania sprawy. W przeciwnym razie przedstawienie zagadnienia prawnego jest niedopuszczalne.W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy nie był uprawniony do rozpoznania zażalenia pozwanego na postanowienie o odmowie doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem, a zatem należy stwierdzić, że zagadnienie prawne Sądowi Najwyższemu przedstawił sąd nieuprawniony.Zauważyć trzeba, że de lege lata dopuszczalność wniesienia apelacji jest uwarunkowana wcześniejszym złożeniem wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem (art. 369 § 1 w zw. z art. 328 § 1 k.p.c.).

Zaniechanie złożenia wniosku przez stronę albo stwierdzenie przez sąd jego bezskuteczności, niezależnie od przyczyny (odmowa uzasadnienia - zob. art. 3941a § 1 pkt 7 k.p.c.), sprawia, że nie otwiera się termin do wniesienia apelacji, co zamyka drogę do skutecznego wniesienia środka odwoławczego. Wydane w tym układzie procesowym postanowienie sądu pierwszej instancji o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku kończy postępowanie w sprawie, ponieważ – z zastrzeżeniem możliwości zaskarżenia – zamyka drogę do rozpoznania sprawy co do istoty przez sąd drugiej instancji.

Dotyczy ono zarazem sprawy jako całości, lokując się w jej głównym, nie zaś ubocznym czy incydentalnym nurcie.Sąd Najwyższy dostrzega, że zgodnie z art. 3941a § 1 pkt 7 k.p.c. do rozpoznania zażalenia na postanowienia sądu pierwszej instancji, których przedmiotem jest odmowa uzasadnienia orzeczenia, właściwy jest sąd pierwszej instancji w innym składzie. W sytuacji jednak, w której postanowienie takie jest zarazem postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, unormowanie z art. 3941a § 1 pkt 7 k.p.c. pozostaje w kolizji z ogólną regułą przekazującą do właściwości sądu drugiej instancji rozpoznawanie zażaleń na postanowienia sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (art. 394 § 1 in principio k.p.c.).

Kolizję tę należy rozstrzygać na rzecz właściwości sądu drugiej instancji. Zażalenie na postanowienie o odmowie doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, które kończy postępowanie w sprawie, rozpoznaje zgodnie z art. 3941b k.p.c. sąd drugiej instancji na zasadach ogólnych (zob. np. postanowienie SN z 21 stycznia 2022 r., III CZP 10/22, OSNC 2022, nr 6, poz. 63).W stanie faktycznym sprawy należy przyjąć, że postanowienie o odrzuceniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem jest zarazem postanowieniem z art. 3941a § 1 pkt 7 k.p.c., jak i postanowieniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 394 § 1 in principio k.p.c., zamyka bowiem drogę do wniesienia apelacji.

Z tego powodu, w sprawie, w której zostało przedstawione zagadnienie prawne, zażalenie na wskazane postanowienie powinien rozpoznawać sąd drugiej instancji, zgodnie z zasadą wynikającą z art. 3941b k.p.c.Zauważyć trzeba, że sądem – w rozumieniu art. 390 § 1 k.p.c. – jest sąd powołany do podjęcia czynności związanych z oceną dopuszczalności lub zasadności środka odwoławczego. A contrario, uprawnienia do przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu nie ma sąd, którego rola w konkretnym układzie procesowym nie polega na rozpoznaniu środka odwoławczego, lecz jest ograniczona do przedstawienia tego środka wraz z aktami innemu sądowi, jako powołanemu do jego rozpoznania.

Sąd Rejonowy nie powinien tym samym – w okolicznościach sprawy – podejmować względem wniesionego zażalenia czynności jurysdykcyjnych, w czym mieści się przystąpienie do jego rozpoznania w celu przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.Stanowisko analogiczne do powyższego zajmuje doktryna. Jak wskazuje się, w razie wydania przewidzianego w art. 328 § 4 k.p.c. postanowienia o odrzuceniu wniosku o uzasadnienie dochodzi również w istocie do odmowy sporządzenia uzasadnienia oraz jego doręczenia i na postanowienie w tej kwestii przysługuje zażalenie.

Złożenie przez stronę skutecznego wniosku o sporządzenie uzasadnienia jest – co do zasady – warunkiem wniesienia apelacji i zażalenia. Powoduje to, że odmowa sporządzenia uzasadnienia orzeczenia jest jednocześnie postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, na które zażalenie przysługuje do sądu drugiej instancji (art. 394 § 1 k.p.c.). W tych sytuacjach zażalenie powinien rozpoznać sąd drugiej instancji na podstawie normy kolizyjnej z art. 3941b k.p.c. [M. Manowska, w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Art. 1-477(16), red.

M. Manowska, Warszawa 2022, t. 4 do art. 3941a]. W sytuacji gdy orzeczenie odmawiające sporządzenia uzasadnienia będzie jednocześnie orzeczeniem kończącym sprawę, zażalenie na to postanowienie rozpoznawać będzie sąd drugiej instancji zgodnie z art. 3941b k.p.c. [K. Górski, w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Art. 1-458(16), red. T. Szanciło, Warszawa 2023, t. 18 do art. 3941a].Reasumując, Sąd Rejonowy w Płocku, jako sąd pierwszej instancji, nie był właściwy do przedstawienia zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu (art. 390 § 1 k.p.c.), gdyż nie jest właściwy do rozpoznania zażalenia, przy rozpoznawaniu którego powstało przedstawione zagadnienie.Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały.AD r.g.