Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 135/08 Generato dall'IA

Supreme Court ruled that permanent use fee exemption does not apply to builders with temporary zoning permits.

Numero d'incarto III CZP 135/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the applicant's request for a legal ruling on whether a permanent use fee exemption applies to builders with temporary zoning permits. The court held that Article 207, Section 2 of the Real Estate Law only covers owners under Section 1, excluding those under the new Section 1a. Consequently, the legislature did not intend to grant fee waivers to builders who constructed on land with temporary location permissions.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 207 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami; Art. 207 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami: The exemption from the first permanent use fee under Section 2 applies only to owners defined in Section 1 and does not extend to builders who constructed on land with temporary location permissions.

Parole chiave

Generato dall'IA
permanent use fee exemption temporary zoning permit real estate law property ownership rights legislative intent civil law interpretation fee waiver scope

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 207 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
lokalizacji z ustaleniami planu miejscowego (art. 207 ust.
Art. 207 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
lokalizacji z ustaleniami planu miejscowego (art. 207 ust.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Uchwała z dnia 22 stycznia 2009 r., III CZP 135/08

Sędzia SN Antoni Górski (przewodniczący)

Sędzia SN Marian Kocon (sprawozdawca)

Sędzia SN Dariusz Zawistowski

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Andrzeja D. przeciwko Miastu

Stołecznemu W. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, po rozstrzygnięciu

w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 22 stycznia 2009 r. zagadnienia

prawnego przedstawionego przez Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z

dnia 5 września 2008 r.:

„Czy przewidziana w treści artykułu 207 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997

r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603

ze zm.) możliwość zwolnienia od poniesienia pierwszej opłaty z tytułu użytkowania

wieczystego odnosi się także do podmiotu, który zabudował nieruchomość na

podstawie pozwolenia na budowę z lokalizacją czasową w przypadku zgodności tej

lokalizacji z ustaleniami planu miejscowego (art. 207 ust. 1a ustawy o gospodarce

nieruchomościami)?”

podjął uchwałę:

Przewidziana w art. 207 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o

gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603

ze zm.) możliwość zwolnienia z poniesienia pierwszej opłaty z tytułu

użytkowania wieczystego nie odnosi się do podmiotu, który zabudował

nieruchomość na podstawie pozwolenia na budowę z lokalizacją czasową

zgodną z ustaleniami planu miejscowego (art. 207 ust. 1a ustawy o

gospodarce nieruchomościami).

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 14 lutego 2008 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił

żądanie zwolnienia powoda z obowiązku uiszczenia pierwszej opłaty z tytułu

użytkowania wieczystego. Uznał, że art. 207 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997

r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603

ze zm. – dalej: „u.g.n." lub „ustawa") nie ma zastosowania w razie ustanowienia

użytkowania wieczystego na podstawie ust. 1a tego artykułu.

Rozpoznając apelację powoda, Sąd Apelacyjny powziął poważne wątpliwości,

którym dał wyraz w przedstawionym Sądowi Najwyższemu zagadnieniu prawnym,

przytoczonym na wstępie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 207 ust. 2 u.g.n., posiadacze, o których mowa w ust. 1, mogą

być zwolnieni z pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Z przepisu tego

wynika jednoznaczne odesłanie do stosowania ust. 2 do grupy posiadaczy, objętych

działaniem ust. 1; odesłanie tym bardziej wyraziste, że dokonane nie przy użyciu

formuły opisowej, lecz przez określenie numeru ustępu. Wyklucza ono wątpliwości

w sprawie podmiotowego zakresu działania art. 207 ust. 2, który – stosownie do

treści tego przepisu – ogranicza się do kręgu posiadaczy objętych art. 207 ust. 1

ustawy.

Trzeba przypomnieć, że ustawodawca – wprowadzając z dniem 15 lutego

2000 r. przepis art. 207 ust. 1a u.g.n. – nie dokonał zmiany ust. 2 tego artykułu (art.

1 ustawy z dnia 7 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce

nieruchomościami oraz innych ustaw, Dz.U. Nr 6, poz. 70). Mimo rozszerzenia

kategorii podmiotów, którym przysługuje roszczenie o oddanie gruntu w

użytkowanie wieczyste, poprzestał na zawartym w art. 207 ust. 2 odesłaniu do ust.

1. Tym samym potwierdził zamierzony zakres stosowania (a contrario –

niestosowania) art. 207 ust. 2, należy bowiem wnosić, że w razie zamiaru objęcia

działaniem art. 207 ust. 2 także tych posiadaczy, o których mowa w ust. 1a,

uzupełniłby dokonane w ust. 2 odesłanie do stosowania tego przepisu, zwłaszcza

że taka zmiana byłaby nieskomplikowana z punktu widzenia zasad techniki

legislacyjnej, gdyż wymagałaby jedynie dodania numeru ust. 1a do dotychczasowej

treści art. 207 ust. 2 ustawy. Równie nietrudne i zapewniające taki sam skutek

byłoby zamieszczenie treści obecnego ust. 1a jako kolejnego zdania art. 207 ust. 1,

dzięki czemu dokonane w ust. 2 odwołanie się do pojęcia „posiadaczy, o których

mowa w ust. 1", obejmowałoby zarówno podmioty, które dokonały zabudowy na

podstawie pozwolenia na budowę z lokalizacją stałą, jak i czasową. Ustawodawca

nie zastosował żadnego z tych rozwiązań.

Także ze związku treściowego między dwoma pierwszymi ustępami art. 207

nie wynika, by odesłanie dokonane w ust. 2 dotyczyło ust. 1a „za pośrednictwem"

ust. 1. Wprawdzie między art. 207 ust. 1 i 1a zachodzi pewna więź treściowa,

jednak nie uzasadnia ona wniosku o stosowaniu art. 207 ust. 2 w razie oddania

gruntu w użytkowanie wieczyste posiadaczowi, który dokonał zabudowy

nieruchomości na podstawie pozwolenia na budowę z lokalizacją czasową.

Treść art. 207 ust. 1a wskazuje, że w konstruowaniu ujętej w nim normy

ustawodawca częściowo nawiązał do art. 207 ust. 1. Dotyczy to posiadania

nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy w dniu

5 grudnia 1990 r., pozostawania posiadaczem tych nieruchomości nadal w dniu 1

stycznia 1998 r., skutków wykonania roszczenia z art. 207 ust. 1a, tj. oddania

gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie umowy, oraz nieodpłatnego nabycia

własności budynków wybudowanych ze środków własnych posiadaczy (art. 207 ust.

1 zdanie drugie). Takie ujęcie art. 207 ust. 1a było spowodowane względami

techniki legislacyjnej, tj. zamiarem uniknięcia powtarzania w ust. 1a tych samych, co

w ust. 1 przesłanek powstania roszczenia i skutków jego wykonania. Normę prawną

należy jednak wywodzić z art. 207 ust. 1a, choć do zbudowania tej normy

niezbędne jest odwołanie się do treści ust. 1. (...)

Skutki wprowadzonych z dniem 15 lutego 2000 roku zmian art. 207,

sprowadzających się do modyfikacji ust. 1 i dodania ust. 1a, powinny być oceniane

z uwzględnieniem zasady ochrony własności. Ustawodawca w celu uregulowania

sytuacji prawnej posiadaczy, którzy – niejednokrotnie przez wiele lat – korzystali z

gruntu państwowego lub gminnego zdecydował się na danie posiadaczom

uprawnienia do żądania od właściciela oddania nieruchomości w użytkowanie

wieczyste, czym istotnie ograniczył uprawnienie właściciela do swobodnego

kreowania stosunków prawnych dotyczących swej nieruchomości. Jednak z

uzyskania przez posiadacza roszczenia o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste

nie można wnosić, że ustawodawca dał mu uprawnienia dalej idące niż te wyraźnie

określone w art. 207. Nie istnieje taka nieodzowna więź między oddaniem gruntu w

użytkowanie wieczyste i zwolnieniem z pierwszej opłaty, która wraz z uzyskaniem

przez posiadacza roszczenia o zawarcie umowy o ustanowieniu użytkowania

wieczystego pociągałaby za sobą konieczność udzielenia zwolnienia z pierwszej

opłaty. Samo zobligowanie właściciela do zawarcia umowy na żądanie posiadacza

nieruchomości jest poważnym ograniczeniem praw właściciela, stąd szczególnego

uzasadnienia wymagałaby decyzja ustawodawcy o jeszcze dalszym upośledzeniu

sytuacji prawnej właściciela przez pozbawienie go uprawnienia do uzyskania

pierwszej opłaty.

Ustawodawca wyraźnie rozstrzygnął o takim dodatkowym uprawnieniu

posiadacza nieruchomości jedynie w sytuacji uregulowanej w art. 207 ust. 1, skoro

zaś jednoznacznie nie wyraził swego zamiaru w odniesieniu do posiadaczy objętych

działaniem art. 207 ust. 1a, to nie można rozszerzać uprawnień tych posiadaczy

kosztem odjęcia właścicielowi uprawnień wynikających z prawa własności i z

konstrukcji użytkowania wieczystego, w której zasadą jest obowiązek uiszczenia

wszystkich stosownych opłat.

Stanowiska, że dokonane w ust. 2 odesłanie obejmuje ust. 1a nie uzasadnia

odwołanie się do charakteru art. 207 jako unormowania przejściowego. Z tego, że

jest to regulacja przejściowa, o znaczeniu uwłaszczeniowym, nie wynika, by

właściciel nieruchomości miał być pozbawiany pierwszej opłaty w razie oddania

gruntu w użytkowanie wieczyste posiadaczom, którzy dokonali zabudowy na

podstawie pozwolenia na budowę z lokalizacją czasową.

Przede wszystkim, między tymi uwarunkowaniami nie ma bezpośredniego

związku, który uzasadniałby, a wręcz nakazywałby przyjęcie tak bardzo

preferencyjnych dla posiadaczy z ust. 1a zasad dokonywania uwłaszczenia.

Przeciwnie, przejściowy charakter przepisów przemawia przeciw rozszerzającej

wykładni art. 207 ust. 2 ustawy. Idea porządkowania stosunków cywilnoprawnych

sama w sobie nie uzasadnia tak dotkliwego ograniczenia praw właściciela, w którym

nie poprzestaje się na zobligowaniu go do zawarcia umowy ustanowienia

użytkowania wieczystego na rzecz konkretnego (nie wybranego przez właściciela)

posiadacza gruntu.

Z tych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak na wstępie.