Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 118/07 Generato dall'IA

Simplified procedure summary judgment fees determined by simplified procedure rules, not special procedure rules.

Numero d'incarto III CZP 118/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ruled that fees for summary judgment requests in simplified proceedings must follow simplified procedure fee rules, not special procedure rules. The plaintiff paid the full special procedure fee, but the lower court incorrectly applied the special procedure fee rate to the simplified case. The court held that the legislative intent to keep simplified procedure fees low and preferential means the special procedure fee fraction applies to all summary judgment cases, regardless of the procedural track.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 19 ust. 2 u.k.s.c.; Art. 28 u.k.s.c.: The fee fraction for summary judgment requests in simplified proceedings is calculated based on the simplified procedure fee, not the special procedure fee, to maintain the preferential nature of simplified proceedings.

Parole chiave

Generato dall'IA
simplified procedure fees summary judgment request civil court costs fee calculation rules procedural track distinction legislative intent preferential fees

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 19 ust. 2 u.k.s.c.
wynika z art. 19 ust. 2 u.k.s.c., od pozwu w postępowaniu nakazowym pobiera się
Art. 28 u.k.s.c.
instancji, powód uiścił wprawdzie całą opłatę określoną w art. 28 u.k.s.c., ale
Art. 19 ust. 4 u.k.s.c.
1398ze zm.) czy czwartą część tej opłaty stosownie do art. 19
Art. 19 ust. 1 u.k.s.c.
1398ze zm.) czy czwartą część tej opłaty stosownie do art. 19
Art. 390 § 1 k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak na wstępie (art. 390 § 1
art. 390 § 1 k.p.c
Z tych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak na wstępie (art. 390 § 1

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Uchwała z dnia 7 grudnia 2007 r., III CZP 118/07

Sędzia SN Józef Frąckowiak (przewodniczący)

Sędzia SN Kazimierz Zawada

Sędzia SA Michał Kłos (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa "N.T." S.A. w T. przeciwko Marzenie W. i

Sławomirowi B. o zapłatę, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu

jawnym w dniu 7 grudnia 2007 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez

Sąd Okręgowy w Toruniu postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2007 r.:

"Czy od pozwu w postępowaniu nakazowym w sprawie podlegającej rozpoznaniu

w postępowaniu uproszczonym pobiera się opłatę stałą w wysokości określonej w

art. 28 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

(Dz.U. Nr 167, poz. 1398ze zm.) czy czwartą część tej opłaty stosownie do art. 19

ust. 2 tej ustawy?"

podjął uchwałę:

Pozew w postępowaniu nakazowym w sprawie podlegającej rozpoznaniu w

postępowaniu uproszczonym podlega opłacie w wysokości określonej w art.

19 ust. 2 w związku z art. 28 i 20 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.).

Uzasadnienie

Strona powodowa wniosła o zasądzenie w postępowaniu nakazowym od

pozwanych solidarnie kwoty 2562,01 zł z ustawowymi odsetkami i wraz z

wniesieniem pozwu uiściła opłatę w wysokości 100 zł. Przewodniczący skierował

sprawę do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym, ustalając opłatę w

wysokości 30 zł.

Sąd Rejonowy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym zgodnie z

żądaniem pozwu, zasądzając od pozwanych koszty procesu w kwocie 645,00 zł, na

które, poza wynagrodzeniem adwokata i opłatą od pełnomocnictwa, złożyła się

opłata w wysokości 30 zł, ustalona na podstawie art. 19 ust. 2 w związku z art. 28 i

art. 13 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

(Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. – dalej "u.k.s.c."). Jak uznał Sąd pierwszej

instancji, powód uiścił wprawdzie całą opłatę określoną w art. 28 u.k.s.c., ale

nadpłata zostanie mu zwrócona po uprawomocnieniu się nakazu.

W zażaleniu na zawarte w nakazie zapłaty postanowienie o kosztach powód

wniósł o jego zmianę przez zasądzenie od pozwanych kwoty 715 zł w miejsce

kwoty 645 zł, wskazując, że w ich skład wchodzi opłata od pozwu w wysokości 100

zł.

Przy rozpoznawaniu zażalenia Sąd Okręgowy w Toruniu powziął poważne

wątpliwości, którym dał wyraz w przedstawionym zagadnieniu prawnym,

przytoczonym na wstępie uchwały.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istotą przedstawionego zagadnienia jest odpowiedź na pytanie, według jakich

reguł powinna być określana wysokość należnej opłaty od pozwu w sprawie

podlegającej rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu uproszczonym, w

której powód wnosi o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. Jak

wynika z art. 19 ust. 2 u.k.s.c., od pozwu w postępowaniu nakazowym pobiera się

czwartą część należnej opłaty. Przewidziana w tym przepisie opłata ułamkowa

odnoszona jest do wysokości całej opłaty, przy czym może to być opłata stała, jako

pochodna całej opłaty stałej, lub stosunkowa, jako pochodna całej opłaty

stosunkowej. Z kolei, zgodnie z art. 28 u.k.s.c., w sprawie podlegającej rozpoznaniu

w postępowaniu uproszczonym pobiera się od pozwu opłatę stałą, której wysokość

ustalona została według czterech progów, w zależności od wartości przedmiotu

sporu. Jeżeli sprawa mieści się w hipotezach art. 485 i 5051 k.p.c., przepisy obu

postępowań odrębnych mogą być w niej stosowane. (...)

Zgodnie z art. 19 ust. 2 u.k.s.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia

w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 21, poz. 123 ), od pozwu w postępowaniu

nakazowym lub upominawczym pobraniu podlegała czwarta część opłaty, z

wyłączeniem spraw podlegających rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym. Z

kolei zgodnie z art. 19 ust. 4, trzy czwarte części opłaty pobierane były od

pozwanego, w razie wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu

nakazowym, oraz od powoda, w razie prawidłowego wniesienia przez pozwanego

sprzeciwu przeciwko nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu upominawczym.

Kolizję norm regulujących wysokość opłat od pozwu w sprawie podlegającej

rozpoznaniu zarówno w postępowaniu nakazowym, jak i uproszczonym art. 19 ust.

2 rozstrzygał zatem w sposób jednoznaczny "na korzyść" postępowania

uproszczonego, co wynikało z użycia sformułowania „z wyłączeniem". W sytuacji, w

której sprawa podlegała rozpoznaniu jednocześnie według przepisów o

postępowaniu nakazowym i uproszczonym, wysokość opłaty należnej od pozwu

określał art. 28 u.k.s.c.

Na gruncie art. 19 ust. 2 u.k.s.c. w dotychczasowym brzmieniu w orzecznictwie

przyjęto, że w sprawie podlegającej rozpoznaniu zarówno w postępowaniu

upominawczym, jak i w uproszczonym, pobiera się opłatę stałą, określoną w art. 28

u.k.s.c. (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., III CZP 138/06,

OSNC 2008, nr 6, poz. 59). Z uzasadnienia tej uchwały jednoznacznie wynika, że

głównym argumentem przemawiającym za wskazaniem art. 28 u.k.s.c. jako

przepisu regulującego wysokość opłaty od pozwu w sprawie, w której doszło do

„nałożenia się" przepisów o postępowaniu upominawczym i uproszczonym, było

wyłączenie zawarte w końcowej części art. 19 ust. 2 u.k.s.c.

Omawiany przepis został zmieniony powołaną ustawą z dnia 14 grudnia 2006 r.

Zgodnie z jego obecnym brzmieniem, czwartą część opłaty pobiera się od pozwu w

postępowaniu nakazowym. Zarazem – co należy podkreślić – ustawodawca

zrezygnował z unormowania zawartego w końcowej części art. 19 ust. 2,

zawierającego wyłączenie spraw podlegających rozpoznaniu w postępowaniu

uproszczonym. Należy dodać, że w art. 19 ust. 4 pozostawione zostało wymaganie

uiszczenia przez pozwanego trzech czwartych części opłaty w razie wniesienia

zarzutów, a usunięto normę nakładającą na powoda analogiczny obowiązek w razie

prawidłowego wniesienia przez pozwanego sprzeciwu przeciwko nakazowi zapłaty

wydanemu w postępowaniu upominawczym. Nowelizacja art. 19 ust. 2 wskazuje, że

od reguły zawartej w części wstępnej tego przepisu nie podlegają wyłączeniu

sprawy rozpoznawane w postępowaniu uproszczonym.

Za przedstawioną wykładnią przemawia argumentacja czerpana z treści

omawianego przepisu w brzmieniu przed i po nowelizacji, a przede wszystkim z

rezygnacji z wyłączenia spraw rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym. O

ile w dotychczasowym brzmieniu omawianego przepisu ustawa nakazywała

pobranie od pozwu w postępowaniu nakazowym czwartej części opłaty z

wyłączeniem spraw rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym, o tyle obecna

redakcja wyłączenia takiego nie zawiera, co oznacza, że art. 19 ust. 2 u.k.s.c.

stosuje się do wszystkich spraw, w których ustawa przewiduje możliwość wydania

nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, a więc również do spraw

rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym. Odmienna wykładnia,

sugerowana w uzasadnieniu Sądu Okręgowego, prowadząca do uznania, że

zastosowanie do pewnej grupy spraw nadal, pomimo nowelizacji, znajduje art. 28

u.k.s.c., pomijałaby zmiany omawianego przepisu.

Wykładnia art. 19 ust. 2 u.k.s.c. nie może abstrahować od treści art. 19 ust. 4,

ustalającego wysokość opłaty od zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu

nakazowym. Przy przyjęciu, że opłata należna od pozwu jest ustalona na podstawie

art. 28 u.k.s.c., suma opłat od pozwu i zarzutów przekraczałaby o trzy czwarte

wysokość opłaty wynikającej z art. 28 u.k.s.c. To z kolei oznaczałoby, że opłaty

sądowe w sprawie podlegającej rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, w

której ustawa przewidziała możliwość wydania nakazu zapłaty, byłyby znacznie

wyższe niż w sprawie, w której nie było możliwości wydania nakazu zapłaty.

Ustawodawca dopuścił wprawdzie możliwość uiszczenia opłaty w wymiarze

większym od całej opłaty należnej w sprawie, zgodnie bowiem z art. 19 ust. 1

u.k.s.c. pobiera się połowę opłaty od sprzeciwu od wyroku zaocznego, jednak – jak

przyjmuje się w doktrynie – regulację tę należy traktować jako wyjątkową.

Za zaprezentowaną tezą przemawiają także wnioski wynikające z wykładni

funkcjonalnej. Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie, opłaty w sprawach

rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym mają charakter preferencyjny.

Zamierzeniem ustawodawcy było wprowadzenie stosunkowo niskich opłat celem

odformalizowania i przyspieszenia postępowania sądowego (zob. uchwały Sądu

Najwyższego z dnia 22 listopada 2006 r., III CZP 91/06, OSNC 2007, nr 9, poz.

127, i z dnia 26 kwietnia 2007 r., III CZP 138/06), brak zatem dostatecznych racji

dla zwiększenia wysokości opłat w kategorii tych spraw, w której ustawa przewiduje

wydanie nakazu zapłaty.

Nie można zgodzić się z poglądem, że kolizję przepisów regulujących

postępowania nakazowe i uproszczone na potrzeby ustalenia opłaty sądowej

należy rozstrzygać zgodnie z zasadą, iż przepisy bardziej szczegółowe

wyprzedzają przepisy o charakterze ogólniejszym. Pogląd ten, prezentowany w

orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. uzasadnienie uchwały z dnia 27 listopada

2001 r., III CZP 61/01, OSNC 2002, nr 5, poz. 62), jest aktualny w odniesieniu do

relacji pomiędzy postępowaniem uproszczonym i gospodarczym ze względu na

brak odpowiedniej normy kolizyjnej, takiej jak ta, którą zawierał art. 19 ust. 2 w

dotychczasowym brzmieniu. Brak zatem podstaw do przyjęcia tego rozumowania w

odniesieniu do relacji pomiędzy postępowaniem uproszczonym i nakazowym.

Należy również mieć na względzie, że przedstawiona wykładnia zaprezentowana

została także w piśmiennictwie na gruncie art. 19 ust. 2 w obecnym brzmieniu.

Z tych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak na wstępie (art. 390 § 1

k.p.c.).