Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 114/10 Generato dall'IA

Supreme Court refuses legal question due to invalid proceedings lacking a court-appointed guardian for minors.

Numero d'incarto III CZP 114/10
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Inammissibile (Inadmissible)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court refused to examine the legal question regarding joint participation and appeal scope because the lower court failed to appoint a guardian for the minor children. The first-instance court dismissed the eviction claim against the minors while ordering the mother to vacate, but the minors lacked a statutory representative as their mother was a co-defendant. Since the proceedings were invalid due to this procedural defect, the Supreme Court deemed the legal question moot and declined to rule on it.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 390 § 1 k.p.c.; Art. 65 k.p.c.; Art. 98 § 2 k.r.o.; Art. 99 k.r.o.; Art. 378 § 2 k.p.c.; Art. 386 § 2 k.p.c.; Art. 61 § 1 ust. SN; Where minors lack a statutory representative in proceedings against their other parent, the court must appoint a guardian, and failure to do so invalidates the proceedings, rendering a legal question moot.

Parole chiave

Generato dall'IA
invalid proceedings court-appointed guardian minor children representation joint participation eviction procedural defect moot legal question statutory representative

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 390 § 1 k.p.c.
podstawie art. 390 § 1 k.p.c.
Art. 65 k.p.c.
procesowej (art. 65 k.p.c.) byli pozbawieni przedstawiciela ustawowego (art.
Art. 379 pkt 2 k.p.c.
65 k.p.c.) byli pozbawieni przedstawiciela ustawowego (art. 379
Art. 98 § 2 k.r.o.
ich władzą rodzicielską (art. 98 § 1 k.r.i.o.p.).
Art. 99 k.r.o.
opiekuńczy (art. 99 k.r.o.).
Art. 378 § 2 k.p.c.
(art. 378 § 2 k.p.c.). Zgodnie z treścią art. 386 § 2 i 3 k.p.c. w razie stwierdzenia
Art. 386 § 2 k.p.c.
Zgodnie z treścią art. 386 § 2 i 3 k.p.c.
Art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym
w związku z art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r.
art. 73 § 2 k.p.c
stronie pozwanej współuczestnictwo jednolite (art. 73 § 2 k.p.c.)
art. 390 § 1 k.p.c
podstawie art. 390 § 1 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 93/04
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 93/04, nie publ.
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2008 r., III CZP 21/08
uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2008 r., III CZP 1/08
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1978 r., III CZP 64/78
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2007 r., III CZP 99/07
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2008 r., III CZP 49/08
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2009 r., III CZP 11/09
orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 4 października 1966 r., II CZ 117/66
III CZP 93/04
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 93/04, nie publ.
III CZP 21/08
Supreme Court dismisses legal question referral due to insufficient factual basis for the legal issue.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZP 114/10

POSTANOWIENIE

Dnia 21 grudnia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Dariusz Zawistowski

SSA Maria Szulc

w sprawie z powództwa Mirosława D. i Urszuli H.

przeciwko Beacie D., Patrykowi D. oraz małoletnim Dawidowi D. i Natalii D.

reprezentowanym przez matkę Beatę D.

o eksmisję,

na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 grudnia 2010 r.,

na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Okręgowy

postanowieniem z dnia 21 października 2010 r.,

„1. Czy w sprawie o eksmisję z lokalu mieszkalnego zachodzi po

stronie pozwanej współuczestnictwo jednolite (art. 73 § 2 k.p.c.)

rodzica i pozostających pod jego władzą rodzicielską małoletnich

dzieci?

2. w przypadku odpowiedzi pozytywnej na powyższe pytanie - czy

zaskarżenie przez powodów wyroku Sądu I instancji w części

oddalającej powództwo o eksmisję z lokalu mieszkalnego w stosunku

do małoletnich dzieci skutkuje zaskarżeniem tego wyroku także

w stosunku do pozwanego rodzica, choćby powództwo w stosunku

do niego zostało uwzględnione?"

odmawia podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2010 r. Sąd Rejonowy nakazał pozwanej

Beacie D. aby wraz z osobami jej prawa prezentującymi w terminie trzech miesięcy

od daty uprawomocnienia orzeczenia opróżniła i oddała w posiadanie powodom

Mirosławowi D. i Urszuli H. lokal mieszkalny nr 13 położony w Z. przy ul. Ś.[...]. oraz

oddalił powództwo przeciwko Patrykowi D., Dawidowi D. i Natalii D. Powód

Mirosław D. jest byłym mężem pozwanej Beaty D. a oboje są rodzicami

pozostałych pozwanych, małoletnich do chwili wyrokowania w pierwszej instancji.

W postępowaniu przed Sądem Rejonowym w imieniu małoletnich dzieci

występowała pozwana jako ich przedstawicielka ustawowa. Sąd Rejonowy ustalił,

że

powodom

przysługuje

spółdzielcze

własnościowe

prawo

do

lokalu

mieszkalnego, którego dotyczył pozew.

Powodowie zaskarżyli wyrok Sądu Rejonowego w części oddalającej

powództwo.

Przy rozpoznaniu przez Sąd Okręgowy apelacji powodów ujawniły się

wątpliwości sformułowane w zagadnieniach przedstawionych do rozstrzygnięcia na

podstawie art. 390 § 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przed

przystąpieniem

do

rozstrzygnięcia

zagadnienia

prawnego

przedstawionego w trybie art. 390 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy powinien zbadać, czy

spełnione zostały wszystkie określone w tym przepisie przesłanki, warunkujące

podjęcie uchwały. Kontroli podlega także prawidłowość wydania przez sąd drugiej

instancji

postanowienia

o

przedstawieniu

zagadnienia

prawnego

(zob.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 93/04, nie publ.

i z dnia 19 listopada 2008 r., III CZP 21/08, nie publ. oraz orzeczenia powołane

w uzasadnieniach obu postanowień). Merytoryczne rozpoznanie apelacji, z którym

związane jest przedstawione przez Sąd Okręgowy zagadnienie prawne jest

możliwe tylko w ważnym postępowaniu sądowym.

W związku z tym należy zwrócić uwagę, że pozwani Patryk D., Dawid D.

oraz Natalia D. są dziećmi występujących po przeciwnych stronach procesu

Mirosława D. oraz Beaty D. Dawid i Natalia D. są do tej pory małoletni a Patryk D.

skończył osiemnaście lat dopiero 22 sierpnia 2010 r. Zgodnie z art. 92 k.r.i.o.p.

dziecko aż do pełnoletniości pozostaje pod władzą rodzicielską. Do tego czasu

regułą jest, że rodzice są przedstawicielami ustawowymi dzieci pozostających pod

ich władzą rodzicielską (art. 98 § 1 k.r.i.o.p.). Jedynie w wyjątkowych, ustawowo

określonych

przypadkach

wyłączona

jest

reprezentacja

dziecka

przez

któregokolwiek z rodziców. Zgodnie z art. 98 § 2 k.r.i.o.p. żadne z rodziców nie

może reprezentować dziecka przy czynnościach prawnych między dziećmi

pozostającymi pod ich władzą rodzicielską a także przy czynnościach prawnych

między dzieckiem a jednym z rodziców lub jego małżonkiem, chyba że czynność

prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu a rzecz dziecka albo że dotyczy

należnych dziecku od drugiego z rodziców środków utrzymania i wychowania.

Przepis § 2 art. 98 k.r.i.o.p. stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed sądem

lub innym organem państwowym. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że

poza dwoma wymienionymi w art. 98 § 2 pkt 2 k.r.i.o.p. przypadkami, rodzic nie

może reprezentować dziecka w postępowaniu procesowym, które toczy się między

tym dzieckiem a drugim z jego rodziców (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia

13 maca 2008 r., III CZP 1/08, OSNC 2009/4/52). Oznacza to, że w przedmiotowej

sprawie z powództwa windykacyjnego jednego z rodziców przeciwko małoletnim

dzieciom

wytoczonego w ramach ochrony prawa rzeczowego ograniczonego

małoletnich pozwanych musi reprezentować kurator ustanowiony przez sąd

opiekuńczy (art. 99 k.r.o.). Przedstawicielem ustawowym nie mogła być matka

dzieci, nawet jeśli była współpozwaną w sprawie.

Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 4 października 1966 r.,

II CZ 117/66 (OSNC 1967, nr 2, poz. 40), w sytuacjach wskazanych w art. 98 § 2 i 3

k.r.o. sąd rozpoznający sprawę ma obowiązek – zwrócić się do sądu opiekuńczego

o ustanowienie kuratora dla strony niemającej zdolności procesowej. Regułą przy

tym jest, że powinno się ustanowić tylu kuratorów, ile dzieci ma być

reprezentowanych.

W konsekwencji, zaniechanie tych czynności powoduje nieważność

postępowania ponieważ małoletni uczestnicy postępowania, niemający zdolności

procesowej (art. 65 k.p.c.) byli pozbawieni przedstawiciela ustawowego (art. 379

pkt 2 k.p.c.).

Sąd drugiej instancji bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania

(art. 378 § 2 k.p.c.). Zgodnie z treścią art. 386 § 2 i 3 k.p.c. w razie stwierdzenia

nieważności postępowania sąd drugiej instancji uchyla zaskarżony wyrok, znosi

dotychczasowe postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazuje

sprawę do rozpoznania sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Jeśli zaś pozew podlega odrzuceniu sąd drugiej instancji uchyla zaskarżony wyrok

i pozew odrzuca. W takim stanie dotychczasowego postępowania nie zachodzi

potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego związanego z merytorycznym

rozpoznaniem

apelacji.

Dlatego

wydanie

przez

ten

sąd

postanowienia

o przedstawieniu do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, pomimo naruszenia

przepisów gwarantujących ważność postępowania, stanowi podstawę do odmowy

podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy (por. postanowienia Sądu Najwyższego

z dnia 11 października 1978 r. III CZP 64/78; z dnia 18 marca 2005 r. III CZP

93/04 niepubl.; 22 listopada 2007, III CZP 99/07, niepubl.; z dnia 25 czerwca

2008 r., III CZP 49/08, niepubl.; z dnia 19 marca 2009 r., III CZP 11/09, niepubl.).

Wynikający z istoty spornego stosunku prawnego jednolity charakter

współuczestnictwa powodów – współuprawnionych z ograniczonego prawa

rzeczowego, do którego ochrony stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie

własności,

oznacza

konieczność

jednolitego

rozstrzygnięcia

na

rzecz

występujących po stronie powodowej współuczestników. Dlatego wyłączona jest

możliwość wcześniejszego zakończenia postępowania w stosunku do jednego

z współuczestników o ile podtrzymuje on żądanie oparte na wspólnym prawie.

Z tych względów należało odmówić podjęcia uchwały na podstawie art. 390

k.p.c. w związku z art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie

Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052 z późn. zm.).