Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 105/10 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses legal question regarding validity of substitute service after payment order deadline. No legal issue found requiring ruling.

Numero d'incarto III CZP 105/10
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court refused to issue a ruling on a legal question raised by the Court of Appeal. The plaintiff argued that a payment order became effective after substitute service via postal return, while the defendant contended the service was invalid. The court determined that no genuine legal controversy existed because established case law confirms substitute service is valid for the first document, rendering the question unresolvable.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 139 § 1 k.p.c.; § 9 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. Substitute service under these provisions is valid for the first document served, meaning no legal controversy exists regarding its effectiveness after the objection period expires.

Parole chiave

Generato dall'IA
substitute service payment order civil procedure postal delivery legal controversy objection period first document

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 139 § 1 k.p.c.
zapłaty w postępowaniu upominawczym w sposób przewidziany w art. 139 § 1 k.p.c.
§ 9 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism procesowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym
Art. 504 § 2 k.p.c.
upominawczym uprawomocnia się i ma skutki prawomocnego wyroku (art. 504 § 2
Art. 136 § 2 k.p.c.
o zmianie adresu (art. 136 § 2 k.p.c.) lub nieujawnia w rejestrze zmiany adresu (art.
Art. 139 § 3 k.p.c.
zapłaty w postępowaniu upominawczym w sposób przewidziany w art. 139 § 1 k.p.c.
Art. 139 § 4 k.p.c.
oraz art. 139 § 4 k.p.c.).
Art. 138 k.p.c.
doręczenia właściwego bądź określonego w art. 138 k.p.c., musi być też dokonane na
Art. 390 § 1 k.p.c.
rozstrzygnięcia w trybie art. 390 § 1 k.p.c.
art. 139 § 1 k.p.c
zapłaty w postępowaniu upominawczym w sposób przewidziany w art. 139 § 1 k.p.c.
art. 390 § 1 k.p.c
rozstrzygnięcia w trybie art. 390 § 1 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZP 105/10

POSTANOWIENIE

Dnia 8 grudnia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

SSA Maria Szulc

w sprawie z powództwa „F.(...)” Spółki z o.o. w W.

przeciwko D. N.

o zapłatę,

na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 grudnia 2010 r.,

na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt I ACa (…),

„Czy dopuszczalne jest prowadzenie postępowania po doręczeniu pozwanemu nakazu

zapłaty w postępowaniu upominawczym w sposób przewidziany w art. 139 § 1 k.p.c.

oraz w § 9 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w

sprawie szczegółowego trybu doręczania pism procesowych przez pocztę w

postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.) po upływie terminu do

wniesienia sprzeciwu liczonego od dokonanego w ten sposób doręczenia?”

odmawia podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Nakazem zapłaty z dnia 9 września 2009 r., wydanym w postępowaniu

upominawczym, Sąd Okręgowy w O. uwzględnił powództwo powodowej spółki z

ograniczona odpowiedzialnością „F.(...)” w W. przeciwko D. N. prowadzącemu

działalność gospodarczą w E. Nakaz zapłaty został wysłany pozwanemu na adres jego

zamieszkania (W., ul. Ł.), wskazany w zaświadczeniu z ewidencji działalności

gospodarczej. Po dwukrotnym awizowaniu przesyłka sądowa wróciła z adnotacją, że nie

podjęto jej w terminie. Na wezwanie przewodniczącego Sądu powód przedstawił

aktualne zaświadczenie z ewidencji gospodarczej potwierdzające prawidłowość adresu,

z informacją o prowadzeniu przez pozwanego działalności gospodarczej w E. pod

czterema adresami. Nakaz zapłaty został wówczas wysłany na jeden z tych adresów

(E., ul. S.). Po złożeniu przez pozwanego sprzeciwu Sąd Okręgowy prowadził

postępowanie merytoryczne, które doprowadziło do oddalenia powództwa wyrokiem z

dnia 16 marca 2010 r. W toku tego postępowania strona powodowa podnosiła zarzut, że

nakaz zapłaty uprawomocnił się.

Przy rozpoznawaniu apelacji powoda przez Sąd Apelacyjny wyłoniło się

zagadnienie

prawne,

które

zostało

przedstawione

Sądowi

Najwyższemu

do

rozstrzygnięcia w trybie art. 390 § 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zagadnienie prawne zostało sformułowane w sposób nieprecyzyjny. Z treści

pytania wynika bowiem, że doręczenie zastępcze przewidziane w art. 139 § 1 k.p.c. oraz

w § 9 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w

sprawie szczególnego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu

cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.) jest procesowo skuteczne. Jeżeli tak, to po

upływie terminu do złożenia sprzeciwu nakaz zapłaty wydany w postępowaniu

upominawczym uprawomocnia się i ma skutki prawomocnego wyroku (art. 504 § 2

k.p.c.). Nie może być w konsekwencji prowadzone „dalsze postępowanie w sprawie”.

Oznacza to zarazem, że nie ujawniło się w rozpoznawanej sprawie zagadnienie prawne

budzące poważne wątpliwości w rozumieniu art. 390 § 1 k.p.c. (por. orzeczenia Sadu

Najwyższego z dnia 25 stycznia 2007 r., III CZP 100/06, niepubl., z dnia 8 listopada

2007 r., III CZP 95/07, niepubl., z dnia 9 kwietnia 2010 r., III CZP 17/10, niepubl. oraz z

dnia 27 maja 2010 r., III CZP 32/10, niepubl.).

W uzasadnieniu postanowienia Sądu Apelacyjnego zamieszczona została jednak

sugestia, że istnieje w judykaturze rozbieżność co do skuteczności doręczenia stronie w

trybie art. 139 § 1 k.p.c. pisma będącego pierwszym pismem w sprawie. Sąd wskazał,

że

nieskuteczność takiego

doręczenia wynikać

może

z

postanowienia

Sądu

Najwyższego z dnia 6 lutego 2009 r., IV CZ 7/09 (niepubl.). Wyrażony został w nim

przede wszystkim pogląd, że możliwość pozostawienia pisma sądowego w aktach

sprawy ze skutkiem doręczenia nie znajduje zastosowania do pierwszego pisma

doręczonego stronie. Należy jednak podkreślić, iż możliwość pozostawienia w aktach

pisma ze skutkiem doręczenia nie dotyczy sytuacji określonej w art. 139 § 1 k.p.c.

Dotyczy natomiast sytuacji, w której strona nie dopełnia obowiązku zawiadomienia sądu

o zmianie adresu (art. 136 § 2 k.p.c.) lub nieujawnia w rejestrze zmiany adresu (art. 139

§ 3 k.p.c.) i aktualizuje się wówczas, gdy została wcześniej pouczona przez sąd o takim

obowiązku (art. 136 § 2 zd. drugie k.p.c. oraz art. 139 § 4 k.p.c.). Taka procesowa

możliwość nie dotyczy więc pierwszego doręczenia, dlatego też wyrażony (wytezowany)

pogląd w postanowieniu z dnia 6 lutego 2009 r. (IV CZ 7/09) jest trafny, tyle że nie jest

adekwatny do stanu faktycznego tej sprawy. Na bazie tego orzeczenia nie można

jednak zakwestionować dominującego w judykaturze i piśmiennictwie poglądu, że

doręczenie zastępcze w trybie art. 139 § 1 k.p.c. dotyczy także pierwszego pisma w

sprawie (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 1998 r., III CKN 620/97

(OSNC 1998, nr 9, poz. 146), z dnia 15 lutego 2000 r., III CKN 1246/99, niepubl., z dnia

7 marca 2000 r., V CKN 302/00, niepubl., z dnia 23 stycznia 2004 r., III CZP 112/03,

OSNC 2005, nr 4, poz. 61, z dnia 10 marca 2006 r., IV CK 287/05, niepubl., z dnia 8

marca 2009 r., IV CNP 87/08, niepubl. oraz dnia 5 czerwca 2009 r., I CZ 26/09,

niepubl.).

Również Trybunał Konstytucyjny potwierdził w wyroku z dnia 15 października

2002 r., SK 6/02 (Dz. U. Nr 178, po. 1486), że art. 139 § 1 k.p.c. dotyczy również

pierwszego doręczenia. Zwrócił też uwagę na funkcjonowanie tej instytucji prawnej w

innych ustawodawstwach, ponieważ jest ona konieczna dla przełamania całkowitej

niemożności doręczenia przy celowej odmowie odbioru pism sądowych przez

pozwanego dłużnika. W wyroku tym oraz w judykaturze Sądu Najwyższego zwrócona

została jednocześnie uwaga na konieczność zachowania daleko posuniętej ostrożności

przy stosowaniu art. 139 § 1 k.p.c., w szczególności gdy pierwszym pismem jest

orzeczenie sądu oraz na potrzebę umożliwienia stronie korzystania ze środków

prawnych

umożliwiających

zniwelowanie

niekorzystnych

skutków

procesowych

wynikających z doręczenia zastępczego, np. w drodze przywrócenia terminu.

W judykaturze utrwalony jest również pogląd, że przedsiębiorcom – osobom

fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji

dokonuje

się

doręczeń

według

zasad

przewidzianych

dla

osób

fizycznych

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2006 r., IV CK 287/05, niepubl.).

Doręczenie zastępcze z art. 139 § 1 k.p.c. jest uwarunkowane niemożnością

doręczenia właściwego bądź określonego w art. 138 k.p.c., musi być też dokonane na

„właściwy adres”, który ustala sąd w konkretnej sprawie.

Powyższe uwagi dowodzą, że w obrębie przedstawionego zagadnienia prawnego

nie występują rozbieżności orzecznicze wymagające wykładni w trybie art. 390 § 1 k.p.c.

Należało w konsekwencji odmówić podjęcia uchwały.