Supreme Court dismisses legal issue presentation due to invalid court composition violating ECHR and EU law. The court ruled the presentation was procedurally void. The court found the composition violated ECHR and EU law, rendering the presentation void. The court dismissed the legal issue presentation due to an invalid court composition. The court held the presentation was void due to the court's composition violating ECHR and EU law. The court dismissed the legal issue presentation because the court composition was invalid under ECHR and EU law. The court ruled the presentation void due to the court's composition violating ECHR and EU law standards. The court dismissed the legal issue presentation as the court composition was invalid under ECHR and EU law. The court held the presentation void because the court composition violated ECHR and EU law requirements. The court dismissed the legal issue presentation due to the court composition being invalid under ECHR and EU law.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the presentation of a legal issue regarding cohabitation disputes. The court found the presentation procedurally void because the court composition violated the European Convention on Human Rights and EU law. Consequently, the court could not rule on the merits of the unjust enrichment claim between former cohabitants.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 379 k.p.c.; Art. 6 ust. 1 EKPC; Art. 19 ust. 1 TUE: A legal issue presentation is void if the court composition violates fundamental rights standards, precluding any substantive ruling on the merits.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CZP 1/25 POSTANOWIENIE 24 kwietnia 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk na posiedzeniu niejawnym 24 kwietnia 2025 r. w Warszawiew sprawie z powództwa A.G.przeciwko B.Z.o zapłatę,na skutek przedstawienia przez Sąd Najwyższypostanowieniem z 20 września 2024 r., II CSKP 1983/22,zagadnienia prawnego: „czy do rozliczenia byłych konkubentów, w razie wzrostu wartości majątku jednego z nich wynikającej z przekazania środków pieniężnych, w braku innej podstawy, stosuje się przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, a jeżeli tak, to czy rozliczenie bezpodstawnego wzbogacenia winno nastąpić przez zwrot wartości nominalnej przekazanych środków pieniężnych” umarza postępowanie wywołane przedstawieniem zagadnienia prawnego. (K.G.) UZASADNIENIEPostanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2024 r., II CSKP 1983/22, w sprawie ze skargi kasacyjnej A.G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2021 r., VI ACa 359/20, na podstawie art. 39817 § 1 k.p.c., przedstawiono do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego następujące zagadnienie prawne:
„Czy do rozliczenia byłych konkubentów, w razie wzrostu wartości majątku jednego z nich wynikającej z przekazania środków pieniężnych, w braku innej podstawy, stosuje się przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, a jeżeli tak, to czy rozliczenie bezpodstawnego wzbogacenia winno nastąpić przez zwrot wartości nominalnej przekazanych środków pieniężnych”.Postanowieniem z dnia 19 marca 2025 r., II CSKP 1983/22, Sąd Najwyższy uchylił postanowienie z dnia 20 września 2024 r. o przedstawieniu zagadnienia prawnego powiększonemu składowi Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Jedną z przesłanek merytorycznego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez Sąd Najwyższy, w tym przez powiększony skład tego Sądu, jest zgodność z prawem składu sądu, który przedstawił zagadnienie prawne. Stwierdzenie, że do przedstawienia zagadnienia prawnego doszło w postępowaniu toczącym się w warunkach nieważności z racji sprzeczności składu orzekającego z przepisami prawa (art. 379 k.p.c.), pociąga za sobą konieczność odmowy podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2007 r., III CZP 36/07, z dnia 17 lipca 2007 r., III CZP 72/07, z dnia 23 października 2007 r., III CZP 90/07 i z dnia 19 sierpnia 2009 r., III CZP 48/09).
W okolicznościach sprawy zagadnienie prawne przedstawił zwykły skład Sądu Najwyższego, którego członkowie są objęci skutkami uchwały połączonych izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I - 4110-1/2020, OSNC 2020, nr 4, poz. 34, a ponadto wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, negujących status Sądu Najwyższego, w składzie z udziałem osób powołanych do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego w postępowaniach nominacyjnych prowadzonych z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3), jako sądu odpowiadającego kryteriom określonym w art. 6 ust. 1 EKPCz (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce) i art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE związku z art. 47 akapit drugi KPP UE (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 7 listopada 2024 r., C-326/23, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów).
Procesową konsekwencją tego stanu rzeczy jest nieważność postępowania z powodu sprzeczności składu orzekającego z przepisami prawa (art. 379 pkt 4 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.), co stało na przeszkodzie merytorycznemu rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego (por. postanowienie składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2023 r., III UZP 4/23). W okolicznościach sprawy kwestia ta nie miała jednak rozstrzygającego znaczenia wobec uchylenia postanowienia Sądu Najwyższego o przedstawieniu zagadnienia prawnego, niezależnie od tego, że postanowienie uchylające postanowienie o przedstawieniu zagadnienia prawnego – podobnie jak postanowienie obejmujące zagadnienie prawne – zapadło również w warunkach nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.).
Przesłanką sine qua non rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez powiększony skład Sądu Najwyższego na podstawie art. 39817 § 1 k.p.c. jest bowiem inicjatywa procesowa składu rozpoznającego skargę kasacyjną, której następczy brak pociąga za sobą wtórną bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie zagadnienia prawnego, ta zaś skutkuje koniecznością jego zakończenia we właściwej, procesowej, formie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 października 2024 r., III CZP 50/23). Z tych względów, na podstawie art. 355 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. (K.G.)[r.g.]