Supreme Court dismisses retrial request regarding civil court judge handling debt case without legal counsel.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the plaintiff's appeal against the appellate court's decision to reject a retrial request. The plaintiff argued that a commercial court judge should not have heard the civil case and that she lacked proper legal representation. The court ruled that the judge's specialization did not invalidate the proceedings and that the plaintiff actively participated despite not having a lawyer.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 401 ust. 1 pkt 1, 2; Art. 403 ust. 2 k.p.c.; The fact that a judge from a commercial division presided over a civil case does not constitute a ground for retrial under the Civil Procedure Code.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZ 9/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 kwietnia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Agnieszka PiotrowskaSSN Kazimierz Zawada w sprawie ze skargi D. S. o wznowienie postępowania w sprawie IX GC (…) toczącej się przed Sądem Okręgowym w K. z powództwa D. S.przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w K. i R. S.o zapłatę i ochronę dóbr osobistych,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 kwietnia 2018 r.,zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt I ACa (…), 1) oddala zażalenie, 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w K. radcy prawnemu B. P. tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu wnoszącej skargę kwotę 1380 (tysiąc trzysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług,3) nie obciąża D. S. kosztami postępowania zażaleniowego.
UZASADNIENIE
W sprawie ze skargi D. S. o wznowienie postępowania o zapłatę i o ochronę dóbr osobistych, Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 29 czerwca 2017 r. odrzucił skargę na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. jako nieopartą na ustawowej podstawie.Powyższe postanowienie zaskarżyła zażaleniem skarżąca zarzucając naruszenie art. 401 pkt 1 i 2 oraz art. 403 § 2 wniosła o jego uchylenie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie jest niezasadne.Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania o zapłatę i ochronę dóbr osobistych zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 października 2014 r., I Aca (…) powołując się na art. 401 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 403 § 2 k.p.c. w związku z rozpoznaniem sprawy przez sędziego z wydziału gospodarczego, mimo że niezbędna byłą wiedza specjalistyczna z zakresu prawa cywilnego, a także że nie była należycie reprezentowana przed sądem, gdyż była pozbawiona pomocy profesjonalnego pełnomocnika oraz na wykryciu środków dowodowych wobec przeświadczenia o istnieniu zakazu dowodowego polegającego na niedopuszczalności słuchania w charakterze świadka protokolanta sądowego i fachowego pełnomocnika procesowego na okoliczność zachowania sędziego w toku rozprawy.Wedle Sądu Apelacyjnego, wskazane okoliczności nie mogły być uznane za wypełniające ustawową podstawę wznowienia.
Po pierwsze, fakt orzekania w sprawie sędziego z wydziału gospodarczego wobec wyłączenia się od orzekania wszystkich sędziów wydziału cywilnego nie mógł rzutować na nieważność postępowania z tej przyczyny, że orzekała osoba nieuprawniona (art. 401 pkt 1 k.p.c.). Po drugie, nie można mówić o nienależytej reprezentacji lub pozbawieniu powódki prawa do obrony wobec odmowy ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu, gdyż skarżąca przez cały czas aktywnie uczestniczyła w procesie, przedstawiając swoje wnioski i oświadczenia, należycie chroniąc swoje interesy.
Po trzecie, Sąd uznał, że nie można mówić o niemożliwości skorzystania ze środków dowodowych w postaci dowodu z zeznań protokolanta czy pełnomocnika procesowego.W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego powódka skupiła się na kwestionowaniu naruszenia art. 401 pkt 1 oraz art. 401 pkt 2 k.p.c. Wskazała, że Sąd nie uwzględnił, iż powódka wnosiła o przekazanie sprawy do wydziału cywilnego innego sądu niż Sąd Okręgowy w K., czym doszło do pozbawienia jej prawa do rzetelnego procesu. Ponadto kwestionowała, że na skutek oddalenia jej wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie mogła podjąć skutecznej obrony swych praw w postepowaniu.
Wynikało to z nieznajomości prawa, a drugą stroną postępowania była doświadczona sędzia.Nie można zgodzić się ze skarżącą, że sam fakt rozpoznania sprawy przez sędziego orzekającego w wydziale gospodarczym, a nie cywilnym pozbawił ją prawa do rzetelnego procesu. Abstrahując od faktu, że wśród podstaw wznowienia postępowania brak takiej przesłanki, a skarżącą powołuje się na podstawy z art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c., to w żadnym wypadku nie można także przyjąć, że w składzie rozpoznającym sprawę uczestniczyła osoba nieuprawniona.
Orzekanie w wydziale gospodarczym a nie cywilnym nie oznacza braku kompetencji orzeczniczych, co zdaje się sugerować skarżąca, ani nie pozbawia strony uprawnień procesowych. Co do jej wniosku o przekazanie sprawy do wydziału cywilnego innego sądu to trzeba podkreślić, że przepisy k.p.c. o procesie nie przewidują w ogóle takiej możliwości, jeśli tylko sąd właściwy może rozpoznać sprawę (argument z art. 44 k.p.c.).Niezasadny jest także zarzut, że w sprawie strona została pozbawiona możliwości obrony na skutek oddalenia jej wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Skarżąca zaskarżyła postanowienie o oddaleniu jej wniosku, które zostało oddalone wobec uznania, że udział pełnomocnika w sprawie nie jest konieczny. Treść pism procesowych kierowanych przez skarżącą do Sądu wskazuje, że jest ona osobą zaradną i potrafiącą formułować swoje żądania i wnioski. W sprawie nie istniały zaś żadne szczególne zawiłości prawne wymagające udziału fachowego pełnomocnika. W szczególności trudno uznać za trafny zarzut, że skarżąca nie wiedziała, iż protokolant lub pełnomocnik uczestniczący w rozprawie mogą być zgłoszeni jako świadkowie w sprawie o ochronę dóbr osobistych.
Przekonanie o istnieniu takiego zakazu dowodowego nie może być uznane w świetle zasad doświadczenia życiowego za usprawiedliwione co do osoby, która jak sama stwierdza nie dysponuje szczególną wiedzą prawną.Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).Pełnomocnikowi skarżącej z urzędu Sąd Najwyższy przyznał wynagrodzenie zgodnie z § 16 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zw. z § 9 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.
U. z 2016 r., poz. 1715 ze zm.).Sąd Najwyższy na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 1, art. 39821 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił odstąpić od obciążenia skarżącej kosztami postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. aj r.g.