Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 9/11 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal by individual litigant for lack of standing under mandatory legal representation rules.

Numero d'incarto III CZ 9/11
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appeal filed by an individual litigant against a lower court's rejection of a claim for annulment of a final judgment. The appellant argued that the lower court erred by refusing to appoint a lawyer due to a lack of legal representation, citing specific procedural articles. The court ruled that the mandatory representation requirement for Supreme Court proceedings cannot be cured by appointing counsel after the fact, rendering the individual's direct filing inadmissible.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 4246 § 3 k.p.c.; Art. 871 § 1 k.p.c.: The mandatory legal representation requirement for Supreme Court proceedings cannot be remedied by appointing counsel after the fact; a claim filed personally by an individual without representation is inadmissible.

Parole chiave

Generato dall'IA
mandatory legal representation standing to appeal individual litigant inadmissible appeal legal representation requirement

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 4246 § 3 k.p.c.
treści art. 4246 § 3 k.p.c.
Art. 871 § 1 k.p.c.
Stosownie natomiast do treści art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem
Art. 3941 § 1 pkt 1 in fine
Stosownie do treści art. 3941 § 1 pkt 1 in fine zażalenie do Sądu
Art. 117 § 6 k.p.c.
z art. 117 § 6 k.p.c. w zw.
Art. 5 k.p.c.
z art. 5 k.p.c. i wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Art. 39814 k.p.c.
podlegało oddaleniu, o czym Sąd Najwyższy orzekł w oparciu o treść art. art. 39814
art. 4246 § 3 k.p.c
treści art. 4246 § 3 k.p.c.
art.117 § 6 k.p.c
zażaleniu podnieśli, iż Sąd naruszył zapis art. 4246 § 2 w zw. z art.117 § 6 k.p.c. w
art. 5 k.p.c
zw. z art. 5 k.p.c. i wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
art. 871 § 1 k.p.c
Stosownie natomiast do treści art. 871 § 1 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 9/11

POSTANOWIENIE

Dnia 30 marca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Iwona Koper

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie ze skargi Mariana B.

o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowień Sądu Okręgowego z dnia 22

czerwca 2009 r. i z dnia 17 sierpnia 2009 r. sygn. akt II Ca 779/09 (II Ca 803/09) i o

stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Okręgowego

z

dnia 23 lutego 2009 r., sygn. akt II Ca 1870/08

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 30 marca 2011 r.,

zażalenia skarżących Zofii B. i Mariana B.

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 9 kwietnia 2010 r.,

1. odrzuca zażalenie Zofii B.,

2. oddala zażalenie Mariana B.,

3. przyznaje adw. Grzegorzowi D. od Skarbu Państwa - Sądu

Okręgowego kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych

podwyższoną o należny podatek VAT,

tytułem kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

postępowaniu skargowym.

w

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę

Mariana B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych postanowień

Sądu Okręgowego z dnia 22 czerwca 2009 r. i 17 sierpnia 2009 roku, sygn. II Ca

779/09 (II Ca 803/09) oraz wyroku Sądu Okręgowego z 23 lutego 2009 r., sygn. II

Ca 1870/08. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż skarga o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jako szczególny środek

prawny, objęta jest przymusem adwokacko-radcowskim, a skarga sporządzona z

uchybieniem tego wymogu podlega odrzuceniu przez sąd a limine, stosownie do

treści art. 4246 § 3 k.p.c.

Zażalenie na postanowienie wnieśli Marian B. i Zofia B. reprezentowani

przez pełnomocnika zawodowego w osobie adwokata ustanowionego z urzędu. W

zażaleniu podnieśli, iż Sąd naruszył zapis art. 4246 § 2 w zw. z art.117 § 6 k.p.c. w

zw. z art. 5 k.p.c. i wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3941 § 1 pkt 1 in fine zażalenie do Sądu

Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające

skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Stosownie natomiast do treści art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem

Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych.

Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem

przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji.

Osobą legitymowaną do wniesienia zażalenia jest osoba, której interesów

procesowych zaskarżane orzeczenie dotyczy, a zatem w rozpoznawanej sprawie osoba, której Sąd Okręgowy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia. Tym samym, przesądzające znaczenie dla określenia

legitymacji określonej osoby do wniesienia środka zaskarżenia na jednostkowe

rozstrzygnięcie Sądu, ma merytoryczny kształt decyzji procesowej, która została

zaskarżona. W rozpoznawanej sprawie zostało zaskarżone postanowienie Sądu

Okręgowego z dnia 9 kwietnia 2010 r., wydane w sprawie II Ca 777/09, w którym

sąd odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia wniesioną przez Mariana B. W konsekwencji, jedynie Marian B. jest

osobą legitymowaną do wniesienia zażalenia, a zatem i kwestionowania jego

merytorycznej poprawności. Zofia B. nie posiada legitymacji do zaskarżenia

postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 9 kwietnia 2010 r., wydanego w sprawie II

Ca 777/09, albowiem to orzeczenie nie odnosi się do jej interesów. Z tego też

względu zażalenie wniesione przez Zofię B. podlegało odrzuceniu, albowiem z

uwagi na brak legitymacji procesowej Zofii B. jest ono niedopuszczalne (art. 3941 §

3 w zw. z art. 39821 w zw. 370 k.p.c.).

Zażalenie wniesione przez skarżącego Mariana B. podlegało oddaleniu,

albowiem

zaskarżone

postanowienie

Sądu

Okręgowego

było

prawidłowe.

W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu Okręgowego, Marian B. jasno określił,

iż wnosi skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń,

tj. postanowień Sądu Okręgowego z dnia 22 czerwca 2009 r. i 17 sierpnia 2009

roku, sygn. akt II Ca 779/09 (II Ca 803/09) oraz wyroku Sądu Okręgowego z 23

lutego 2009 r., sygn. II Ca 1870/08. Wobec tak jednoznacznego określenia

charakteru wniesionej skargi Sąd Okręgowy prawidłowo dokonał jej wstępnej

kontroli i trafnie uznał, że skarga ta podlega odrzuceniu jako dotknięta brakiem

nieusuwalnym z uwagi na niezachowanie przez skarżącego przymusu adwokackoradcowskiego (art. 4246 § 3 k.p.c.).

Skarżący w zażaleniu zarzucił, iż sąd w zaskarżonym orzeczeniu dopuścił

się naruszenia 4246 § 2 w zw. z art. 117 § 6 k.p.c. w zw. z art. 5 k.p.c.

Stosownie do pierwszego z powołanych przez skarżącego przepisów, a to

art. 4246 § 2 k.p.c. w razie stwierdzenia niezachowania warunków formalnych

określonych w art. 4245 § 2, przewodniczący wzywa o poprawienie lub uzupełnienie

skargi. Stosownie natomiast do treści art. 4245 § 2 k.p.c. skarga powinna czynić

zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto do skargi oprócz jej odpisów dla doręczenia ich uczestniczącym w sprawie osobom - dołącza

się dwa odpisy przeznaczone do akt Sądu Najwyższego. Konsekwencją takiej

konstrukcji art. 4246 § 2 k.p.c. jest fakt, iż uzupełnieniu podlegają jedynie braki

formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

określone w art. 4245 § 2 k.p.c. Tym samym jedynie w razie niedochowania przez

stronę wnoszącą skargę wymogów formalnych właściwych dla każdego pisma

procesowego, a zatem określonych w art. 126 k.p.c., strona zostaje wezwana do

ich uzupełnienia. Wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przez osobę nieposiadającą kwalifikacji pełnomocnika

zawodowego oraz osobę, która nie jest reprezentowana przez pełnomocnika

zawodowego stanowi naruszenie art. 871 k.p.c., które nie podlega uzupełnieniu

w trybie art. 4246 § 2 k.p.c. Należy bowiem podkreślić, iż obowiązek sporządzenia

takiej skargi, podobnie jak skargi kasacyjnej, przez profesjonalnego pełnomocnika

ma charakter konstrukcyjny należący do samej istoty skargi, a zatem uchybienie

mu nie stanowi braku formalnego, do usunięcia którego można wezwać

skarżącego. Takiego braku nie można uzupełnić, a dotknięta nim skarga nie jest

w istocie środkiem prawnym, o jakim mowa w art. 4241 k.p.c. Skarga wniesiona

z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. podlega odrzuceniu, co wprost wynika

z unormowania zawartego w art. 4246 § 3 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 3

lipca 2009 r., II CNP 46/09, niepublikowane; postanowienie SN z dnia 3 lipca

2009 r., II CNP 54/09, niepublikowane; postanowienie SN z dnia 8 lipca 2009 r.,

II CNP 31/09, niepublikowane; postanowienie SN z dnia 3 kwietnia 2009 r., V CNP

106/08, niepublikowane; postanowienie SN z dnia 6 lutego 2009 r., IV CNP 121/08,

niepublikowane; postanowienie SN z dnia 26 listopada 2008 r., IV CNP 85/08,

niepublikowane). Z tego też względu, wbrew twierdzeniu skarżącego, Sąd

Okręgowy nie dopuścił się naruszenia art. 4246 § 2 k.p.c., albowiem powołany

przepis nie znajduje w sprawie zastosowania.

Bez znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd

Okręgowy pozostaje powołany przez skarżącego zarzut naruszenia art. 177 § 6

k.p.c. oraz art. 5 k.p.c. Pierwszy z powołanych przepisów odnosi się do uprawnienia

przysługującego stronie zwolnionej od kosztów sądowych do złożenia wniosku

o stanowienie dla niej pełnomocnika czy radcy prawnego, który to wniosek – jeżeli

zostanie złożony po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym, kasacyjnym lub

postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia, zostaje przekazany do rozpoznania sądowi pierwszej instancji, chyba

że sąd rozpoznający stosowny środek (o którym mowa w tym przepisie) uzna

wniosek za uzasadniony. Przepis ten pozostaje zatem bez związku z treścią

wydanego przez Sąd rozstrzygnięcia, podobnie jak i podniesiony przez skarżącego

zarzut naruszenia art. 5 k.p.c., który pozwala sądowi w razie uzasadnionej potrzeby

na udzielanie stronom i uczestnikom postępowania występującym w sprawie bez

adwokata lub radcy prawnego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych.

Skarżący wywodzą, iż gdyby Marian B. został pouczony o tym, iż ustawa

przewiduje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych przed Sądem

Najwyższym, złożyłby wniosek o ustanowienie dla niego pełnomocnika celem

złożenia stosownego środka, po otrzymaniu zobowiązania sądu. Wskazany

argument pozostaje jednakże chybiony, albowiem – jak już wyżej podniesiono –

przepisy nie przewidują możliwości sanowania „wady”, jaką obarczona jest skarga

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, gdy została

wniesiona przez stronę osobiście, a strona nie pozostaje w kręgu osób, o których

mowa w art. 871 § 1 i 2 k.p.c. „Poprawieniu” podlegają jedynie wady w postaci

braków formalnych pisma, co wprost wynika z treści art. 4246 § 2 k.p.c., a tym

samym nawet przy założeniu, iż skarżący Marian B. postąpiłby tak, jak zakłada to

jego pełnomocnik - a zatem, że gdyby wraz ze zobowiązaniem nałożonym przez

przewodniczącego został pouczony o dochowaniu wymogu określonego w art. 87 1

§ 1 k.p.c. i złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wniesiona przez

niego skarga nadal podlegałaby odrzuceniu w oparciu o treść art. 424 6 § 3 k.p.c.

Zgodnie

bowiem

z

ugruntowanym

w

orzecznictwie

Sądu

Najwyższego

stanowiskiem nie jest możliwe poparcie sporządzonej osobiście skargi przez

podpisanie

jej

przez

adwokata

lub

radcę

prawnego,

stąd

też

wniosek

o ustanowienie w tym celu pełnomocnika jest bezprzedmiotowy, podobnie jak

i wezwanie do usunięcia tej nieprawidłowości (por. postanowienie SN z dnia 13

maja 2010 r., IV CZ 30/10, niepublikowane; postanowienie SN z dnia 20 stycznia

2009 r., II CZ 89/08, LEX nr 527186).

Z uwagi na powyższe okoliczności, zażalenie wniesione przez Mariana B.

podlegało oddaleniu, o czym Sąd Najwyższy orzekł w oparciu o treść art. art. 39814

w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Sąd Najwyższy przyznał adw. Grzegorzowi D. kwotę

450 złotych

powiększoną o należny podatek VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu, o co pełnomocnik wniósł, ustalając należne

wynagrodzenie w oparciu o treść § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenie Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).