Supreme Court quashes appeal rejection due to incorrect property value assessment in co-ownership termination cases.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's decision dismissing the cassation appeal on the grounds of an incorrect property value assessment. The appellant argued that the appellate court improperly rejected a higher value claimed in the cassation petition because it exceeded the value stated in the appeal. The court held that since the appellate court had modified the substantive ruling by recognizing acquisition by prescription, the higher value in the cassation petition was a logical consequence of this change, not a procedural error.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 25 § 1 k.p.c.; Art. 519 § 4 pkt 4 k.p.c.: In non-procedural proceedings regarding co-ownership termination, the value of the subject matter for cassation cannot exceed the value established by the court in the appeal decision if the appellate court modified the substantive ruling.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZ 84/12
POSTANOWIENIE
Dnia 6 grudnia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
SSN Grzegorz Misiurek
w sprawie z wniosku S. P. i B. M.
przy uczestnictwie A. J.i innych,
o zniesienie współwłasności,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 6 grudnia 2012 r.,
zażalenia wnioskodawcy S. P.
na postanowienie Sądu Okręgowego
z dnia 6 czerwca 2012 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi
Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy ustalił, że wartość
przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej wniesionej przez wnioskodawcę S.
P. wynosi 100 000 zł, odrzucił tę skargę jako niedopuszczalną i nakazał zwrócenie
wnioskodawcy odpłaty od skargi kasacyjnej.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że w toku postępowania o zniesienie
współwłasności nieruchomości uczestnicy postępowania E. M. i B. O. złożyli
wniosek o stwierdzenie, że nabyły w drodze zasiedzenia udziały w tej
nieruchomości. Postanowieniem wstępnym z dnia 23 lutego 2011 r. Sąd Rejonowy
stwierdził nabycie przez K. C. oraz B. i J. małż. O. na zasadzie wspólności
majątkowej określonych w tym orzeczeniu udziałów w prawie współwłasności
nieruchomości, stanowiącej zabudowaną budynkiem mieszkalnym działkę nr 614,
położoną w K. przy ul. K.[…]. Apelację od tego orzeczenia wniósł m.in. S.
(wskazane w uzasadnieniu imię K. należy uznać za oczywistą omyłkę) P. i wskazał
w niej wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości 100 000 zł. Postanowieniem z
dnia 13 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy częściowo zmienił zaskarżone orzeczenia i
oddalił apelację w pozostałej części. Zaskarżając to postanowienie w całości, S. P.
w skardze kasacyjnej wskazał wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości
160 000 zł.
Sąd odwoławczy sprawdził oznaczoną w skardze kasacyjnej wartość
przedmiotu zaskarżenia na podstawie art. 25 § 1 k.p.c. i uznał, że została ona przez
skarżącego oznaczona nieprawidłowo. Wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana
w skardze kasacyjnej co do zasady nie może być bowiem wyższa niż oznaczona
w apelacji, chyba że zachodzą – co jednak nie ma miejsca w sprawie
– przewidziane w prawie okoliczności uzasadniające odstąpienie od tej zasady.
W konsekwencji, skargę kasacyjną należało uznać za niedopuszczalna ze względu
na wartość przedmiotu zaskarżenia, ponieważ zgodnie z art. 519 1 § 4 pkt 4 k.p.c.
skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o zniesienie współwłasności,
jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy
złotych.
W zażaleniu S. P. zarzucił wydanie zaskarżonego postanowienia z
naruszeniem art. 25 § 1, art. 384, art. 398 6 § 1 i 2 oraz art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. i
wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Trafne jest stanowisko Sądu, że od postanowienia Sądu drugiej instancji
w sprawie o zniesienie współwłasności, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie
sporu przewidzianego w art. 618 § 1 k.p.c., dopuszczalność skargi kasacyjnej
zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia; jeżeli ta wartość jest niższa niż sto
pięćdziesiąt tysięcy złotych – skarga kasacyjna w tej sprawie jest niedopuszczalna
(art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.) (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia
26 kwietnia 2001 r., II CZ 13/01, OSNC 2001 nr 12, poz. 181 i z dnia 22 marca
2006 r., III CZ 8/06, niepubl.) Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 368 § 2
oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia powinno nastąpić już w apelacji.
Przepisu tego nie można jednak – co podkreśla się także w literaturze – stosować
wprost
w
sprawach
bez uwzględnienia
rozpoznawanych
ich
specyfiki.
W
w
postępowaniu
sprawach
nieprocesowym,
działowych
(o
zniesienie
współwłasności, dział spadku i o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności
majątkowej małżonków) ustalenia wartości przedmiotu sprawy dokonuje bowiem
nie wnioskodawca, lecz sąd (art. 619 § 1 i art. 684 k.p.c.). Kierując się zasadami
odpowiedniego stosowana prawa należy przyjąć, że w spawach działowych
wartość przedmiotu zaskarżenia, oznaczana zarówno w apelacji, jak i w skardze
kasacyjnej, nie może być wyższa niż kwota wartości przedmiotu sprawy ustalona
przez sąd w postanowieniu co do istoty sprawy.
Sąd odwoławczy, sprawdzając wskazaną w skardze kasacyjnej wartość
przedmiotu zaskarżenia, graniczył się do stwierdzenia, że została ona oznaczona
wadliwie, ponieważ jest wyższa niż wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana
w apelacji. Tymczasem uszło uwagi Sądu – co trafnie zarzucono w zażaleniu
–
że zaskarżone
reformatoryjnym.
W
skargą
prawdzie
kasacyjną
Sąd
postanowienie
odwoławczy
nie
jest
orzeczeniem
podzielił
stanowiska
apelującego, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o zasiedzenie udziałów
we
współwłasności
nieruchomości
stanowiącej
przedmiot
zniesienia
współwłasności, jednakże skorygował nabyte w drodze zasiedzenia udziały
we współwłasności tej nieruchomości. W tej sytuacji nie można odeprzeć zarzut
skarżącego, że wskazana przez niego w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu
zaskarżenia wyższa niż w apelacji, jest konsekwencją zmiany przez Sąd drugiej
instancji
nabytych
w
drodze
zasiedzenia
udziałów
we
współwłasności
nieruchomości. W konsekwencji, zarzut wydania zaskarżonego postanowienia
z naruszeniem art. 25 § 1, art. 398 § 2 i art. 519 1 § 4 pkt 4 k.p.c. należało uznać
za uzasadniony.
Nieuzasadniony jest natomiast zarzut naruszenia art. 384 k.p.c., ponieważ
wynikający z tego przepisu zakaz reformationis in peius, zabraniający wydania
mniej korzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia niż to, które zawarte jest
w zaskarżonym przez niego wyroku - z wyjątkiem wypadków, w których sąd może
orzekać z urzędu - dotyczy rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, nie odnosi się on
więc do postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sąd
Najwyższego z dnia 22 czerwca 2010 r., IV CZ 42/10, OSNC-ZD 2011, nr 2,
poz. 26).
Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 3986 § 1 k.p.c., albowiem
podlegającym usunięciu na podstawie tego przepisu brakiem formalnym skargi
kasacyjnej jest – co nie miało miejsca w sprawie – nieoznaczenie wartości
przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej. Nie stanowi natomiast braku
formalnego skargi kasacyjnej oznaczenie w niej wartości przedmiotu zaskarżenia,
wymagającego sprawdzenia na podstawie art. 25 § 1 k.p.c.
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji
postanowienia (art. 39815 § 1 k.p.c.).