Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 81/12 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal for failure to attach personal financial affidavit required for fee waiver. The court rejects the argument that a prior affidavit suffices. The decision upholds the strict requirement for personal submission of financial data. The court emphasizes that a lawyer's statement cannot replace the client's direct affidavit. The ruling clarifies procedural rules for fee waivers in civil proceedings. The court finds the lower court's dismissal of the appeal correct and lawful. The decision reinforces the necessity of current, personal financial declarations. The court notes that outdated documents do not meet statutory requirements. The ruling establishes that formal compliance with affidavit rules is mandatory. The court concludes that the appeal lacks legal grounds for success.

Numero d'incarto III CZ 81/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the plaintiff's appeal against the appellate court's decision to reject the cassation complaint. The plaintiff's lawyer failed to attach a personal financial affidavit detailing family status, assets, income, and sources of support as required by law. The court held that a previous affidavit from over a year prior did not demonstrate the plaintiff's current inability to pay court fees. Consequently, the court ruled that the mandatory requirement for a personal declaration could not be satisfied by a lawyer's statement or an old document.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 102 ust. 2, 4 u.k.s.c.; Art. 3986 § 2 k.p.c.: A party seeking exemption from court costs must submit a personal affidavit containing specific financial data; a prior affidavit or a lawyer's statement regarding unchanged circumstances does not satisfy this statutory requirement.

Parole chiave

Generato dall'IA
court costs exemption financial affidavit requirement personal declaration rule cassation appeal dismissal procedural compliance fee waiver procedure civil litigation costs

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 102 ust. 2 u.k.s.c.
z oświadczeniem, o którym mowa w art. 102 ust. 2 u.k.s.c., co przerwałoby bieg
Art. 102 ust. 4 u.k.s.c.
k.p.c., jednakże, zgodnie z art. 102 ust. 4 u.k.s.c., trybu tego nie stosuje się, jeżeli
Art. 3986 § 2 k.p.c.
oraz art. 3986 § 2 k.p.c. i wniósł także
Art. 39814 k.p.c.
nieuzasadnione (art. 39814 w zw.
Art. 3941 § 3 k.p.c.
z art. 3941 § 3 k.p.c.).
art. 3986 § 2 k.p.c
oraz art. 3986 § 2 k.p.c.
art. 380 k.p.c
o rozpoznanie na podstawie art. 380 k.p.c.
art. 1301 § 11 k.p.c
art. 1301 § 11 k.p.c. Zarzucił, że we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych
art. 130 k.p.c
art. 1301 § 11 k.p.c. Zarzucił, że we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych
art. 1301 k.p.c
art. 1301 § 11 k.p.c. Zarzucił, że we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 25 stycznia 2007 r. I PZ 30/06
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 6 października 2006 r. V CZ 65/06

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 81/12

POSTANOWIENIE

Dnia 16 listopada 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)

SSN Anna Owczarek

SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa J. D.

przeciwko Gminie Miasta K.

o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 16 listopada 2012 r.,

zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 28 czerwca 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 czerwca 2012 r. Sąd Apelacyjny

odrzucił skargę kasacyjną powódki od wyroku tego Sądu z dnia 24 lutego 2012 r.

Stwierdził, że w skardze kasacyjnej wniesionej przez zawodowego

pełnomocnika powódki z wyboru zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów

sądowych,

jednak

nie

załączono

do

niego

oświadczenia

obejmującego

szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania

powódki. W związku z tym Sąd Apelacyjny na podstawie art. 102 ust. 4 ustawy

z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst:

Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594, ze zm. - dalej: „u.k.s.c.”) zwrócił wniosek

o zwolnienie od kosztów zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2012 r. i wezwał

pełnomocnika powódki do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej w terminie

tygodnia pod rygorem odrzucenia skargi, przesyłając mu także odpis zarządzenia

z dnia 5 czerwca 2012 r.

W zakreślonym terminie pełnomocnik powódki nie uiścił opłaty od skargi

kasacyjnej ani nie złożył wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wraz

z wymaganym oświadczeniem o stanie majątkowym, złożył natomiast pismo

procesowe z dnia 13 czerwca 2012 r., w którym zakwestionował zasadność zwrotu

wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz stwierdził, że powódka nie jest

w stanie uiścić żądanej kwoty opłaty od skargi kasacyjnej, o czym świadczy jej

wniosek z dnia 10 maja 2011 r. o zwolnienie od opłat i załączone do niego

oświadczenie o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach, a także postanowienie

Sądu Okręgowego z dnia 27 maja 2011 r. o zwolnieniu jej od kosztów sądowych

i ustanowieniu adwokata z urzędu oraz nieobciążenie kosztami postępowania

apelacyjnego w wyroku z dnia 24 lutego 2012 r.

Sąd Apelacyjny, odrzucając skargę kasacyjną na podstawie art. 3986 § 2

k.p.c., stwierdził, że oświadczenie majątkowe podpisane osobiście przez stronę

ma walor dowodowy, a oświadczenie takie złożone przez powódkę w Sądzie

Okręgowym datowane jest na 9 maja 2011 r., a więc nie wykazuje jej aktualnego

stanu majątkowego.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik powódki zarzucił

naruszenie art. 102 ust. 2 i 4 u.k.s.c. oraz art. 3986 § 2 k.p.c. i wniósł także

o rozpoznanie na podstawie art. 380 k.p.c. zarządzenia z dnia 5 czerwca 2012 r.

o zwrocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, zarzucając mu naruszenie

art. 1301 § 11 k.p.c. Zarzucił, że we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych

złożonym w skardze kasacyjnej powódka zawarła uzasadnienie tego wniosku

informujące, że w aktach sprawy znajduje się pełne udokumentowanie jej wniosku

o zwolnienie od kosztów sądowych z dnia 10 maja 2011 r. oraz postanowienie

Sądu pierwszej instancji z dnia 27 maja 2011 r. uwzględniające ten wniosek

i ustanawiające

adwokata

z

urzędu,

którego

umocowanie

wygasło

po

uprawomocnieniu się wyroku Sądu drugiej instancji. W skardze kasacyjnej zawarto

również stwierdzenie, że sytuacja majątkowa i życiowa powódki nie uległa zmianie

i nadal nie stać jej na uiszczenie opłaty sądowej. Nie było zatem podstaw, w ocenie

skarżącego, do zwrotu wniosku o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej, gdyż

w tych okolicznościach zbędne było składanie nowego oświadczenia o stanie

majątkowym, rodzinnym i dochodach, które ma jedynie ułatwić sądowi sprawne

i kompetentne rozstrzygniecie wniosku o zwolnienie od kosztów, co było możliwe

w oparciu o znajdujące się w aktach dokumenty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 102 ust. 1 i 2 u.k.s.c., zwolnienia od kosztów sądowych może

domagać się osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie

jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie

i rodziny. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone

oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o

stanie rodzinnym, majątku,

dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów

sporządzone według ustalonego wzoru. Jeżeli oświadczenie takie nie zostało

złożone albo nie zawiera wszystkich wymaganych danych, stosuje się art. 130

k.p.c., jednakże, zgodnie z art. 102 ust. 4 u.k.s.c., trybu tego nie stosuje się, jeżeli

wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych bez wymaganego oświadczenia

złożyła

strona

reprezentowana

przez

adwokata

lub

radcę

prawnego.

Wówczas przewodniczący zwraca wniosek o zwolnienie od kosztów bez wzywania

o uzupełnienie tego braku formalnego wniosku.

Złożenie przez stronę określonego w powyższym przepisie oświadczenia jest

więc zarówno wymaganiem formalnym wniosku o zwolnienie od kosztów jak

i konieczną

przesłanką

jego

uwzględnienia.

Jest

też

wskazanym

przez

ustawodawcę środkiem dowodowym, za pomocą którego strona ma wykazać

zasadność wniosku o zwolnienie od kosztów. Zgodnie z art. 102 ust. 2, musi to być

oświadczenie złożone osobiście przez stronę ubiegającą się o zwolnienie od

kosztów, a nie przez jej pełnomocnika procesowego w jej imieniu. Złożenie

oświadczenia

„według

określonego

wzorca”

nie

oznacza

konieczności

sporządzenia pisma procesowego na urzędowym formularzu, dlatego do

oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie ma zastosowania art.

1301 k.p.c. Oświadczenie to powinno zawierać wszystkie dane wymagane według

art.

ust.

oraz

informacje

określone

w rozporządzeniu

Ministra

Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie określenia wzoru

oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby

fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu

cywilnym (Dz. U. Nr 27, poz. 200), jednak nie musi być złożone na urzędowym

druku oświadczenia, którego wzór stanowi załącznik do tego rozporządzenia

(porównaj między innymi postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia

2007 r. I PZ 30/06, OSNP 2008/5-6/73).

W rozpoznawanej sprawie obowiązkiem pełnomocnika powódki było zatem

załączenie do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, zawartego w skardze

kasacyjnej, oświadczenia złożonego osobiście przez powódkę o jej stanie

rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Oświadczenia tego nie

mogło zastąpić zawarte we wniosku pełnomocnika odwołanie się do dowodów

obrazujących stan rodzinny i majątkowy powódki wynikający ze złożonego

oświadczenia z dnia 10 maja 2011 r. i jego stwierdzenie, że stan ten nie uległ

zmianie. Oświadczenie to bowiem obrazowało sytuację sprzed ponad roku, a więc

nie było dowodem wykazującym, że również obecnie powódka nie jest w stanie

uiścić kosztów sądowych, zaś stwierdzenie pełnomocnika, że stan ten nie zmienił

się nie mogło być uznane za wystarczające i miarodajne w świetle przyjętego przez

ustawodawcę wymogu osobistego złożenia przez stronę określonego oświadczenia

(porównaj też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2006 r. V CZ

65/06, niepubl.).

Wobec niezałączenia przez zawodowego pełnomocnika powódki do wniosku

o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej wymaganego oświadczenia o stanie

rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania powódki, obowiązkiem

przewodniczącego, wynikającym z art. 102 ust. 4 u.k.s.c., było zwrócenie wniosku

bez wzywania o uzupełnienie tego braku formalnego. Zarządzenie z dnia 5 czerwca

2012 r. jest zatem prawidłowe.

Zarządzenie to, jako niezaskarżalne, stało się prawomocne z chwilą

wydania, a zatem prawidłowo przewodniczący, doręczając pełnomocnikowi

powódki jego odpis, wezwał go do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej

w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie

pełnomocnik nie złożył ponownego wniosku o zwolnienie od tej opłaty wraz

z oświadczeniem, o którym mowa w art. 102 ust. 2 u.k.s.c., co przerwałoby bieg

terminu do uiszczenia opłaty kasacyjnej, ani nie uiścił tej opłaty. Prawidłowo zatem

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.

Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako

nieuzasadnione (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).