Supreme Court dismissed appeal on costs, ruling poverty does not automatically justify exemption under Polish Civil Procedure Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal regarding the allocation of appellate litigation costs. The appellant, a prisoner, argued that his financial situation and exemption from initial court fees constituted a 'particularly justified case' warranting cost exemption under Article 102 of the Civil Procedure Code. The court held that age and prior fee exemptions do not automatically satisfy this strict statutory exception, requiring specific factual circumstances absent in this case.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 102 k.p.c.; Art. 98 § 1 k.p.c.; The exemption of the losing party from litigation costs requires a 'particularly justified case' which must be strictly construed and does not arise automatically from age or prior fee exemptions.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZ 70/12
POSTANOWIENIE
Dnia 27 września 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)
SSN Maria Szulc
w sprawie z powództwa S. J.
przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego i Dyrektorowi Zakładu
Karnego
o ochronę dóbr osobistych i o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 27 września 2012 r.,
zażalenia powoda na postanowienie o kosztach zawarte
w wyroku Sądu Apelacyjnego
z dnia 18 kwietnia 2012 r.,
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację
powoda S. J. od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego powództwo
przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego i Dyrektorowi Zakładu
Karnego o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie w kwocie 80 000 zł za
naruszenie dóbr osobistych powoda przez nie zapewnienie mu w czasie
siedmiomiesięcznego pobytu w zakładzie karnym możliwości odbywania spacerów
wyłącznie z osobami niepalącymi papierosów oraz nie zapewnienie poparcia
wniosku powoda o przerwę w karze z uwagi na stan zdrowia. Sąd Apelacyjny
zasądził też od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 2 970 zł tytułem zwrotu
kosztów postępowania apelacyjnego na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 § 1 i art.
391 § 1 k.p.c.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie o kosztach postępowania
apelacyjnego powód zarzucił naruszenie art. 102 k.p.c. przez niezastosowanie,
mimo jego trudnej sytuacji materialnej i życiowej, która stała się podstawą
zwolnienia go od kosztów sądowych i nie obciążenia kosztami postępowania przed
Sądem pierwszej instancji, który zastosował art. 102 k.p.c.
Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i nieobciążenie go kosztami
postępowania apelacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył. co następuje:
Przepis art. 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od zasady odpowiedzialności
strony przegrywającej sprawę za koszty procesu należne przeciwnikowi (art. 98 § 1
k.p.c.) i jako wyjątkowy podlega wykładni ścisłej. Jak wielokrotnie wskazywał Sąd
Najwyższy, przepis ten nie konkretyzuje „wypadków szczególnie uzasadnionych”,
pozwalających na nie obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu, a zatem
ich kwalifikacja należy do sądu, który ma swobodę oceny w tym przedmiocie
i, uwzględniając
całokształt
okoliczności
sprawy,
zarówno
podmiotowych
jak i przedmiotowych, powinien kierować się własnym poczuciem sprawiedliwości
(porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia
2007 r. I CZ 110/07, z dnia 11 lutego 2010 r. I CZ 112/09 i z dnia 27 maja 2010 r.
II PK 359/09, niepubl.).
Wiek strony, jak również fakt, że została ona zwolniona od kosztów
sądowych, nie prowadzą automatycznie do oceny, iż zachodzi „wypadek
szczególnie uzasadniony” w rozumieniu art. 102 k.p.c. (porównaj między innymi
postanowienia Sądu Najwyższego 27 stycznia 2010 r. II CZ 88/09 i z dnia
27 stycznia 2010 r., niepubl.). Okoliczności przedmiotowe sprawy mogą bowiem nie
uzasadniać odstąpienia od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu.
W rozpoznawanej sprawie brak jakichkolwiek wyjątkowych okoliczności
przedmiotowych, pozwalających na uznanie, że zachodzi „wypadek szczególnie
uzasadniony”. Także obecna sytuacja osobista i majątkowa powoda nie uzasadnia
takiej oceny, a jak wskazano wyżej, sam fakt, że został on w chwili wszczęcia
postępowania zwolniony od kosztów sądowych, przede wszystkim z uwagi na pobyt
wówczas w zakładzie karnym, nie wystarcza do uznania, iż zachodzą przesłanki
art. 102 k.p.c. do nieobciążania go kosztami procesu, które poniosła strona
pozwana, wygrywająca sprawę.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw.
z art. 3942 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.