Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 67/12 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal on costs, upholding lower court's discretion to exempt plaintiffs from expenses in tort cases.

Numero d'incarto III CZ 67/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defendant's appeal regarding court costs, upholding the appellate court's decision to exempt the plaintiffs from expenses. The plaintiffs, parents and siblings of a deceased victim, sued for damages after a traffic accident, and the appellate court partially granted their claim while waiving their costs based on their financial hardship and psychological state. The Supreme Court affirmed that the appellate court correctly applied Article 102 of the Civil Procedure Code, which allows judges discretion to exempt losing parties from costs in specially justified cases, rejecting the defendant's argument that only Article 100 applies to partial victories.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 98 § 1 k.p.c.; Art. 100 k.p.c.; Art. 102 k.p.c.: While Article 100 applies only to partial victories, Article 102 grants courts discretion to exempt a losing party from costs entirely or partially in specially justified circumstances, such as the plaintiffs' financial situation and psychological state in a tort claim.

Parole chiave

Generato dall'IA
court costs civil procedure code tort claim partial victory discretionary exemption financial hardship psychological state

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 98 § 1 k.p.c.
Według art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest
Art. 98 § 3 k.p.c.
stawiennictwa strony (art. 98 § 3 k.p.c.).
Art. 100 k.p.c.
W uzasadnieniu powołał się na art. 100 k.p.c. oraz charakter źródła
Art. 102 k.p.c.
Apelacyjnemu wyraźnie jednak chodziło o podstawę przewidzianą w art. 102 k.p.c.,
Art. 398 § 14 k.p.c.
Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 398 14
Art. 394 § 1 k.p.c.
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
art. 446 § 4 k.c
na podstawie art. 446 § 4 k.c.
art. 100 k.p.c
W uzasadnieniu powołał się na art. 100 k.p.c.
art. 98 § 1 k.p.c
Według art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest
art. 98 § 3 k.p.c
stawiennictwa strony (art. 98 § 3 k.p.c.).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 67/12

POSTANOWIENIE

Dnia 20 grudnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)

SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z powództwa C. C., B. C.,

T. C. i P. C.

przeciwko C. Towarzystwu Ubezpieczeń S.A.

w W.

o zadośćuczynienie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 grudnia 2012 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach zawarte

w wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 14 grudnia 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

W niniejszej sprawie rodzice oraz dwaj bracia wystąpili z powództwem

na podstawie art. 446 § 4 k.c. o zasądzenie zadośćuczynienia w związku

ze śmiercią w wypadku komunikacyjnym ich córki i siostry od ubezpieczyciela

sprawcy wypadku. Sąd pierwszej instancji częściowo uwzględnił powództwo

i nie obciążył ich kosztami postępowania wynikającymi z tylko częściowego

uwzględnienia powództwa. Powodowie wnieśli apelację, która została w całości

oddalona. Sąd Apelacyjny odstąpił od obciążenia powodów zwrotem kosztów

pozwanej. W uzasadnieniu powołał się na art. 100 k.p.c. oraz charakter źródła

dochodzonych roszczeń, sytuację majątkową powodów, ich stan zdrowia

psychicznego i somatycznego oraz ich subiektywne przeświadczenie o słuszności

dochodzonych roszczeń.

Pozwana w zażaleniu na rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego o kosztach

podniosła, że art. 100 k.p.c. nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania, ponieważ

apelację oddalono w całości, a nie w części, przepis ten nie stanowi więc podstawy

do nieobciążania powodów kosztami postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Według art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest

zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie niezbędne koszty procesu, do których

zalicza się – w wypadku strony reprezentowanej przez adwokata – wynagrodzenie,

jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki

jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego

stawiennictwa strony (art. 98 § 3 k.p.c.). Wyjątek od tej reguły przewiduje m.in.

art. 100 k.p.c. W zażaleniu trafnie podniesiono, że ten przepis nie znajduje

zastosowania w sprawie, gdyż apelacja została oddalona w całości. Sądowi

Apelacyjnemu wyraźnie jednak chodziło o podstawę przewidzianą w art. 102 k.p.c.,

a nie w art. 100 k.p.c. Powołany art. 102 k.p.c. również zawiera wyjątek od reguły

wypowiedzianej w art. 98 § 1 k.p.c. Przepis ten, realizujący zasadę słuszności,

stanowi, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony

przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

Pozostawia on sądowi orzekającemu swobodę oceny co do tego, czy fakty

związane z przebiegiem procesu, jak i dotyczące sytuacji życiowej strony, stanowią

podstawę do nieobciążania jej kosztami procesu (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07, niepubl.). Do kręgu

„wypadków szczególnie uzasadnionych” należą zarówno okoliczności związane

z samym przebiegiem procesu, jak i leżące na zewnątrz. Do pierwszych zaliczane

są sytuacje wynikające z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu,

jego znaczenia dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczeń,

przedawnienie, prekluzja. Drugie natomiast wyznacza sytuacja majątkowa

i życiowa strony, z tym zastrzeżeniem, że niewystarczające jest powoływanie się

jedynie na trudną sytuację majątkową, nawet jeśli była podstawą zwolnienia

od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Całokształt

okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie tego wyjątku, powinien być

oceniony z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (por. postanowienia

Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2011 r., I CZ 26/11, niepubl. oraz z dnia

25 sierpnia 2011 r., II CZ 51/11, niepubl.). W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny

wskazał na charakter źródła dochodzonych roszczeń, sytuację majątkową

powodów, ich stan zdrowia psychicznego i somatycznego oraz ich subiektywne

przeświadczenie o słuszności dochodzonych roszczeń. Sąd Najwyższy nie znalazł

podstaw uzasadniających zakwestionowanie tej oceny, która w istocie ma charakter

dyskrecjonalny. Wprawdzie kwestia trafności jego zastosowania co do zasady

może być objęta kontrolą Sądu wyższego rzędu, niemniej jednak ewentualna

zmiana zaskarżonego orzeczenia o kosztach powinna następować wyjątkowo

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2012 r., I CZ 165/11,

niepubl.).

Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 398 14

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).