Supreme Court dismisses appeal for renewal of proceedings due to lack of statutory basis and missed filing deadline.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the appellate court's decision to reject a motion for renewal of proceedings. The appellant argued that failure to notify them of the appeal hearing date prevented their personal participation, but the court found the motion was filed late and lacked a valid statutory ground for renewal. The court ruled that the appeal was inadmissible because the grounds cited did not correspond to actual legal requirements for restarting the case.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 401, 403, 410, 407 k.p.c.; A motion for renewal of proceedings is inadmissible if it lacks a statutory basis, is filed outside the prescribed time limit, or if the stated grounds do not correspond to the actual circumstances of the case.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZ 64/13
POSTANOWIENIE
Dnia 22 stycznia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący)
SSN Mirosław Bączyk
SSN Anna Owczarek (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi J. W. o wznowienie postępowania zakończonego
prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn.
akt I ACa …/11
z powództwa J. W.
przeciwko Skarbowi Państwa - Staroście G.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 22 stycznia 2014 r.,
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 28 marca 2013 r.,
1) oddala zażalenie;
2) przyznaje adwokatowi T. Ś. z kancelarii „[…]”od Skarbu
Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 5.400,- (pięć tysięcy
czterysta) zł powiększoną o należny podatek od towarów i
usług tytułem wynagrodzenia za reprezentowanie powoda
z urzędu w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem
Najwyższym;
3) nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu pozwanemu
kosztów postępowania zażaleniowego,
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 28 marca 2013 r. odrzucił skargę
powoda J. W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tego Sądu z
dnia 2 grudnia 2011 r., którym oddalono apelację powoda od wyroku Sądu
Okręgowego w N. z dnia 16 czerwca 2011 r., oddalającego powództwo skierowane
przeciwko Skarbowi Państwa – Staroście G. o zapłatę kwoty 300.000 zł.
Skarga oparta została na podstawie nieważności (art. 401 pkt 2 k.p.c.),
mającej polegać na pozbawieniu możliwości działania w postępowaniu apelacyjnym
na
skutek
niepowiadomienia
powoda
o
terminie
rozprawy
odwoławczej,
co uniemożliwiło mu osobisty udział, oraz uczestniczenia w niej jedynie
pełnomocnika substytucyjnego
Sąd Apelacyjny, odrzucając skargę o wznowienie na podstawie art. 410 § 1
k.p.c., przyjął że została ona wniesiona z uchybieniem przepisanego terminu oraz
nie jest oparta na ustawowej podstawie. Powód dowiedział się o wyroku Sądu
Apelacyjnego już w grudniu 2011 r., o czym świadczy treść jego pisma z dnia
8 grudnia 2011 r., zawierającego poprzednią skargę o wznowienie postępowania,
zwróconą zarządzeniem z dnia 9 października 2012 r. wobec nieusunięcia jej
braków formalnych. Obecna skarga o wznowienie, złożona dnia 22 listopada
2012 r., została zatem wniesiona z przekroczeniem trzymiesięcznego terminu
przewidzianego w art. 407 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny nieoparcie skargi na
ustawowej podstawie wywiódł z ustalenia, że powód w postępowaniu apelacyjnym
był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, podejmowanie w jego imieniu
przez pełnomocnika substytucyjnego czynności było skuteczne, a skoro nie
zarządzono przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron, nie zachodził
obowiązek zawiadamiania powoda o terminie rozprawy apelacyjnej i brak było
podstawy do jej odroczenia. Odnośnie do dowodów, które powód miałby
przedstawić osobiście na rozprawie odwoławczej, Sąd wskazał po pierwsze, że
w skardze nie została powołana podstawa wznowienia przewidziana w art. 403 § 2
k.p.c., po drugie, że nie można przyjąć, iż powołanych w skardze dokumentów
powód nie mógł wykorzystać przed prawomocnym zakończeniem procesu.
Powód
wniósł
zażalenie
na
postanowienie
odrzucające
skargę
o wznowienie, zaskarżając je w całości. Zarzucając błędne niezastosowanie art.
410 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że w sprawie zachodzą podstawy do odrzucenia
skargi o wznowienie, podczas gdy skarżący formułował pisma procesowe w sposób
niefachowy i niejednoznaczny, co powinno być interpretowane na jego korzyść
wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Reprezentujący powoda adwokat
wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi
z urzędu w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych.
Pozwany, reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa
wniósł o oddalenie skargi i przyznanie zwrotu kosztów postępowania.
Sąd Najwyższy zważył:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że samo
sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401403 k.p.c. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli
już z jej uzasadnienia wynika, że przytoczona podstawa w rzeczywistości
nie występuje. Mając na względzie, że ocena czy skarga o wznowienie oparta
została na ustawowej podstawie dotyka kwestii związanych z merytoryczną oceną
podstaw skargi, w orzecznictwie i nauce prawa przyjmuje się zgodnie, że
możliwość odrzucenia ze względu na brak oparcia na ustawowej podstawie musi
być ograniczona do przypadków niebudzących wątpliwości (por. postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 r., IV CZ 38/12, niepubl.; z dnia 5 lutego
2009 r., I CZ 4/09, niepubl.; z dnia 18 maja 2006 r., IV CZ 36/06, niepubl.; z dnia
15 września 2005 r., II CZ 78/05, niepubl.; z dnia 15 czerwca 2005 r., IV CZ 50/05,
niepubl.; z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/99, OSNP 2001/4/123).
Nie można przy tym pomijać regulacji art. 410 § 2 k.p.c., która pozwala sądowi
zwrócić
się
do
skarżącego
o
przedstawienie
uprawdopodobnienia
m.in.
okoliczności stwierdzających dopuszczalność wznowienia. Tylko wtedy, gdy z treści
skargi wynika, że wznowienie postępowania z całą pewnością nie jest
dopuszczalne, żądanie uprawdopodobnienia staje się zbędne.
W rozpoznawanej sprawie Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, że brak oparcia
skargi powoda na ustawowej podstawie wznowienia w sposób oczywisty wynikał
już z twierdzeń skargi, zawartej w piśmie z dnia 22 listopada 2012 r. Sąd
wyczerpująco i w sposób nie budzący zastrzeżeń umotywował w uzasadnieniu
zaskarżonego postanowienia swoje stanowisko. Oceny tej nie może podważyć
zażalenie powoda, nie precyzujące nawet wątpliwości, które miałby jego zdaniem
powstać w zakresie sformułowania podstaw skargi.
Prawidłowo ustalono także datę rozpoczęcia biegu terminu do złożenia
skargi i jego uchybienie.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c., Sąd
Najwyższy postanowił jak wyżej. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej
udzielonej powodowi z urzędu orzeczono na podstawie §§ 15 i 16 w zw. z § 12 ust.
2 pkt 2, § 6 pkt 7 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie…(jedn. tekst Dz. U.
z 2013 r., poz. 490). Mając na względzie złą sytuację majątkową skarżącego,
subiektywne przekonanie o zasadności podstaw skargi o wznowienie postępowania
odstąpiono, w oparciu o zasadę słuszności, od obciążenia go obowiązkiem zwrotu
stronie przeciwnej kosztów postępowania zażaleniowego (art. 102 k.p.c. w zw.
z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.).
db