Supreme Court quashes appeal court ruling on costs due to insufficient reasoning regarding lawyer fees calculation.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the appeal court's decision on litigation costs because the reasoning failed to justify the specific amount awarded to the opposing party. The appellant argued the costs exceeded the minimum adwokat fee, while the court noted the lower instance omitted the calculation methodology. Consequently, the case was remanded to the appeal court for a new ruling on the costs.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 98 k.p.c.; Art. 394 § 3 k.p.c.: A judgment on litigation costs is void if the reasoning fails to substantiate the calculation of the awarded fees, requiring remand for proper justification.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZ 57/09
POSTANOWIENIE
Dnia 4 grudnia 2009 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący)
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)
SSN Kazimierz Zawada
w sprawie z powództwa P.N.
przeciwko K.D.
o przyznanie prawa do przejęcia majątku spółki,
oraz z powództwa wzajemnego K.D.
przeciwko P.N.
o przyznanie prawa do przejęcia majątku spółki,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 4 grudnia 2009 r.,
zażalenia pozwanego (powoda wzajemnego)
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt [...],
uchyla
w
tym
zaskarżone
zakresie
rozpoznania
zażaleniowego.
i
postanowienie
Sądowi
orzeczenia
i
przekazuje
Apelacyjnemu
o
kosztach
do
sprawę
ponownego
postępowania
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 13 maja 2009 r. oddalił dwie apelacje K.D.,
którymi zaskarżył niekorzystne dla niego rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w
dwóch sprawach, połączonych do wspólnego rozpoznania, w których K.D. i P.N
kierowali wzajemnie przeciwko sobie żądania przyznania im prawa do przejęcia
majątku rozwiązanej spółki jawnej. Sąd I instancji wyrokiem z 17 grudnia 2008 r.
uwzględnił powództwo P.N., natomiast oddalił powództwo K.D. W obydwu
sprawach kosztami procesu obciążony został K.D., którego Sąd Okręgowy
zobowiązał do zapłaty na rzecz P.N. sumy 18.293 zł (w sprawie z powództwa P.N.)
i 7.217 zł (w sprawie ze jego powództwa).
Sąd odwoławczy, poza oddaleniem obydwu apelacji, zawarł w wyroku
rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Zamieścił je w drugim
punkcie orzeczenia, w którym zasądził od K.D. na rzecz P.N. kwotę 43.400,40 zł.
Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnione zostało jednym zdaniem - „ O kosztach
obydwóch postępowań apelacyjnych orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.”.
Od postanowienia o kosztach procesu K.D. wniósł zażalenie. Zarzucił
naruszenie § 6 pkt 7 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 2 oraz z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy
prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.), a nadto art. 328 § 2
k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. W toku postępowania międzyinstancyjnego
sprecyzował, że zaskarża zawarte w wyroku rozstrzygnięcie o kosztach w części
zasądzającej
sumę
przewyższającą
stawkę
minimalną
wynagrodzenia
adwokackiego w każdej z połączonych spraw (2 x 5 400 zł), a zatem, że
zaskarżeniem objęta jest przyznana przeciwnikowi kwota 32.601 zł. Tak określony
przedmiot postępowania zażaleniowego wyznacza treść rozpoznania sprawy przez
Sąd Najwyższy i powoduje, że zażalenie od początku było należycie opłacone.
We wnioskach żalący domagał się uchylenie zaskarżonego postanowienia
i przekazania
sprawy
do
ponownego
rozpoznania
Sądowi
Apelacyjnemu;
ewentualnie zmiany tego postanowienia i orzeczenia co do istoty sprawy, a ponadto
zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżący ma rację, że orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego
zawiera jedynie cząstkowe uzasadnienie. Sąd II instancji wyjaśnił, że stosuje
ogólną zasadę odpowiedzialności za wynik sporu (art. 98 k.p.c.). Natomiast
zupełnie pominął zagadnienie wysokości i sposobu wyliczenia sumy zasądzonej
z tytułu kosztów, przez co kontrola prawidłowości procesu myślowego, jaki
doprowadził do ostatecznej kwoty (łącznie zasądzonej w obydwu sprawach) jest
niemożliwa.
Przyjęta przez Sąd Apelacyjny zasada ponoszenia kosztów przez stronę
przegrywającą spór (art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.) powoduje,
że rozstrzygnięcie o tej materii powinno ujmować koszty poniesione przez P.N. w
drugiej instancji. Przy czym, z uwagi na to, że każda ze spraw połączonych do
wspólnego rozpoznania i wyrokowania zachowuje odrębność (np. postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2008 r., I CZ 148/07, nie publ. czy wyrok z dnia
19 grudnia 2008 r., II CSK 267/08, nie publ.), przysługiwał mu zwrot kosztów w
każdej z tych spraw osobno. Na koszty składało się wyłącznie wynagrodzenie
pełnomocnika procesowego P.N., będącego adwokatem. Minimalna stawka tego
wynagrodzenia, określona na podstawie § 6 pkt 7 w zw. z § 13 pkt 1 ust. 2
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie
opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynosiła 5.400 zł w każdej ze
spraw. Sąd Apelacyjny był uprawniony do podwyższenia należnego wynagrodzenia
do sześciokrotnej stawki minimalnej (§ 2 ust. 2 rozporządzenia), jednak tylko
wówczas, kiedy przemawiały za tym okoliczności wymienione w § 2 ust. 1
rozporządzenia – niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i
wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
Niezbędne było zatem wyjaśnienie okoliczności, które skłoniły sąd do zastosowania
przyjętej wyższej stawki wynagrodzenia, zwłaszcza że jej wysokość, oznaczona z
dokładnością do dziesiątek groszy sugeruje precyzyjną kalkulację.
Wobec usterek uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, umożliwiających
ocenę trafności wydanego przez Sąd Apelacyjny orzeczenia o kosztach procesu,
konieczne stało się jego uchylenie i przekazanie sprawy w tym zakresie do
ponownego rozpoznania (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 zd. pierwsze k.p.c.).
Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego wynika z treści art.
3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821, art. 391 § 1 i art. 108 § 2 k.p.c.