Supreme Court dismisses appeal by mandatory administrator, ruling they have standing to file cassation after asset seizure.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the appellate court's rejection of the mandatory administrator's cassation. The appellant argued that the mandatory administrator lacked standing because the proceedings concerned a secured asset rather than bankruptcy mass. The court held that the mandatory administrator acts as the proper party to initiate and conduct legal proceedings regarding the secured assets.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 40 ust. 4 pr. up.; Art. 144 ust. 1 i 2 pr. up.: The mandatory administrator is the proper party to initiate and conduct legal proceedings concerning the secured assets following the establishment of mandatory administration.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CZ 55/26 POSTANOWIENIE 21 maja 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Jacek Grela po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 21 maja 2026 r. w Warszawiezażalenia H. spółki akcyjnej w W.na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawiez 26 listopada 2025 r., VII AGa 701/24 (VII WSC 148/25),w sprawie z powództwa H. spółki akcyjnej w W.przeciwko M. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.o zapłatę, oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z 18 kwietnia 2024 r. zasądził od M. sp. z o.o. w Ł. na rzecz H. S.A. w W. 338 250 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 8 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty.Wyrokiem z 9 maja 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił ww. wyrok w ten sposób, że oddalił powództwo. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła powódka, zaskarżając orzeczenie w całości.Postanowieniem z 26 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ doszedł do przekonania, że została ona wniesiona przez H.
S.A. w W., czyli podmiot, który nie jest legitymowany do złożenia środka zaskarżenia ze względu na ustanowienie zarządcy przymusowego w postępowaniu o ogłoszenie upadłości. Skarga taka podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Powyższe orzeczenie zaskarżyła zażaleniem powódka, zarzucając naruszenie:1. art. 144 ust. 1 i 2 w zw. z art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe (dalej: „pr. up.”) przez dokonanie ich błędnej wykładni i w rezultacie ich niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do zarządcy przymusowego ustanowionego w toku postępowania o ogłoszenie upadłości powódki, podczas gdy jest to nieuzasadnione ze względu na zasadnicze różnice zachodzące między postępowaniem o ogłoszenie upadłości, a właściwym postępowaniem upadłościowym, w szczególności ze względu na fakt, że w toku postępowania o ogłoszenie upadłości nie istnieje „masa upadłości”, a zatem nie sposób uznać, by niniejsze postępowanie dotyczyło masy upadłości;2. art. 3986 § 2 k.p.c. przez jego niesłuszne zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy nie zachodziły ku temu podstawy.We wnioskach skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i nadania skardze kasacyjnej biegu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie okazało się nieuzasadnione.
Zgodnie z art. 40 ust. 4 pr. up. do zarządcy przymusowego przepisy art. 38 ust. 1a-3 oraz przepisy ustawy o syndyku stosuje się odpowiednio. Z kolei w myśl art. 144 ust. 1 i 2 pr. up. po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym.Niewątpliwie należy zgodzić się ze skarżącą, że właściwe postępowanie upadłościowe i postępowanie w postaci czynności zmierzających do ewentualnej upadłości, to nie są tożsame postępowania.
W istocie, zarządca przymusowy został ustanowiony jako urzeczywistnienie innego sposobu zabezpieczenia majątku dłużnika, zgodnie z art. 40 ust. 1 pr. up. Stąd, jak trafnie zauważyła skarżąca, przepisy pr. up. o syndyku stosuje się odpowiednio. Z natury rzeczy, odmienność zabezpieczenia majątku dłużnika, a jego upadłość, jest oczywista. Tym niemniej, w myśl powszechnej reguły odpowiednie stosowanie przepisów oznacza, że niektóre z nich będą stasowane wprost, inne po modyfikacji, a jeszcze inne nie będą miały w ogóle zastosowania.
Mając to na względzie należy uznać, że co do funkcji i pozycji syndyka i zarządcy przymusowego, poszczególne uregulowania będą bardzo zbieżne. Z istoty bowiem zarządu przymusowego wynika, że wchodzi on w rolę i kompetencje organu zarządzającego. Zatem, art. 144 ust. 1 w zw. z art. 40 ust. 4 pr. up. należy tak wykładać, że po zabezpieczeniu majątku dłużnika przez ustanowienie zarządu przymusowego nad jego majątkiem postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące zabezpieczonego majątku mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę przymusowego albo przeciwko niemu.W konsekwencji, po ustanowieniu zarządcy przymusowego, wszcząć postępowanie kasacyjne wniesieniem skargi kasacyjnej i kontynuować je, mógł tylko zarządca przymusowy.
Tym bardziej, że od chwili ukazania się ogłoszenia o ustanowieniu zarządcy przymusowego – co nie zmienia powyższej oceny – był wystarczający czas na wniesienie skargi kasacyjnej przez uprawniony podmiot. Co zaś się tyczy ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 5 k.p.c. - który stanowi, że sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli ustanowiono zarządcę przymusowego w postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości lub zarządcę tymczasowego w postępowaniu o otwarcie postępowania sanacyjnego, a postępowanie dotyczy majątku objętego zabezpieczeniem – to byłoby ono zasadne, gdyby dane postępowanie (tu: kasacyjne) było wszczęte.
Należy bowiem mieć na względzie, że postępowanie, w którym sąd drugiej instancji wydał orzeczenie, ma status prawomocnie zakończonego. Zatem, kolejne postępowanie, a więc postępowanie kasacyjne, może być wszczęte tylko przez uprawniony podmiot. Wówczas dopiero można rozważać kwestię jego zawieszenia. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 1 i § 3 k.p.c.[S.J.][r.g.] Jacek Grela