Supreme Court quashes lower court ruling for partial retrial, holding full evidence re-conduct unnecessary.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the District Court's decision to remand the case for a full retrial, ordering the matter to be left for the final judgment on costs. The lower court had reversed the Regional Court's dismissal because it deemed nearly all evidence needed to be re-conducted. The Supreme Court ruled that the core issue of the defendant's legal title could be fully addressed in the appellate proceedings without restarting the entire evidentiary process. Consequently, the court held that the lower court's requirement for a complete new trial was legally unfounded.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 386 § 4 k.p.c.; Art. 382 k.p.c.; Art. 3941 § 11 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c.: The appellate court may quash a first-instance judgment and remand the case only if the court of first instance failed to address the essence of the case or if a full evidentiary proceeding is required; partial remand is permissible when the remaining issues can be resolved within the ongoing appellate proceedings.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZ 51/15 POSTANOWIENIE Dnia 3 grudnia 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa J. M. i L. M.przeciwko PGE D. S.A. z siedzibą w L.o zapłatę,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 grudnia 2015 r.,zażalenia powodów na wyrok Sądu Okręgowego w K.z dnia 8 lipca 2015 r., uchyla zaskarżony wyrok i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
UZASADNIENIE
Powodowie J. M. i L. M. wystąpili przeciwko PGE D. S.A. o zapłatę należności z tytułu bezumownego korzystania z ich nieruchomości.Sąd Rejonowy oddalił powództwo. Zasadnicze elementy stanu faktycznego są następujące.W dniu 4 października 2006 r. powodowie nabyli od Gminy M. własność nieruchomości obejmującej działkę nr 224/214. Decyzją Wojewody […] z 2008 r. działka ta została podzielona na dwie działki o nr 224/252 i 224/225; działka druga użytkowana jest zgodnie z jej przeznaczeniem, ale przebiega przez nią linia energetyczna wysokiego napięcia.
Decyzją Naczelnika Gminy z dnia 27 maja 1974 r. zezwolono Zakładowi Energetycznemu Okręgu […] w K. (poprzednikowi prawnemu pozwanego) na budowę linii energetycznej. W decyzji tej upoważniono przedstawicieli Zakładu do dostępu do przewodów i urządzeń w celu wykonania czynności konserwacyjnych. Wskazywano także, że - zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości - właścicielowi przysługuje od Zakładu Energetycznego odszkodowanie za straty wynikłe z działalności określonych tą decyzją.
Decyzja uprawomocniła się w dniu 22 kwietnia 1976 r. Wysokość ewentualnego wynagrodzenia dla powodów ustalono na podstawie opinii biegłego z zakresu szacowania wartości nieruchomości.Powództwo zostało oddalone, ponieważ strona pozwana wykazała, że przysługuje jej tytuł prawny do korzystania z nieruchomości powodów. Uprawnienie to strona pozwana wywodzi z treści decyzji administracyjnej z dnia 27 maja 1974 r., wydanej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.W apelacji powodów zamieszczono wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii bieglej – geodety, sporządzonej już w innym, toczącym się równolegle postępowaniu (o ustanowienie służebności przesyłu).
Opinia ta miała stanowić dowód tego, że decyzja o wywłaszczeniu z dnia 27 maja 1974 r. nie obejmowała nieruchomości powodów w obecnym postępowaniu. Pozwany wnosił natomiast o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego z zakresu geodezji w celu ustalenia, kto w 1974 i 1977 r. był właścicielem działki o numerze 224-253. Chodziło o wykazanie tego, czy decyzja z dnia 27 maja 1974 r. obejmowała nieruchomości stanowiące obecnie własność powodów. Pozwana zgłosiła także ewentualny zarzut zasiedzenia służebności gruntowej o treści służebności przesyłu w zakresie szczegółowo opisanym w piśmie procesowym pozwanej.Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Wyrok Sądu Okręgowego został zaskarżony zażaleniem powodów, którzy zarzucali mu naruszenie art. 386 § 4 k.p.c., a z ostrożności procesowej - także art. 381 k.p.c. w zw. z art. 386 § 4 k.p.c. Skarżący wnosili m.in. o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., Sąd drugiej instancji uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji tylko w razie nierozpoznania przez ten sąd istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.Jak wynika z treści uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji, uchylenie wyroku Sądu Rejonowego zostało uzasadnione tym, że „niezbędne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego niemal w całości” (s. 7 uzasadnienia). Tymczasem nie sposób podzielić takiego stanowiska Sądu Okręgowego.
Przedmiotem postępowania wszczętego przez powodów jest ustalenie wynagrodzenia za korzystania przez stronę pozwaną z nieruchomości powodów bez tytułu prawnego. W wyniku przeprowadzenia postępowania dowodowego przed Sądem pierwszej instancji Sąd ten stwierdził, że strona pozwana wykazała, iż przysługuje jej odpowiedni tytuł prawny do korzystania z nieruchomości (dysponowanie decyzją administracyjną wydaną na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 mara 1958 r.). Jeżeli w toku postępowania apelacyjnego powstała kwestia, czy wspomniana decyzja administracyjna z dnia 27 maja 1974 r. obejmowała także nieruchomości będące obecnie własnością powodów, to kwestia ta mogła być rozstrzygnięta także w postępowaniu dowodowym, prowadzonym także przed Sądem drugiej instancji (art. 382 k.p.c.).
W toku postępowania apelacyjnego można było zatem dokonywać ustaleń dotyczących tytułu prawnego strony pozwanej do nieruchomości, przez które przebiegała linia energetyczna. To samo dotyczy możliwości prowadzenia postępowania w celu ewentualnego ustalenia przesłanek zasiedzenia przez stronę pozwaną służebności gruntowej o treści służebności przesyłu. W obu przypadkach chodziłoby o kontynuację już prowadzonego postępowania dowodowego, a nie - jak uznał Sąd Okręgowy - „przeprowadzenie go niemal w całości”. W tej sytuacji Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji. eb