Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 50/23 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal on summary procedure application, upholding lower court's transfer of case.

Numero d'incarto III CZ 50/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the plaintiff's appeal against the Regional Court's decision to retry the case under summary procedure. The plaintiff argued that the summary procedure was inapplicable due to the case's 2007 filing date and procedural errors regarding the underlying relationship. The court ruled that the summary procedure is mandatory for small-value claims and that the lower court correctly applied the law without violating procedural rules.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 5051 § 1 k.p.c.; Art. 50512 § 1 k.p.c.: The summary procedure is mandatory for claims under 20,000 PLN, and the appellate court's qualification of a case for this procedure does not constitute a procedural violation even if the case was filed years prior.

Parole chiave

Generato dall'IA
summary procedure small value claims appellate review procedural error mandatory procedure modificazione delle conclusioni estensione della procedura complessità della procedura

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 5051 § 1 k.p.c.
Sąd ten rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym.Sąd w uzasadnieniu, sporządzonym zgodnie z art. 50513 § 2 k.p.c., uznał za słuszne zarzuty apelacji, dotyczące naruszenia prawa materialnego.
Art. 50512 § 1 k.p.c.
z art. 50512 § 1 k.p.c.).
Art. 50513 § 2 k.p.c.
Sąd ten rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym.Sąd w uzasadnieniu, sporządzonym zgodnie z art. 50513 § 2 k.p.c., uznał za słuszne zarzuty apelacji, dotyczące naruszenia prawa materialnego.
Art. 3941 § 11 k.p.c.
W konsekwencji należy uznać, że Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu i prawidłowo zastosował go w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, co przesądza o niezasadności wniesionego zażalenia.Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 11 i § 3 k.p.c.
Art. 3941 § 3 k.p.c.
W konsekwencji należy uznać, że Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu i prawidłowo zastosował go w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, co przesądza o niezasadności wniesionego zażalenia.Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 11 i § 3 k.p.c.
art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c
wywiedli zarzuty na podstawie art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c.
art. 5059 § 11 k.p.c
Wprowadzając apelację ograniczoną, ustawodawca jednocześnie określa zarzuty, jakimi może posługiwać się jej autor i zakazuje przytaczania dalszych zarzutów po upływie terminu do wniesienia apelacji – art. 5059 § 11 i 2 k.p.c.
art. 50513 § 2 k.p.c
Sąd ten rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym.Sąd w uzasadnieniu, sporządzonym zgodnie z art. 50513 § 2 k.p.c., uznał za słuszne zarzuty apelacji, dotyczące naruszenia prawa materialnego.
art. 50512 § 1 k.p.c
Powołując dyspozycję art. 50512 § 1 k.p.c.
art. 386 § 4 k.p.c
Z ostrożności procesowej powód zarzucił naruszenie art. 386 § 4 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III CZ 50/23 POSTANOWIENIE 6 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 6 maja 2024 r. w Warszawie‎zażalenia A. K.‎na wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku‎z 18 października 2022 r., VII Ga 312/21,‎w sprawie z powództwa A. K.‎przeciwko H. M. i A. M.‎o zapłatę, oddala zażalenie

UZASADNIENIE

Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu nakazowym 20 czerwca 2007 r. Sąd Rejonowy w Białymstoku zobowiązał pozwanych H. M. i A. M. do solidarnej zapłaty na rzecz powoda A. K. kwoty 6 239,44 zł z odsetkami w wysokości ustawowej od dnia 26 kwietnia 2007 r. (data wniesienia pozwu) do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania. Po rozpoznaniu zarzutów pozwanych, Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z 5 marca 2021 r. utrzymał w mocy nakaz zapłaty w całości i orzekł o kosztach procesu.Pozwani w apelacji z dnia 27 kwietnia 2021 r. wywiedli zarzuty na podstawie art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 5059 § 11 k.p.c. Po rozpoznaniu apelacji pozwanych od tego wyroku Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z 18 października 2022 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białymstoku, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.

Sąd ten rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym.Sąd w uzasadnieniu, sporządzonym zgodnie z art. 50513 § 2 k.p.c., uznał za słuszne zarzuty apelacji, dotyczące naruszenia prawa materialnego. Zauważył, że pozwani w zarzutach od nakazu zapłaty podnosili okoliczności, związane z nienależytym wypełnieniem weksla i wskazywali na konieczność rozpoznania sprawy również przez pryzmat stosunku podstawowego, zaś Sąd pierwszej instancji uchylił się od obowiązku rozpoznania sprawy w kontekście takiego stosunku, wskazując w sposób nieprawidłowy, że przepisy prawa wekslowego nie znajdują zastosowania.

Powołując dyspozycję art. 50512 § 1 k.p.c. Sąd II instancji wskazał okoliczności, które uszły uwadze Sądu Rejonowego, a powinny być rozpoznane w ramach toczącego się sporu pomiędzy stronami, których ustalenie umożliwi Sądowi pierwszej instancji merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy i wydanie wyroku kończącego postępowanie. W zażaleniu do Sądu Najwyższego powód zarzucił naruszenie art. 50512 § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy sprawa została wszczęta w dniu 26 kwietnia 2007 r., a więc nie mogła być rozpoznawana według przepisów o postępowaniu uproszczonym.

Z ostrożności procesowej powód zarzucił naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 495 § 3 k.p.c. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia powództwa w przedmiotowej sprawie) poprzez ich niezastosowanie, które spowodowało, że Sąd drugiej instancji przyjął błędne założenie, iż Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, a konkretnie nie ustalił, czy weksel został uzupełniony w prawidłowy sposób i jaki był stan rozliczeń na gruncie stosunku podstawowego, podczas gdy w przedmiotowej sprawie obowiązywała prekluzja procesowa.

Wobec tych zarzutów, powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i pozostawienie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu końcowym.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.Na wstępie należy zaznaczyć, że kognicja Sądu Najwyższego jako sądu rozpoznającego zażalenie, o którym mowa w art. 3941 § 11 k.p.c., jest ograniczona wyłącznie do oceny, czy istniała formalna, procesowa podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Ocenie podlega zatem jedynie prawidłowość zakwalifikowania przez Sąd drugiej instancji określonej sytuacji procesowej jako odpowiadającej podstawie orzeczenia kasatoryjnego (art. 386 § 2 k.p.c. oraz art. 386 § 4 k.p.c., także w zw. z art. 50512 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy nie bada merytorycznego stanowiska sądu drugiej instancji co do zastosowania w sprawie prawa materialnego, ani prawidłowości zastosowania tych przepisów prawa procesowego, które nie odnoszą się do kwalifikacji zaistniałej sytuacji procesowej jako realizującej przesłanki wskazane w art. 386 § 4 k.p.c. (in casu w zw. z art. 50512 § 1 k.p.c.).

Sąd Najwyższy może jednak zbadać, czy trafna była ocena o wystąpieniu nieważności postępowania w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (art. 386 § 2 k.p.c.), a także czy - w świetle ustaleń oraz ocen sądu drugiej instancji - doszło do nierozpoznania istoty sprawy (art. 386 § 4 in principio k.p.c.) lub też zgromadzone dowody nie dają wystarczających podstaw do zmiany wyroku (w postępowaniu uproszczonym art. 50512 § 1 k.p.c., stanowiący w tym zakresie lex specialis względem art. 386 § 4 in fine k.p.c.). Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przychyla się do wyczerpującego wyjaśnienia kwestii dopuszczalności zażalenia w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym, szczegółowo omówionych w postanowieniu Sądu Najwyższego z 12 lutego 2024 r., III CZ 271/23 oraz z 28 września 2023 r., III CZ 443/22 i przywołane tam orzecznictwo).Według Sądu Najwyższego nie można podzielić zarzutu powoda, że niedopuszczalne było rozpoznanie sprawy niniejszej przez Sąd drugiej instancji według przepisów o postępowaniu uproszczonym.

Kwestię tę rozstrzygnął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 lutego 2021 r., III CZP 19/20 zajmując stanowisko, że wniesioną po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1469 ze zm.) apelację od wyroku wydanego przed wejściem w życie tej ustawy w sprawie, która według dotychczasowych przepisów nie podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, sąd odwoławczy rozpoznaje według przepisów kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu uproszczonym, w brzmieniu nadanym tą ustawą, jeśli w świetle nowych przepisów do tego rodzaju sprawy mają zastosowanie przepisy o postępowaniu uproszczonym.Faktem jest, że według stanu prawnego obowiązującego w dacie wniesienia pozwu (26 kwietnia 2007 r.) sprawa niniejsza nie kwalifikowała się do jej rozpoznania w trybie uproszczonym.

Jednakże w dacie rozpoznania wywiedzionej 27 kwietnia 2021 r. apelacji zachodziły już podstawy do jej rozpoznania w tym trybie wobec zmiany regulacji dotyczącej m.in. trybu uproszczonego ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1469 ze zm.), która weszła w życie w dniu 7 listopada 2019 r. i zawartych w niej przepisów intertemporalnych (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 26 lutego 2021 r., III CZP 19/20, też por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 czerwca 2016 r., I CZ 46/16).

Trzeba nadmienić, że obligatoryjność stosowania przez sąd przepisów o postępowaniu uproszczonym oznacza, że sąd z urzędu (a przed nadaniem sprawie biegu – przewodniczący), powinien badać kwalifikację sprawy pod kątem jej przynależności do tego postępowania (art. 201 k.p.c.). W razie stwierdzenia podstaw do rozpoznania w tym trybie, powinien dać temu wyraz w formule zarządzenia i w sygnaturze. Co do zasady zatem, Sąd drugiej instancji powinien zakomunikować stronom w postępowaniu apelacyjnym tryb, w którym sprawa będzie rozpoznawana.

Brak takiej informacji nie jest jednak uchybieniem, prowadzącym do wyeliminowania wydanego orzeczenia z porządku prawnego, skoro rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym ma charakter obligatoryjny i jest wdrażane z urzędu po spełnieniu warunków z § 1 art. 5051 k.p.c.Dlatego w świetle obecnej regulacji, kwalifikacja sprawy przez Sąd drugiej instancji do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym była prawidłowa z punktu widzenia art. 5051 § 1 k.p.c., w którym kluczowe jest, że w postępowaniu tym rozpoznaje się sprawy o świadczenie - także ze stosunków pozaumownych – jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza dwudziestu tysięcy złotych.

W tego rodzaju sprawach przesłanki wydania orzeczenia kasatoryjnego są ukształtowane odmiennie niż w art. 386 § 4 k.p.c. W myśl art. 50512 § 1 k.p.c. jeżeli sąd drugiej instancji stwierdzi, że zachodzi naruszenie prawa materialnego, a zgromadzone dowody nie dają wystarczających podstaw do zmiany wyroku, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy jako przyczynę uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania podał wystąpienie przesłanek z art. 50512 § 1 k.p.c., tzn. stwierdził naruszenie prawa materialnego, a zgromadzone dowody nie dają wystarczających podstaw do zmiany wyroku.

W myśl art. 50513 § 2 k.p.c., jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, to uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Apelacja w postępowaniu uproszczonym ma charakter ograniczony, a celem postępowania apelacyjnego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku, wydanego przez sąd pierwszej instancji w ramach zarzutów, podniesionych przez skarżącego. Innymi słowy, apelacja ograniczona wiąże sąd odwoławczy, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący.

Wprowadzając apelację ograniczoną, ustawodawca jednocześnie określa zarzuty, jakimi może posługiwać się jej autor i zakazuje przytaczania dalszych zarzutów po upływie terminu do wniesienia apelacji – art. 5059 § 11 i 2 k.p.c. (tak w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07). Z transkrypcji wygłoszonego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, że Sąd Okręgowy stwierdził naruszenie prawa materialnego i uznał, że w sprawie brak było przesłanek, pozwalających na zmianę zaskarżonego orzeczenia.

Orzeczenie kasatoryjne Sądu Okręgowego zostało należycie uargumentowane i nie budzi wątpliwości z punktu widzenia podstaw do zastosowania art. 50512 § 1 k.p.c. W konsekwencji należy uznać, że Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu i prawidłowo zastosował go w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, co przesądza o niezasadności wniesionego zażalenia.Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 11 i § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia. [SOP](r.g.) ‎