Supreme Court dismisses appeal regarding inheritance division costs, ruling no interest conflict exists.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the applicant's appeal against the lower court's decision to award litigation costs to the other heirs. The applicant argued that the lower court incorrectly interpreted Article 520 of the Code of Civil Procedure by failing to recognize a conflict of interests. The court held that in inheritance division cases, mere disagreement on the division method does not constitute a conflict of interests under the law, and the lower court's assessment was within its discretionary powers.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 520 § 1 k.p.c.; Art. 520 § 3 k.p.c.: In inheritance division proceedings, a mere disagreement among heirs regarding the method of division does not constitute a conflict of interests justifying a departure from the rule that the applicant bears the costs.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZ 50/12
POSTANOWIENIE
Dnia 8 sierpnia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)
SSN Maria Szulc (sprawozdawca)
SSA Andrzej Niedużak
w sprawie z wniosku A. F.
przy uczestnictwie E. B., i innych
o dział spadku,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 8 sierpnia 2012 r.,
zażalenia wnioskodawczyni na punkt 4 postanowienia Sądu Okręgowego
z dnia 8 lutego 2012 r.,
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek A. F. o
zasądzenie od uczestniczek E. B., i innych kosztów postępowania odwoławczego
/w tym kosztów postępowania kasacyjnego uznając, że wobec braku sprzeczności
interesów, nie było podstaw do odstąpienia od zasady określonej w art. 520 § 1
k.p.c.
W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawczyni zarzuciła
naruszenie art. 520 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe
zastosowanie oraz art. 520 § 3 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji
niezastosowanie tego przepisu. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia,
ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do
ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżąca
w
uzasadnieniu
zarzutów
zażalenia
zakwestionowała
dotychczasową wykładnię art. 520 § 1 k.p.c. prezentowaną w orzecznictwie Sądu
Najwyższego. Przepis ten określa zasadę rozstrzygania o kosztach postępowania
nieprocesowego, natomiast będące wyjątkiem od zasady uprawnienie Sądu do
odstąpienia od niej ustawodawca określił w kolejnych paragrafach art. 520 k.p.c.,
wiążąc
to
dyskrecjonalne
uprawnienie
Sądu
z
wystąpieniem
przesłanki
sprzeczności interesów uczestników. Nawet jej wystąpienie nie obliguje jednak
Sądu do bezwzględnej rezygnacji zastosowania art. 520 § 1 k.p.c. W judykaturze
utrwalone jest stanowisko, że w sprawach tzw. „działowych” (a więc także o dział
spadku) nie zachodzi przewidziana w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. sprzeczność interesów
uczestników niezależnie od tego, jaki sposób podziału oni postulują i jakie wnioski
składają w tym względzie. W efekcie, sam fakt zgłoszenia przez uczestników
odmiennych wniosków co do sposobu podziału nie powoduje powstania
sprzeczności interesów, gdyż na gruncie art. 520 k.p.c. omawiana przesłanka nie
jest związana ze stanowiskiem zajętym przez zainteresowanych w sprawie.
Wniesienie apelacji przez wnioskodawcę lub uczestnika kwestionującego przyjęty
przez Sąd pierwszej instancji sposób działu spadku, nie stwarza sprzeczności jego
interesów z interesem uczestników akceptujących taki sposób podziału i nie
wnoszących apelacji oraz nie uzasadnia obciążenia skarżącego kosztami
postępowania apelacyjnego (por. postanowienie SN z dnia 19 listopada 2010 r.,
III CZ 46//10, OSNC 2011 r., nr 7-8, poz. 88; postanowienie SN z dnia 3 lutego
2012 r., III CZ 133/11, niepubl. oraz postanowienie SN z dnia 15 grudnia 2011 r.,
II CZ 120/11, niepubl.). Innymi słowy, w sprawach m.in. o dział spadku nie
występuje
sprzeczność
interesów
między
uczestnikami
postępowania
domagającymi się podziału, a prezentującymi jedynie odmienne zapatrywania co
do sposobu jego dokonania (por. postanowienie SN z dnia 16 września 2011 r.,
IV CZ
47/11,
niepubl.).
Do
Sądu
należy
nieprocesowym
wniosek
o
zasądzenie
ocena,
kosztów
czy
w
postępowaniu
postępowania
uzasadnia
odstąpienie od reguły określonej w art. 520 § 1 k.p.c., a podjęcie takiej decyzji
i zastosowanie art. 520 § 3 k.p.c. wymaga wyjaśnienia przez Sąd przyczyn
i zakresu skorzystania ze swoich dyskrecjonalnych uprawnień (postanowienia
z dnia 9 grudnia 1999 r. III CKN 497/98, OSNC 2000 r., nr 6, poz. 116 i z dnia
3 grudnia 2010 r., I CZ 122/10; niepubl.). Z uzasadnienia rozstrzygnięcia
wydanego w niniejszej sprawie wynika, że sąd uznał, iż w sprawie istnieją
okoliczności, które przemawiają za zastosowaniem art. 520 § 1 k.p.c. oraz
w sposób przekonywujący uzasadnił swoje stanowisko wskazując m.in. na
stanowisko uczestniczek zajmowane w toku całego procesu. Ocena ta dokonana
na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy, nie wykracza poza granice
przewidziane dla swobodnej oceny sądu i nie uzasadnia trafności zarzutów
podniesionych przez skarżącą. W szczególności, wbrew argumentom zażalenia,
brak sprzeczności interesów nie może być utożsamiany z biernością uczestników
postępowania działowego. W konsekwencji nie jest zasadny zarzut błędnej
wykładni art. 520 § 1 k.p.c. oraz zarzut nie zastosowania art. 520 § 3 k.p.c.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 398 14
k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.