Supreme Court allows appeal by absentee curator despite deceased ward's death during proceedings.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the District Court's dismissal of an appeal filed by a curator for persons absentis after the ward's death was discovered during the proceedings. The lower court rejected the appeal because the ward had died before the process began, but the Supreme Court held that acts performed by the curator before the death are generally valid. Consequently, the Court ruled that the appeal was admissible and ordered the case to be remanded for further proceedings regarding the heirs or successors.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 144 k.p.c.; Art. 373 k.p.c.: The death of a ward discovered during proceedings does not retroactively invalidate acts performed by the absentee curator prior to that discovery, rendering the appeal admissible.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZ 47/15 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Agnieszka PiotrowskaSSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z wniosku D. B.przy uczestnictwie nieznanych z miejsca pobytu M. F., F. F. i D. W. reprezentowanych przez kuratora adwokata Ł. S.o zasiedzenie,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 października 2015 r.,zażalenia uczestniczek na postanowienie Sądu Okręgowego w K.z dnia 9 lipca 2015 r., uchyla zaskarżone postanowienie; pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 9 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 13 listopada 2014 r., wniesioną przez kuratora ustanowionego dla nieznanych z miejsca pobytu uczestniczek M. F., F. F. i D. W. Sąd wskazał, że apelacja została wniesiona w imieniu osób, których śmierć nastąpiła przed wszczęciem postępowania. W tej sytuacji apelacja podlegała odrzuceniu na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.Zażalenie na to postanowienie złożył kurator, zarzucając naruszenie art. 143 k.p.c. w zw. z art. 144 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c. w zw. z art. 373 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że apelacja kuratora ustanowionego dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, która zmarła przed wszczęciem postępowania, jest niedopuszczalna.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że w przypadku powzięcia informacji o śmierci osoby nieznanej z miejsca pobytu w toku postępowania, kontynuacja postępowania z udziałem kuratora absentis jest niedopuszczalna.
Ustalenie takie wyłącza bowiem rację bytu i możność dalszego działania kuratora oraz przesądza o niedopuszczalności czynności dokonywanych przez niego na rzecz takiej osoby (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 1995 r., II CRN 53/95, nie publ.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2003 r., III CK 124/02, nie publ.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 1997 r., II CKU 87/97, nie publ.). W niniejszej sprawie apelacja została wniesiona przez kuratora w dniu 24 lutego 2015 r., a dowód z odpisów aktów stanu cywilnego na okoliczność ustalenia faktu i daty zgonu R.
F. i jej następców prawnych, został przeprowadzony na rozprawie apelacyjnej w dniu 9 lipca 2015 r. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że ustanawiając kuratora dla osób nieznanych z miejsca pobytu sąd z reguły nie może mieć absolutnej pewności, czy osoby te jeszcze żyją. Niepewność ta nie podważa jednak podstawy powołania takiego kuratora, pod warunkiem spełnienia przesłanek określonych w art. 144 k.p.c. Jak wskazał Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 8 marca 1957 r., III CR 179/57 (OSNCK 1958, nr 4, poz. 97), jeżeli w toku procesu okaże się osoba nieznana z miejsca pobytu nie żyje, to należy przyjąć, że czynności dokonane przez kuratora przed tą chwilą w zasadzie są skuteczne.
Przyjęcie odmiennego kierunku wykładni prowadziłoby do podważenia sensu instytucji kuratora absentis. W związku z tym, należy uznać, że apelacja wniesiona przez kuratora w okolicznościach niniejszej sprawy jest dopuszczalna, jako że została złożona przez podmiot uprawniony. Jednocześnie należy podkreślić, że także w postępowaniu nieprocesowym sąd w każdym stadium sprawy musi brać pod uwagę ewentualny brak zdolności sądowej uczestnika, pod rygorem nieważności postępowania (art. 379 pkt 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). W związku z tym Sąd powinien podjąć czynności zmierzające do zapewnienia udziału w sprawie następców prawnych nieżyjących uczestniczek lub osób uprawnionych do reprezentowania ich interesów.Z tych względów na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39815 § 1 zdanie pierwsze i art. 108 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. (eb)