Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 42/26 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal in divorce case, ruling cassation inadmissible under closed family law list.

Numero d'incarto III CZ 42/26
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the appellate court's rejection of his cassation complaint. The appellant argued that the case involved recognizing a foreign divorce judgment rather than a domestic divorce, claiming a violation of his right to defense. The court held that the procedural nature of the dispute did not alter the substantive subject matter, which remained a divorce action, thereby triggering the statutory bar on cassation appeals in family law matters.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c.; Art. 5191 § 2 k.p.c.: Cassation appeals are inadmissible in divorce and alimony cases as the statutory list of permissible family law matters is closed, regardless of whether the proceedings concern the recognition of foreign judgments or the refusal of jurisdiction.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation inadmissibility divorce proceedings family law jurisdiction foreign judgment recognition closed statutory list right to defense procedural posture ritiro dell'azione di divorzio

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c.
Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny powołał art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c. i stwierdził, że skarga kasacyjna wniesiona została w sprawie o rozwód i alimenty, a orzeczenia wydane w takich sprawach nie podlegają zaskarżeniu skargą kasacyjną.
Art. 5191 § 2 k.p.c.
postanowienia Sądu Najwyższego z 7 listopada 2002 r., II CZ 85/07, z 19 marca 2008 r., V CZ 9/08, z 20 czerwca 2022 r., III CZ 138/22).W świetle art. 5191 § 2 k.p.c.
Art. 39814 § 1 k.p.c.
Z tych względów, na podstawie art. 39814 § 1 w związku z art.
Art. 3941 § 3 k.p.c.
39814 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzeczono jak w pkt 1.
Art. 98 k.p.c.
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono stosownie do art. 98 w zw.
Art. 391 § 1 k.p.c.
39821 i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 10 ust.
§ 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2025 r.
art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c
od postanowienia z 24 października 2024 r., którym Sąd ten oddalił jego zażalenie na – wydane na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.
art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c
Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny powołał art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c.
art. 5191 § 2 k.p.c
postanowienia Sądu Najwyższego z 7 listopada 2002 r., II CZ 85/07, z 19 marca 2008 r., V CZ 9/08, z 20 czerwca 2022 r., III CZ 138/22).W świetle art. 5191 § 2 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II CZ 85/07
postanowienia Sądu Najwyższego z 7 listopada 2002 r., II CZ 85/07, z 19 marca 2008 r., V CZ 9/08, z 20 czerwca 2022 r., III CZ 138/22).W świetle art.
V CZ 9/08
Supreme Court dismisses divorce appeal as cassation is inadmissible under Polish Civil Procedure Code.
III CZ 138/22
Supreme Court dismisses divorce appeal as cassation is inadmissible per statute; appeal also rejected for lack of counsel.
V ACz 153/24
‎na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie‎z 29 sierpnia 2025 r., V ACz 153/24 (V WSC 63/25),‎w sprawie z powództwa T.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III CZ 42/26 POSTANOWIENIE 29 kwietnia 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marta Romańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 29 kwietnia 2026 r. w Warszawie‎zażalenia T. E. ‎na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie‎z 29 sierpnia 2025 r., V ACz 153/24 (V WSC 63/25),‎w sprawie z powództwa T. E. ‎przeciwko J. E. ‎o rozwód, 1) oddala zażalenie;

2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od doręczenia odpisu niniejszego postanowienia, tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. [dr]

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 29 sierpnia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną powoda T. E. od postanowienia z 24 października 2024 r., którym Sąd ten oddalił jego zażalenie na – wydane na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. – postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z 16 października 2023 r. o odrzuceniu pozwu przeciwko J. E. o rozwiązanie związku małżeńskiego z powodem przez rozwód. Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny powołał art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c. i stwierdził, że skarga kasacyjna wniesiona została w sprawie o rozwód i alimenty, a orzeczenia wydane w takich sprawach nie podlegają zaskarżeniu skargą kasacyjną.

Skarga kasacyjna nie jest dopuszczalna także od rozstrzygnięć w przedmiocie władzy rodzicielskiej, ustalenia miejsca pobytu małoletnich dzieci, kontaktów rodziców z dziećmi oraz alimentów. W sprawach z zakresu prawa rodzinnego przysługuje ona tylko od orzeczeń w przedmiocie przysposobienia oraz o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, chyba że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych (zob. art. 5191 § 2 k.p.c.). Katalog ten jest zamknięty.

Powód zaskarżył postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 29 sierpnia 2025 r. zażaleniem i zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c. ze względu na potraktowanie sprawy, w której skarga została wniesiona jako rozwodowej, podczas gdy sprawa nie dotyczyła rozwodu, lecz uznania w Polsce wyroku sądu luksemburskiego, a jej odrzucenie prowadziło do naruszenia prawa powoda do obrony i do pozbawienia go możliwości skutecznego dochodzenia jego praw przed sądem, w tym do przeprowadzenia kontroli zgodności wyroku sądu obcego z prawem polskim (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uchylenie postanowienia Sądu Okręgowego z 16 października 2023 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Powód 30 marca 2023 r. wystąpił z pozwem przeciwko J. E. o rozwiązanie związku małżeńskiego z nim przez rozwód z winy pozwanej, powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi obojgu rodzicom i ustalenie ich miejsca pobytu w każdorazowym miejscu zamieszkania powoda, ustalenie kontaktów pozwanej z dziećmi i zasądzenie na rzecz dzieci i powoda alimentów oraz o udzielenie zabezpieczenia tych roszczeń. Podał, że z żądaniem rozwiązania małżeństwa wystąpiła też pozwana, a sprawa z jej powództwa była najpierw zarejestrowana przed sądem polskim, a po wycofaniu żądania zgłoszonego przed tym sądem, pozwana wystąpiła o rozwód przed sądem w Luksemburgu.

W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o odrzucenie pozwu, gdyż małżeństwo stron zostało rozwiązane wyrokiem Sądu Okręgowego w Luksemburgu z 16 marca 2023 r., prawomocnym od 2 sierpnia 2023 r. Sąd ten rozstrzygnął też o miejscu zamieszkania dzieci, a wyrokiem z 15 czerwca 2023 r. także w przedmiocie alimentów na ich rzecz. Okoliczności te pozwana wykazała zaświadczeniem Sądu Okręgowego w Luksemburgu wydanym na podstawie art. 36 rozporządzenia Rady (UE) 2019/1111 z 25 czerwca 2019 r. w sprawie jurysdykcji, uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich i w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej oraz w sprawie uprowadzenia dziecka za granicę.

Powód wiedział o postępowaniach, zostały mu też doręczone – zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1784 z 25 listopada 2020 r. dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych lub handlowych – orzeczenia w wymienionych wyżej sprawach. W związku z tymi twierdzeniami powód zarzucił, że wnosi o odmowę uznania orzeczenia Sądu Okręgowego w Luksemburgu na podstawie art. 1148 § 1 k.p.c. w związku z art. 1146 § 1 pkt 4 k.p.c., gdyż był pozbawiony możliwości obrony przed tym Sądem, nie wdał się przed nim w spór, w chwili prowadzenia postępowania nie mieszkał już w Luksemburgu i nie uznał jurysdykcji Sądu, przed którym pozwana wytoczyła powództwo w rozumieniu art. 12 ust. 3 lit. b rozporządzenia nr 2201/2003.

Zarzuty powoda nie zostały uwzględnione, gdyż w świetle rozporządzenia (UE) 2019/1111 Sąd Okręgowy w Luksemburgu miał jurysdykcję w sprawie rozwodowej stron. Według art. 1145 k.p.c. orzeczenia sądów państw obcych wydane w sprawach cywilnych podlegają uznaniu z mocy prawa, a przepis ten realizuje dyspozycję art. 30 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2019/1111 i art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 2201/2003. Według art. 21 ust. 3 rozporządzenia nr 2201/2003 każda zainteresowana strona może wystąpić w trybie postępowania przewidzianego w sekcji 2 rozporządzenia z wnioskiem o ustalenie, że orzeczenie podlega lub nie podlega uznaniu.

O takim uprawnieniu stron stanowi też art. 1048 k.p.c. Art. 31 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2019/1111 zawiera upoważnienie dla każdej zainteresowanej strony do wystąpienia o wydanie orzeczenia stwierdzającego brak przesłanek odmowy uznania, o których mowa w art. 38 i 39 zgodnie z procedurami przewidzianymi w art. 59-62 oraz, w stosownych przypadkach, w sekcji 5 rozdziału i w rozdziale VI. Powód nie wystąpił z wnioskami, o których mowa w przywołanych przepisach, lecz zgłosił odpowiadające im zarzuty w postępowaniu zainicjowanym zażaleniem od postanowienia o odrzuceniu jego pozwu rozwodowego.

Sprawa, w której doszło do wydania postanowienia o odrzuceniu pozwu pozostaje w tej sytuacji sprawą o rozwód, gdyż o takim żądaniu sąd miałby orzekać, gdyby zakończył ją merytorycznie. Zgodnie z art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c., w sprawie o rozwód i o alimenty skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Wyłączenie w powołanym przepisie możliwości wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie o rozwód ma charakter generalny. Nie jest zatem dopuszczalna kontrola kasacyjna wydawanych w sprawach o takim przedmiocie jakichkolwiek rozstrzygnięć, także takich, w których sąd wypowiada się o niedopuszczalności prowadzenia postępowania, i to bez względu na charakter wadliwości, jakimi mogą być one dotknięte (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 7 listopada 2002 r., II CZ 85/07, z 19 marca 2008 r., V CZ 9/08, z 20 czerwca 2022 r., III CZ 138/22).W świetle art. 5191 § 2 k.p.c. skarga kasacyjna w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli przysługuje tylko w sprawach o przysposobienie oraz o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, chyba że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych.

Katalog ten jest zamknięty. Sprawa o władzę rodzicielską nie została ujęta w tym katalogu, a więc podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.Zasadnie zatem Sąd Apelacyjny uznał, że skarga kasacyjna powoda od postanowienia oddalającego jego zażalenia na postanowienie odrzucające pozew podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z tych względów, na podstawie art. 39814 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzeczono jak w pkt 1. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono stosownie do art. 98 w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2025 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Marta Romańska‎ [dr][a.ł]