Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 4/21 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal regarding failure to recognize case essence due to missing written request for unequal shares.

Numero d'incarto III CZ 4/21
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's appeal against a lower court decision that quashed the first-instance judgment for failing to recognize the essence of the case. The appellant argued that an oral request for unequal shares of joint property made during the trial constituted a valid claim, while the respondent maintained that such a request was never formally submitted in writing. The court ruled that under Polish civil procedure law, requests for unequal shares must be explicitly stated in a written document, and since the respondent had legal representation for over five years, the lack of a written request precluded the lower court from finding the essence of the case unrecognized.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 193 § 21 k.p.c.; Art. 13 § 2 k.p.c.: A request for unequal shares of joint property must be explicitly stated in a written document; an oral declaration during trial does not constitute a valid request, and the failure to submit such a request does not amount to a failure to recognize the essence of the case.

Parole chiave

Generato dall'IA
unequal shares joint property written request requirement essence of case oral declaration invalidity civil procedure law riconsiderazione secondo scambio di scritti uguaglianza delle parti

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 386 § 4 k.p.c.
wnioskodawczyni zgłosiła wniosek o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym stron, a Sąd pierwszej instancji nie zawarł w swoim postanowieniu wyrzeczenia w tym przedmiocie, przez co doszło do nierozpoznania istoty sprawy (art. 386 § 4 k.p.c. w zw.
Art. 13 § 2 k.p.c.
z art. 13 § 2 k.p.c.).Uczestnik wniósł zażalenie na ww.
Art. 193 § 21 k.p.c.
z art. 193 § 21 k.p.c. w zw.
Art. 187 § 1 k.p.c.
z art. 187 § 1 k.p.c. w zw.
Art. 567 § 1 k.p.c.
z art. 567 § 1 k.p.c. w zw.
Art. 5 k.p.c.
Dotyczy to także zgłoszenia żądań, o których mowa w art. 567 § 1 k.p.c.
Art. 3941 § 3 k.p.c.
Niezłożenie takiego żądania przed Sądem pierwszej instancji powoduje, że brak orzeczenia o ustaleniu nierównych udziałów w majątku wspólnym nie mógł być poczytany za nierozpoznanie istoty sprawy.Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw.
Art. 39815 § 1 k.p.c.
z art. 39815 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.jw
art. 386 § 4 k.p.c
wnioskodawczyni zgłosiła wniosek o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym stron, a Sąd pierwszej instancji nie zawarł w swoim postanowieniu wyrzeczenia w tym przedmiocie, przez co doszło do nierozpoznania istoty sprawy (art. 386 § 4 k.p.c.
art. 13 § 2 k.p.c
z art. 13 § 2 k.p.c.).Uczestnik wniósł zażalenie na ww.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 4/21 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Marcin Krajewski‎SSN Joanna Misztal-Konecka w sprawie z wniosku E. S.‎przy uczestnictwie W. S.‎o podział majątku wspólnego,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 maja 2021 r.,‎zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w K.‎z dnia 9 września 2020 r., sygn. akt II Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego ‎w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 9 września 2020 r. wydanym na skutek apelacji E. S., wnioskodawczym w sprawie o (podział majątku wspólnego toczącej się z udziałem W. S., Sąd Okręgowy w K. uchylił orzeczenie Sądu pierwszej instancji i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że na rozprawie w dniu 26 października 2018 r. wnioskodawczyni zgłosiła wniosek o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym stron, a Sąd pierwszej instancji nie zawarł w swoim postanowieniu wyrzeczenia w tym przedmiocie, przez co doszło do nierozpoznania istoty sprawy (art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).Uczestnik wniósł zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 567 § 1 k.p.c. w zw. z art. 193 § 21 k.p.c. w zw. z art. 187 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się nierozpoznania istoty sprawy, mającego przejawiać się w nierozpoznaniu żądania ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym stron, podczas gdy żądanie takie nie zostało skutecznie zgłoszone przez wnioskodawczynię, ponieważ było ono sygnalizowane jedynie ustnie, a zatem z naruszeniem art. 193 § 21 k.p.c. i art. 187 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.W odpowiedzi na zażalenie wnioskodawczyni wniosła o jego oddalenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, wskazując, że żądanie ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym zgłosiła już we wniosku inicjującym postępowanie, w którym domagała się dokonania podziału majątku w ten sposób, że Sąd przyzna jej własność bliżej określonego lokalu mieszkalnego bez nałożenia na nią obowiązku spłaty na rzecz uczestnika.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie było zasadne, wobec czego podlegało uwzględnieniu.Uczestnik trafnie wskazał, że zgodnie z art. 193 § 21 zd. 1 k.p.c., na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. stosowanym odpowiednio w postępowaniu nieprocesowym, zmiana powództwa może być dokonana jedynie w piśmie procesowym - z wyjątkiem spraw o roszczenia alimentacyjne.

Dotyczy to także zgłoszenia żądań, o których mowa w art. 567 § 1 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2019 r., III CSK 1/19). Nie można było zatem podzielić oceny Sądu Okręgowego co do skuteczności wyłącznie ustnego zgłoszenia na rozprawie 26 października 2018 r. wniosku o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym. Zapatrywaniu temu przeczy także analiza podjętych wówczas czynności, odzwierciedlonych w protokole posiedzenia.Z protokołu tego wynika, że na posiedzeniu, w którym brał udział również profesjonalny pełnomocnik wnioskodawczyni, oświadczyła ona, „iż nie wyraża zgody na podział pół na pół” i „wnosi ażeby doszło do nierównego podziału, wskazując, iż podział po połowie byłby dla niej bardzo krzywdzący”.

W następstwie tego oświadczenia Sąd pierwszej instancji postanowił „zakreślić pełnomocnikom stron termin 1 miesiąca na zajęcie ostatecznego stanowiska w sprawie pod rygorem przyjęcia, że nie uległo ono zmianie a także do wykazania, że w przypadku przyznania na ich rzecz lokalu mieszkalnego będą w stanie pokryć spłatę w wysokości 170 000 złotych, pod rygorem dokonania podziału w drodze sprzedaży licytacyjnej” (k. 257 v.). W powyższym terminie nie zostało złożone pismo modyfikujące dotychczasowe stanowisko wnioskodawczyni, co wyklucza przyjęcie, że skutecznie zgłosiła ona wniosek o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym.Z kolei odnośnie do podnoszonej przez wnioskodawczynię w odpowiedzi na zażalenie kwestii sposobu sformułowania wniosku inicjującego postępowanie w sprawie, trzeba zauważyć, że pismo to nie zawiera żądania ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym stron.

Wprawdzie zaproponowanie sposobu podziału majątku, polegającego na przyznaniu na własność wnioskodawczyni jedynego wskazanego we wniosku składnika tego majątku - bez obowiązku spłaty na rzecz uczestnika, mogłoby świadczyć o takiej intencji, jednak niewątpliwie wspomniane pismo procesowe nie zawiera żądania wysłowionego wprost, podczas gdy oczekiwane przez wnioskodawczynię niezasądzenie spłaty mogłoby nastąpić także w razie zastosowania innych instrumentów prawnych. Konkluzję o niezawarciu we wniosku o podział majątku wspólnego żądania ustalenia nierównych udziałów wzmacnia spostrzeżenie, że wniosek ten obejmuje inne, wyraźnie wyszczególnione żądania, w tym o ustanowienie na rzecz wnioskodawczyni imiennie wskazanego pełnomocnika z urzędu.Jedną z funkcji pozwu (odpowiednio: wniosku inicjującego postępowanie nieprocesowe, w tym o podział majątku wspólnego) jest poinformowanie pozwanego (tu: uczestnika) o przedmiocie postępowania.

Wszystkie żądania strony inicjującej postępowanie sądowe powinny więc zostać wyrażone w sposób stanowczy i możliwie precyzyjny. Oceniając z tej perspektywy treść wniosku o podział majątku wspólnego, należy stwierdzić, że nie zostało w nim zgłoszone żądanie ustalenia nierównych udziałów. Stanowisko takie znalazło pośrednio wyraz w ocenie dokonanej przez Sąd Okręgowy, który stosownego żądania dopatrzył się dopiero w oświadczeniu zgłoszonym na ww. posiedzeniu wyznaczonym na rozprawę, kiedy to wnioskodawczyni korzystała już z profesjonalnej pomocy prawnej, po uwzględnieniu żądania ustanowienia pełnomocnika z urzędu, zawartego we wniosku o podział majątku wspólnego.Oznacza to, że wnioskodawczyni korzystała z takiej pomocy w zasadzie w toku całego postępowania przed Sądem pierwszej instancji.

W związku z tym niezasadne były formułowane w odpowiedzi na zażalenie oczekiwania co do przejawienia przez Sąd Rejonowy jeszcze dalej idącej inicjatywy mającej na celu wyjaśnienie stanowiska wnioskodawczyni w sprawie. Opisany uprzednio przebieg posiedzenia świadczy o tym, że Sąd podjął właściwe czynności zmierzające do tego, aby profesjonalnie reprezentowana wnioskodawczyni mogła sformułować istotne dla niej żądania.Zgodnie z art. 5 k.p.c. Sąd pierwszej instancji zobowiązany byłby do udzielenia wnioskodawczyni stosownych pouczeń, w tym co do treści i znaczenia art. 193 § 21 k.p.c., tylko gdyby występowała ona w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego.

Od momentu ustanowienia dla wnioskodawczyni adwokata z urzędu do zamknięcia rozprawy przez Sąd Rejonowy minęło ponad pięć lat, nie sposób zatem przyjąć, by nie miała ona możliwości precyzyjnego, pisemnego sformułowania swoich żądań. Niezłożenie takiego żądania przed Sądem pierwszej instancji powoduje, że brak orzeczenia o ustaleniu nierównych udziałów w majątku wspólnym nie mógł być poczytany za nierozpoznanie istoty sprawy.Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.jw