Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 366/22 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses cassation appeal due to failure to pay partial court fee despite asset declaration.

Numero d'incarto III CZ 366/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal because the required partial court fee of 7,000 PLN was not paid. Although the appellant argued for full fee exemption based on financial hardship, the court found his financial situation had improved compared to the appeal stage. Consequently, the court ruled that the appellant was capable of covering the partial fee and thus the appeal was rejected for lack of fiscal coverage.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 101 ust. 1; art. 102 ust. 1; Kodeks postępowania cywilnego art. 3986 § 2: Zwolnienie od kosztów sądowych jest przyznawane tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy oszczędności własne są niewystarczające, a brak uiszczenia części opłaty w sytuacji poprawionego stanu majątkowego skutkuje odrzuceniem skargi.

Parole chiave

Generato dall'IA
zwolnienie od kosztów sądowych skarga kasacyjna brak pokrycia opłaty oświadczenie majątkowe sytuacja majątkowa art. 3986 k.p.c. brak fiskalny recupero dei costi

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
art. 3986 § 2 k.p.c.
na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w świetle złożonego przez pozwanego oświadczenia majątkowego zasługiwał on na zwolnienie jedynie z części opłaty sądowej od skargi kasacyjnej.
art. 102 ust. 1 u.k.s.c.
z art. 102 ust. 1 u.k.s.c. przez ich zastosowanie, w sytuacji gdy zachodziły podstawy do zwolnienia go od opłaty kasacyjnej w całości;
art. 101 ust. 1 u.k.s.c.
art. 101 ust. 1 u.k.s.c. w zw.
art. 394¹ § 3 k.p.c.
398²¹ i art. 394¹ § 3 k.p.c., poddaje kontroli wcześniejsze niezaskarżalne postanowienie tego sądu, jeżeli miało ono wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (zob.
art. 39814 k.p.c.
z art. 39814 k.p.c. as l.n
art. 3986 § 2 k.p.c
na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.
art. 394¹ § 3 k.p.c
398²¹ i art. 394¹ § 3 k.p.c., poddaje kontroli wcześniejsze niezaskarżalne postanowienie tego sądu, jeżeli miało ono wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (zob.
art. 39814 k.p.c

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2018 r., II CZ 95/17
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2018 r., II CZ 95/17 oraz powołane w uzasadnieniu orzecznictwo).
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2016 r., V CZ 34/16
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2016 r., V CZ 34/16 i powołane w uzasadnieniu orzecznictwo).
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2021 r., II CZ 48/21
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2016 r., IV CZ 45/16
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2016 r., IV CZ 45/16 oraz powołane w uzasadnieniu judykaty).
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2011 r., II CZ 12/11
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2011 r., II CZ 12/11).Jakkolwiek w niniejszej sprawie pozwany został zwolniony od opłaty od apelacji postanowieniem Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 21 sierpnia 2019 r.
V ACa 75/20
akt V ACa 75/20, oddala zażalenie.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 366/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Dariusz Dończyk‎SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gliwicach‎przeciwko R.S., M.G., P.S., M.S., K.O. i A.O.‎o zapłatę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 grudnia 2022 r.,‎zażalenia pozwanego M.G.na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach‎z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. akt V ACa 75/20, oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 24 maja 2022 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach zwolnił pozwanego M.G. od opłaty od skargi kasacyjnej ponad kwotę 7000 zł, zaś w pozostałym zakresie wniosek pozwanego o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym oddalił.Odpis tego postanowienia doręczono pełnomocnikowi pozwanego w dniu 3 czerwca 2022 r., ale nie została uiszczona opłata sądowa od skargi kasacyjnej w tej części, w jakiej pozwany nie został zwolniony od jej poniesienia.W związku brakiem pokrycia opłaty sądowej w kwocie 7000 zł w terminie określonym w art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst:

Dz. U. z 2022 r., poz. 1125; dalej: „u.k.s.c.”) Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanego M.G. na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w świetle złożonego przez pozwanego oświadczenia majątkowego zasługiwał on na zwolnienie jedynie z części opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. Wskazał, że pozwany prowadzi działalność gospodarczą ze stratą, ale ma oszczędności w łącznej kwocie ok. 12 000 zł. Utrzymuje się z darowizny w wysokości 9000 euro otrzymanej od rodziców.W zażaleniu pozwany zaskarżając powyższe postanowienie w całości wniósł o jego uchylenie oraz o poddanie kontroli niezaskarżalnego postanowienia z dnia 24 maja 2022 r.

Zarzucił naruszenie:

1) prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na błędnym przyjęciu, że sytuacja finansowa i majątkowa pozwanego pozwala mu na uiszczenie części opłaty sądowej od skargi kasacyjnej w wysokości 7000 zł; art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 102 ust. 1 u.k.s.c. przez ich zastosowanie, w sytuacji gdy zachodziły podstawy do zwolnienia go od opłaty kasacyjnej w całości;

2) prawa materialnego, tj. art. 101 ust. 1 u.k.s.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące jedynie częściowym zwolnieniem od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej; art. 102 ust. 1 u.k.s.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że pozwany jest w stanie uiścić przynajmniej część opłaty kasacyjnej, bez uszczerbku dla utrzymania siebie; art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, skutkujące pozbawieniem pozwanego możliwości rozpatrzenia jego sprawy przez sąd.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Według ugruntowanego orzecznictwa, Sąd Najwyższy w postępowaniu wywołanym zażaleniem na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające środek zaskarżenia - na wniosek skarżącego - na podstawie art. 380 w zw. z art. 398²¹ i art. 394¹ § 3 k.p.c., poddaje kontroli wcześniejsze niezaskarżalne postanowienie tego sądu, jeżeli miało ono wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2018 r., II CZ 95/17 oraz powołane w uzasadnieniu orzecznictwo).

Zwolnienie od kosztów sądowych powinno być przyznawane w sytuacjach wyjątkowych, bowiem instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też ubiegający się o taką pomoc powinien w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia środków utrzymania dla siebie i rodziny, a dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2016 r., V CZ 34/16 i powołane w uzasadnieniu orzecznictwo).

Co do zasady, wymóg uiszczenia kosztów sądowych nie może być uznany za ograniczenie prawa dostępu do sądu, które jest niezgodne z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (zob. przywołane w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2021 r., II CZ 48/21 wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka).Sąd drugiej instancji rozstrzygając o zwolnieniu od opłaty od skargi kasacyjnej nie jest związany wcześniejszymi postanowieniami zwalniającymi skarżącego od kosztów sądowych, jednak w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwaliło się stanowisko, stosownie do którego, gdy na wcześniejszych etapach postępowania skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, to odmowa udzielenia takiego zwolnienia w postępowaniu kasacyjnym wymaga stwierdzenia, że położenie finansowe i majątkowe strony uległo w jakimś zakresie polepszeniu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2016 r., IV CZ 45/16 oraz powołane w uzasadnieniu judykaty).

W takim przypadku w postanowieniu o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych sąd powinien wykazać, że w zmienionej sytuacji majątkowej skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2011 r., II CZ 12/11).Jakkolwiek w niniejszej sprawie pozwany został zwolniony od opłaty od apelacji postanowieniem Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 21 sierpnia 2019 r. (k. 806), to porównując jego oświadczenia majątkowe złożone w postępowaniu apelacyjnym (k. 729-731) i postępowaniu kasacyjnym (k. 963-965) należy stwierdzić, że sytuacja finansowa pozwanego uległa poprawie o tyle, że dysponuje oszczędnościami (w łącznej kwocie 12 000 zł), a ponadto na polepszenie tej sytuacji wskazuje fakt zaciągnięcia nowych zobowiązań (rata leasingowa wynosi 1362,58 zł miesięcznie).

W takim stanie rzeczy obowiązek pozwanego pokrycia kwoty 7000 zł z tytułu części opłaty sądowej od skargi kasacyjnej mieścił się w możliwościach finansowych pozwanego, a wobec braku pokrycia tej części opłaty sądowej, Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną, jako dotkniętą brakiem fiskalnym, który nie został uzupełniony.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 394¹ § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. as l.n