Supreme Court allows cassation appeal by ruling that a prior judicial interpretation of court fee exemptions applies retroactively to future cases.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the appellate court's dismissal of the plaintiff's cassation appeal regarding court fees. The plaintiff argued that a previous exemption from fees should cover the Supreme Court proceedings, but the appellate court rejected this based on a strict reading of the law. The Supreme Court decided in favor of the plaintiff by applying a specific judicial interpretation established in June 2008, which clarified that fee exemptions from lower courts do not extend to cassation proceedings, thereby validating the appeal's procedural standing.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 1302 § 3 k.p.c.; Art. 3941 § 3 k.p.c.; Art. 39815 § 1 k.p.c.: A judicial interpretation resolving discrepancies in the application of fee exemption rules applies prospectively from the date of the ruling, meaning appeals filed after that date must comply with the new understanding of the law.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZ 36/08
POSTANOWIENIE
Dnia 6 listopada 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Irena Gromska-Szuster
SSN Zbigniew Strus
w sprawie z powództwa M. K.
przeciwko (…) Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w K.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 listopada 2008 r.,
zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., sygn.
akt I ACa (…),
uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 lipca 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną
powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 25 stycznia 2008 r. W uzasadnieniu
wskazał, że od wniesionej skargi pełnomocnik powódki uiścił opłatę podstawową w
wysokości 30 zł, powołując się na zwolnienie powódki od kosztów sądowych w całości w
toku postępowania przed sądem pierwszej instancji. Skoro więc nie została opłacona
opłatą stosunkową i nie został zawarty w niej wniosek o zwolnienie powódki od kosztów
sądowych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym to podlegała odrzuceniu a limine
na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.
W zażaleniu pełnomocnik powoda zarzucając naruszenie art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. w
zw. z art. 379 pkt 4 k.p.c., art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c., art. 2 Konstytucji, art. 100
ust 2 u.k.s.c. i art. 1302 § 3 k.p.c. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze utrwalony jest pogląd co do wykładni art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.
Sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku sądu drugiej instancji, nie jest wyłączony z
mocy samej ustawy od udziału w wydaniu postanowienia o odrzuceniu kasacji
wniesionej od tego wyroku (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia
2005 r., II PZ 45/05, OSNP 2006 nr 21, poz. 332, z dnia 11 marca 2008 r., II CZ 114/07,
z dnia 20 maja 2005 r. III CZ 20/05, i z dnia 20 maja 2005 r., III CZ 11/05,
niepublikowane i uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 97/2004,
OSNC 2006 nr 2, poz. 24).
Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r. SK 19/02,
(OTK 2004 nr 7, poz. 6) nie dotyczy podniesionej w zażaleniu kwestii, albowiem odnosi
się do wyłączenia sędziego, który orzekał w instancji niższej. Z tego względu zarzut
nieważności postępowania jest chybiony.
W związku z rozbieżnością w wykładni prawa Sąd Najwyższy - na wniosek
Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego - w dniu 5 czerwca 2008 r. podjął w składzie
siedmiu sędziów uchwałę, III CZP 142/07 (Biul. SN 2008, nr 8, s. 7), w której przyjął, że
zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, przyznane w postępowaniu przed sądem
powszechnym, nie obejmuje postępowania kasacyjnego oraz że pełnomocnictwo
procesowe nie obejmuje z samego prawa umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i
udziału w postępowaniu kasacyjnym. Uchwale tej nadano moc zasady prawnej, jednak
w jej uzasadnieniu Sąd Najwyższy podkreślił, że w dążeniu do ujednolicenia praktyki
oraz uniknięcia komplikacji, które mogłyby nastąpić na skutek stosowania uchwały jako
argumentu
przy
wnoszeniu
skarg
o wznowienie
postępowania
zakończonego
prawomocnymi orzeczeniami opartymi na odmiennej wykładni, rozważył zakres jej
związania - jako zasady prawnej – w czasie. Dodał, że podstawę do tych rozważań daje
głoszony w literaturze oraz orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego pogląd, że w
sytuacji, w której występowały rozbieżności interpretacyjne w praktyce funkcjonowania
prawa, w zachowaniach podmiotów zobowiązanych do przestrzegania norm prawnych
oraz w działaniach organów powołanych do ich stosowania, istnieje możliwość
ograniczenia wstecznego stosowania ustalonej interpretacji przepisu (zob. uchwałę
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 1995 r., W 9/94, OTK Zb.Urz. 1995, nr 1,
poz. 20). W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził, że dokonana w uchwale wykładnia
ma zastosowanie na przyszłość, od dnia jej podjęcia.
Skoro więc wyrok Sądu Apelacyjnego został wydany w dniu 25 stycznia 2008 r. i
skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 25 kwietnia 2008 r. to stosując się do
powołanej wyżej zasady prawnej - w jej aspekcie czasowym - należało przyjąć, że wiąże
ona składy orzekające Sądu Najwyższego co do skarg kasacyjnych wniesionych po dniu
5 czerwca 2008 r. (por. odpowiednio postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca
2008 r., IV CZ 52/08 niepublikowane). Inna wykładnia budziłaby w tej sytuacji
wątpliwości natury konstytucyjnej, skoro wnoszący skargę kasacyjną pełnomocnik
zastosował się do funkcjonującej wtedy w praktyce wykładni, która przeważała także w
judykaturze Sądu Najwyższego.
Z tego względu na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c.
orzeczono jak w sentencji.