Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 36/06 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal for failure to pay court fees and missing admissibility request under new Civil Costs Act.

Numero d'incarto III CZ 36/06
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal against a lower court's decision establishing an easement. The appellant failed to pay the required court fee under the new Civil Costs Act and did not separately request the court to admit the appeal for consideration. The court ruled that the new law applies retroactively to proceedings not yet concluded and that procedural requirements for admissibility must be strictly met.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 149 ust. 1 u.k.s.c.; Art. 3984 § 1 k.p.c.: The new Civil Costs Act applies to proceedings not yet concluded, and a cassation appeal must contain a distinct request for admission with separate justification.

Parole chiave

Generato dall'IA
Civil Costs Act Cassation Appeal Court Fees Procedural Admissibility Retroactive Application Easement Establishment Supreme Court

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 149 ust. 1 u.k.s.c.
Zgodnie z art. 149 ust. 1 u.k.s.c., w sprawach wszczętych przed dniem wejścia
Art. 3984 § 1 k.p.c.
Zgodnie z art. 3984 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna – obok oznaczenia
Art. 39814
zażalenie należało oddalić (art. 39814 w związku z art.
Art. 3941 § 3 k.p.c.
39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c
stawianym przez art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.
art. 104 k.p
sprawy w inny sposób kończący postępowanie (por. np. art. 104 k.p.a., art. 157
art. 157 k.p.k
sprawy w inny sposób kończący postępowanie (por. np. art. 104 k.p.a., art. 157
art. 1302 § 3 k.p.c
należnej opłaty stałej powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.
art. 3984 § 1 k.p.c
Zgodnie z art. 3984 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna – obok oznaczenia
art. 3989 § 1 k.p.c
w art. 3989 § 1 k.p.c. Inaczej mówiąc, skarżący powinien wskazać w uzasadnieniu

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00
postanowienie z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz.
postanowienie z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01
postanowienie z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01
postanowienie z dnia 3 kwietnia 2006 r., III CSK 85/06
postanowienie z dnia 4 listopada 2005 r., V CZ 127/05
postanowienie z dnia 24 listopada 2005 r., IV CZ 120/05
postanowienie z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 56/01
III CSK 85/06
Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of specific legal grounds under Civil Procedure Code.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Postanowienie z dnia 28 czerwca 2006 r., III CZ 36/06

Do skargi kasacyjnej od wyroku (postanowienia co do istoty sprawy)

wydanego przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398), wniesionej po

wejściu w życie tej ustawy, stosuje się przepisy ustawy nowej.

Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz

Sędzia SN Zbigniew Strus

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Tadeusza O. przy uczestnictwie Andrzeja

L. i Leszka O. o ustanowienie służebności drogi koniecznej, po rozpoznaniu w Izbie

Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2006 r., zażalenia

wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 5 kwietnia

2006 r.

oddalił zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 10 listopada 2005 r. Sąd Okręgowy w Krakowie

zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w Wieliczce z dnia 23 grudnia 2004 r. w

ten sposób, że ustanowił na nieruchomościach należących do uczestników Leszka

O. i Andrzeja L. służebność drogi koniecznej na rzecz każdoczesnego właściciela

nieruchomości należącej obecnie do wnioskodawcy Tadeusza O.

Skargę kasacyjną wnioskodawcy od tego postanowienia Sąd Okręgowy w

Krakowie – postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2006 r. – odrzucił, stwierdzając, że

nie uiszczono od niej właściwej opłaty stałej, wymaganej na podstawie art. 39 ust. 1

pkt 1 w związku z art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 – dalej: „u.k.s.c.” lub

„ustawa”), mimo że wnioskodawca reprezentowany był przez zawodowego

pełnomocnika. Sąd stwierdził również, że skarga nie zawiera – wbrew wymaganiom

stawianym przez art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. – wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania

oraz jego uzasadnienia.

W zażaleniu skarżący uiścił brakującą kwotę opłaty stałej w wysokości

wynoszącej – jego zdaniem – kwotę 110 zł oraz zarzucił naruszenie art. 23 ustawy.

Zakwestionował również stanowisko Sądu Okręgowego w zakresie braku wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz jego uzasadnienia, wskazując, że

wniosek ten został wyrażony w punkcie 2. skargi, a cała skarga, wraz z wnioskiem,

została uzasadniona. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 149 ust. 1 u.k.s.c., w sprawach wszczętych przed dniem wejścia

w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji,

dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych; z przepisu jasno wynika, że linię

wytyczającą granicę czasową między stosowaniem ustawy dotychczasowej a

zastosowaniem ustawy nowej wyznacza chwila „zakończenia postępowania w

danej instancji”. Ten sposób normatywnych rozstrzygnięć intertemporalnych nie jest

w prawie procesowym nowy, gdyż ustawodawca – określając czynnik czasu

decydujący o stosowaniu lub niestosowaniu derogowanego prawa – wielokrotnie

posługuje się pojęciem „zakończenie postępowania w danej instancji” lub

równoważnym „zakończenie postępowania w instancji”, ewentualnie zbliżonym –

„wydanie orzeczenia kończącego postępowania przez sąd pierwszej (wyższej)

instancji” (por. np. art. XVI § 1 p.w.k.p.c., art. 49 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o

kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88

ze zm., lub § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września

2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez

Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego

ustanowionego z urzędu, Dz.U. Nr 163, poz. 1349). Pojęcie to nie jest także obce

kodeksowi postępowania cywilnego (art. 108 § 1, art. 109, 130 3 § 2, art. 182 i 276),

w związku z czym bywa wielokrotnie poddawane ocenie w judykaturze – a także w

piśmiennictwie – w odniesieniu do sytuacji innych niż rozwiązywanie kolizji

międzyczasowych. Podsumowując stan prawny, dorobek orzecznictwa i myśli

prawniczej w tym zakresie należy stwierdzić, że przez pojęcie „zakończenie

postępowania w (danej) instancji” trzeba rozumieć wydanie orzeczenia kończącego

postępowanie sprawie w danej instancji, a więc wydanie wyroku (postanowienia co

do istoty sprawy w postępowaniu nieprocesowym) lub innego orzeczenia trwale

zamykającego drogę do wydania wyroku (np. postanowienia o umorzeniu

postępowania, odrzuceniu pozwu itd.) (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z

dnia 25 lipca 1953 r., II C 609/53, OSN 1954, nr 3, poz. 61, postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 8 lutego 1968 r., II CZ 29/68, OSNCP 1968, nr 11, poz. 191 lub

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 1974 r., II CR 155/74, OSPiKA 1975, nr 3,

poz. 66).

W tym samym kierunku idą rozwiązania w innych dziedzinach prawa

procesowego, w których przez zakończenie postępowania w danej instancji rozumie

się wydanie orzeczenia (rozstrzygnięcia) co do istoty sprawy albo załatwienie

sprawy w inny sposób kończący postępowanie (por. np. art. 104 k.p.a., art. 157

k.p.k., art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1961 r. o izbach morskich, Dz.U. Nr 58,

poz. 320 ze zm., art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa,

jedn. tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, albo art. 223 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153,

poz. 1270 ze zm.).

Należy dodatkowo zaakcentować, że ustawodawca wyraźnie oznaczył kres

stosowania ustawy dotychczasowej na czas zakończenia postępowania w instancji,

a nie np. na chwilę wszczęcia postępowania w instancji wyższej, łączoną zazwyczaj

z wniesieniem środka zaskarżenia o charakterze dewolutywnym. Fakt ten ma

istotne znaczenie przy rozstrzyganiu kwestii międzyczasowej, bo jakkolwiek

postępowanie cywilne – procesowe i nieprocesowe – przebiega w zasadzie w

sposób linearny, a poszczególne instancje następują bezpośrednio po sobie, to

jednak między zakończeniem postępowania w jednej a wszczęciem postępowania

w kolejnej instancji dokonywane są czynności tzw. międzyinstancyjne, stanowiące

łącznik między instancjami (np. czynności przygotowawcze do wniesienia środka

odwoławczego, w tym wniosek o doręczenie orzeczenia, o przywrócenie terminu do

wniesienia środka zaskarżenia itd.). W wielu sytuacjach w ogóle zresztą nie

dochodzi do zainicjowania postępowania w instancji wyższej, a mimo to

podejmowane są dalsze czynności, w tym czynności wykonawcze (np. wniosek o

stwierdzenie prawomocności, o doręczenie odpisu dokumentu z akt sprawy itd.) lub

zmierzające do wniesienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia (np. skargi o

wznowienie postępowania) itp., które trudno zakwalifikować do czynności

podejmowanych w pierwszej instancji. Innymi słowy, „czas zakończenia

postępowania w danej instancji”, o którym mowa w art. 149 ust. 1 u.k.s.c., nie może

być utożsamiany – co czynią niektórzy autorzy – z „czasem wszczęcia

postępowania w kolejnej (wyższej) instancji”. W konsekwencji należy uznać, że do

skargi kasacyjnej od wyroku (postanowienia co do istoty sprawy w postępowaniu

nieprocesowym) wydanego przed wejściem ustawy o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych, wniesionej po wejściu w życie tej ustawy, stosuje się przepisy

ustawy nowej.

W tej sytuacji, skoro postępowanie w drugiej instancji zostało zakończone

wydaniem w dniu 10 listopada 2005 r. postanowienia Sądu Okręgowego

uwzględniającego apelację, a wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną w dniu 22

marca 2006 r., a więc po wejściu w życie powołanej ustawy, do skargi mają

zastosowanie przepisy tej ustawy. Stanowisko Sądu Okręgowego zajęte w

zaskarżonym postanowieniu należy więc uznać za trafne.

Zarzut naruszenia art. 23 u.k.s.c. jest bezzasadny, przepis ten stanowi

bowiem wyraźnie, że opłatę stałą w kwocie 40 zł pobiera się od skargi kasacyjnej

wniesionej w sprawie, w której postępowanie nieprocesowe zostało wszczęte z

urzędu, tymczasem postępowanie o ustanowienie służebności drogi koniecznej

wszczynane jest tylko na wniosek. Charakter i wysokość opłaty od skargi kasacyjnej

w tej sprawie określa zatem art. 39 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 18 ust. 2 ustawy;

opłata ta jest opłatą stałą i wynosi 200 zł. W tej sytuacji nieuiszczenie przez

skarżącego, działającego przez zawodowego pełnomocnika – radcę prawnego,

należnej opłaty stałej powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.

Skarga wnioskodawcy podlega odrzuceniu również z innych powodów.

Zgodnie z art. 3984 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna – obok oznaczenia

zaskarżonego orzeczenia wraz ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia, wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę

orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany – powinna

zawierać, jako jeden z elementów konstrukcyjnych, wniosek o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie. Sąd Najwyższy niejednokrotnie

wyjaśniał, że wniosek ten powinien być wyodrębniony w piśmie zawierającym

skargę kasacyjną, a jego uzasadnienie należy odnosić się do przesłanek zawartych

w art. 3989 § 1 k.p.c. Inaczej mówiąc, skarżący powinien wskazać w uzasadnieniu

wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, że w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne i uzasadnić dlaczego jest ono istotne, albo iż istnieje potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów i wskazać które przepisy wymagają wykładni

Sądu Najwyższego i na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości lub

przedstawić rozbieżności występujące w orzecznictwie sądów, albo że zachodzi

nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por.

postanowienia z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156,

z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 10

maja 2001, II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 lub z dnia 3 kwietnia 2006 r., III

CSK 85/06, nie publ.).

Nietrafny jest zarzut skarżącego, że wniosek o przyjęcie skargi do

rozpoznania przedstawiony został w pkt. 2. skargi, ta część zawiera bowiem

„wniosek o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia

prawa materialnego” z zaznaczeniem, że cała skarga, wraz z wnioskiem, jest

uzasadniona. Należy podkreślić, że wniosek „o przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania” – jako element tzw. wniosku kasacyjnego, określonego w art. 398 4 § 1

pkt 4 k.p.c. – nie może być utożsamiany z wnioskiem o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania, o którym mowa w art. 3984 § 1 pkt 3 (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 4 listopada 2005 r., V CZ 127/05, nie publ.). Każde wymaganie

przewidziane w art. 3984 § 1 k.p.c. ma – ze względu na swą funkcję procesową –

byt samodzielny i odrębny, musi być zatem spełnione oddzielnie, niezależnie od

innych. Wskazuje na to również konstrukcja omawianego przepisu (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2005 r., IV CZ 120/05, nie

publ., lub z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 56/01, nie publ.).

Z tej przyczyny uzasadnienie skargi kasacyjnej nie może zostać uznane za

uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, co zresztą Sąd Najwyższy już

podkreślał, stwierdzając, że jeżeli w kasacji (skardze kasacyjnej) nie wskazano

okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, to obowiązek ich przedstawienia nie

jest spełniony, choćby dały się one wywieść z uzasadnienia kasacji (por. np.

postanowienie z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156).

Zaskarżone postanowienie jest zatem prawidłowe, w związku z czym

zażalenie należało oddalić (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).