Supreme Court dismisses appeal; separate appeal value required for formal joint plaintiffs under Civil Procedure Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appeal against the appellate court's rejection of the cassation complaint filed by two plaintiffs. The plaintiffs argued they were materially joint, but the court found their claims were formally joint based on the same factual and legal grounds regarding a traffic accident death. Consequently, the appeal was inadmissible because the individual appeal value for each plaintiff fell below the statutory minimum of 50,000 PLN.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 72 § 1 pkt 2 k.p.c.; Art. 3982 § 1 k.p.c.; Art. 3986 § 2 k.p.c.: In cases of formal joint participation, the admissibility of a cassation complaint depends on the separate appeal value of each participant, requiring a minimum of 50,000 PLN per person.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CZ 316/23 POSTANOWIENIE 24 stycznia 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 24 stycznia 2024 r. w Warszawiezażalenia K.M. i A.D.na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiuz 23 maja 2023 r., I WSC 101/23,w sprawie z powództwa K.M. i A.D.przeciwko P. w W.o zapłatę, oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z 23 maja 2023 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 15 listopada 2022 r., sygn. akt I ACa 567/22, w sprawie o zapłatę, z powództwa K.M. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego – matkę A.D. oraz A.D. przeciwko P. z siedzibą w W.W ocenie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu współuczestnictwo powódek, dochodzących od pozwanego zadośćuczynienia w związku ze śmiercią B.M. w wypadku komunikacyjnym, jest współuczestnictwem formalnym (art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c.), gdyż ich uprawnienia są odrębne i są oparte na jednakowej, a nie na tej samej podstawie faktycznej i prawnej.
W efekcie roszczenie każdej z nich podlegało osobnej ocenie odnośnie do ewentualnej dopuszczalności ich skargi kasacyjnej. Sąd II instancji podkreślił, że wobec faktu, iż wartość przedmiotu zaskarżenia w stosunku do każdej z powódek jest niższa niż 50.000 zł, skarga kasacyjna podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna (art. 3986 § 2 w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c.).W zażaleniu od tego postanowienia pełnomocnik powódek zarzucił naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 72 § 1 pkt. 2 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie wystąpienia po stronie skarżących współuczestnictwa o charakterze formalnym, a nie materialnym.
We wnioskach domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył co następuje:Zażalenie jest bezzasadne. Dopuszczalność skargi kasacyjnej od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie, uzależniona została od wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej w art. 3982 k.p.c. na kwotę co najmniej 50.000 zł.
W przypadku podmiotowej kumulacji po stronie powodowej lub pozwanej, wartość praw lub zobowiązań dotyczących każdego podmiotu podlega zliczeniu jedynie w razie łączącego ich współuczestnictwa materialnego, tj. istnienia pomiędzy nimi więzi o charakterze materialnoprawnym.Taka sytuacja nie zachodzi w razie współuczestnictwa formalnego, które polega na połączeniu w jednej sprawie samodzielnych roszczeń lub zobowiązań każdego podmiotu. Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c. do współuczestnictwa formalnego dochodzi, gdy w charakterze powodów lub pozwanych występuje kilka osób, a przedmiot sporu stanowią roszczenia lub zobowiązania jednego rodzaju, oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej, jeżeli ponadto właściwość sądu jest uzasadniona dla każdego z roszczeń lub z zobowiązań z osobna, jak też dla wszystkich wspólnie.W przedmiotowej sprawie w pozwie każda z powódek wniosła o zasądzenie od strony pozwanej, w szczególności, kwoty po 100.000 zł wraz z odsetkami za opóźnienie tytułem zadośćuczynienia za krzywdę, ból i cierpienie spowodowane śmiercią B.M. (odpowiednio) jako partnera i ojca; oraz odpowiednich kwot 30.000 zł i 40.000 zł wraz z odsetkami tytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej w następstwie śmierci w.w.
W toku postępowania zarówno Sąd Okręgowy we Wrocławiu, jak też Sąd Apelacyjny odpowiednio obniżyły dochodzone pozwem kwoty i ostatecznie, jako wartość przedmiotu zaskarżenia, pełnomocnik powódek podał kwotę 66.000 zł.W wykonaniu zarządzenia Sądu II instancji z 26 kwietnia 2023 r. wskazał, że wartość ta w stosunku do małoletniej K.M. wynosi 36.000 zł, zaś odnośnie do A.D. – 30.000 zł. Ze względu na fakt, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kryterium dopuszczalności skargi kasacyjnej, sąd drugiej instancji oraz Sąd Najwyższy mogą skontrolować tę wartość w każdym czasie, opierając się na aktach sprawy lub wynikach przeprowadzonych czynności (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 16 listopada 2007 r., II CSK 423/07 i z 11 sierpnia 2008 r., V CSK 136/08).
Nie ulega wątpliwości, że po stronie powodowej istnieje współuczestnictwo formalne, bowiem roszczenia powódek są jednego rodzaju, i opierają się na jednakowej, to jest takiej samej, podstawie faktycznej i prawnej. Źródłem roszczeń powódek jest bowiem jedno zdarzenie, to jest śmierć osoby im bliskiej na skutek wypadku komunikacyjnego. Jest to typowy, podawany w podręcznikach dla studentów prawa, przykład współuczestnictwa formalnego (patrz W. Broniewicz, I. Kunicki, A. Marciniak, Postępowanie cywilne w zarysie, Warszawa 2016, s.185)W przypadku współuczestnictwa formalnego, obojętnie czy po stronie powodowej czy pozwanej, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną oblicza się oddzielnie w odniesieniu do każdego ze współuczestników.
O wartości przedmiotu zaskarżenia decyduje wartość każdego z nich z osobna (zob. np.: postanowienie SN z 3 marca 2016 r., II CZ 112/15; postanowienie SN z 22 marca 2002 r., I CZ 11/02; postanowienie SN z 30 maja 2006 r., I CSK 142/06). Według art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Gdy po stronie skarżącej występuje współuczestnictwo formalne, o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia osobno w stosunku do każdego ze skarżących (postanowienie SN z 17 marca 2016 r., II CSK 611/15).W realiach przedmiotowej sprawy nie ulega wątpliwości, iż po stronie skarżącej występuje współuczestnictwo formalne, w konsekwencji o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia liczona oddzielnie w stosunku do każdej ze skarżących.
W związku z tym niedopuszczalna jest skarga kasacyjna, wniesiona w imieniu K.M. i A.D., ze względu na wskazane w odniesieniu do nich wartości przedmiotu zaskarżenia, odpowiednio, 36000 zł oraz 30000 zł. W konsekwencji skarga podlegała odrzuceniu (art. 3986 § 2 i 3 k.p.c.), a zażalenie, jako bezzasadne, podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. O kosztach nie orzeczono, gdyż pełnomocnik pozwanego nie złożył pełnomocnictwa, upoważniającego go do reprezentowania strony przed Sądem Najwyższym.(A.G.)(r..g)