Supreme Court dismisses cassation appeal regarding land survey modernization as inadmissible under general rule.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by parties against a lower court's rejection of their claim. The parties argued that a land survey modernization violated their rights and altered property boundaries, yet the court found no such dispute existed. The decision rests on the principle that survey modernization does not resolve boundary disputes, which require a separate delimitation proceeding.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3986 § 2 k.p.c.; Art. 27 ust. 1, 2 u.k.w.h.; Cassation appeals against decisions concerning land survey modernization are inadmissible unless specific exceptions apply, as such modernization does not resolve boundary disputes requiring separate delimitation proceedings.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CZ 245/24 POSTANOWIENIE 30 stycznia 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Roman Trzaskowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 30 stycznia 2025 r. w Warszawiezażalenia M.H. i M.H.1na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcachz 21 sierpnia 2024 r., II WSC 26/24,w sprawie wszczętej z urzędu z udziałem M.H. i M.H.1o sprostowanie oznaczenia w dziale I-O księgi wieczystej nr […], oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 21 sierpnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Kielcach odrzucił na podstawie art. 3986 § 2 w związku z art. 13 § 2 i art. 5191 § 1 k.p.c., jako niedopuszczalną, skargę kasacyjną uczestników od postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach z 27 marca 2024 r. oddalającego apelację uczestników od postanowienia Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z 14 listopada 2023 r., którym utrzymano w mocy wpis Referendarza Sądowego z 20 czerwca 2023 r. w przedmiocie sprostowania oznaczenia nieruchomości (jej powierzchni) w dzialeI-O księgi wieczystej.W zażaleniu na powyższe postanowienie uczestnicy zaskarżyli je w całości i wnieśli o jego uchylenie.
Zarzucili naruszenie art. 3986 § 2 w zw. z art. 5191 § 2 k.p.c. „przez odrzucenie prawidłowo złożonej, zgodnie z wymogami formalnymi skargi kasacyjnej, w której podniesiono, iż modernizacja stojąca u podstaw wpisu, została dokonana z naruszeniem prawa i z naruszeniem praw jednostki - co w konsekwencji doprowadziło do znaczącej zmiany powierzchni nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej - sprzecznej z rzeczywistym stanem faktycznym oraz prawnym”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że wpis prostujący w księdze wieczystej oznaczenie nieruchomości na podstawie danych z katastru nieruchomości nie przesądza prawa własności, nie jest objęty wiarą publiczną ksiąg wieczystych i nie powoduje niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Wyjaśniono również, że przewidziane w art. 27 u.k.w.h. sprostowanie służy realizacji postulatu ścisłego powiązania danych zawartych w dziale I-O księgi wieczystej z danymi z katastru nieruchomości, a osoba uprawniona może w każdym czasie domagać się sprostowania danych dotyczących oznaczenia nieruchomości. W konsekwencji w sprawach o sprostowanie wpisu w dziale I księgi wieczystej skarga kasacyjna co do zasady jest niedopuszczalna (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 21 marca 2018 r., V CZ 12/18, niepubl. i z 26 marca 2015 r., V CZ 3/15, niepubl oraz powołane w nich orzecznictwo).W wyjątkowych wypadkach dopuszczono jednak możliwość wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczeń dotyczących oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej.
Taką możliwość dopuszczono, gdy nowego oznaczenia nieruchomości dokonano w następstwie zmiany granic, a nie nowych, dokładniejszych pomiarów nieruchomości; gdy oznaczenie w dziale I-0 księgi wieczystej jest tego rodzaju, że obejmuje część gruntu lub innej rzeczy będącej przedmiotem wpisanego prawa nie należącą do uprawnionego z księgi wieczystej, lecz stanowiącą przedmiot cudzego prawa, co powoduje, że żądanie wykreślenia wpisu w dziale I-0 nie dotyczy tylko sprostowania danych faktycznych, lecz zmierza do ustalenia zakresu prawa przysługującego uprawnionemu w celu uzyskania zgodności pomiędzy stanem prawnym wynikającym z wpisu w dziale II księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, którego przedmiot i zakres wyraża dział I-0, a zatem nie może być wynikiem sprostowania w trybie art. 62613 § 2 k.p.c. lub art. 27 u.k.w.h., lecz wymaga uzgodnienia na podstawie art. 10 u.k.w.h.; gdy żądanie wpisu zmiany oznaczenia nieruchomości ma znaczenie dla potwierdzenia praw rzeczowych wnioskodawcy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2019 r., V CSK 457/18, niepubl. i z 26 marca 2015 r., V CZ 4/15, niepubl. oraz cytowane w nim orzecznictwo).
Wskazuje się w konsekwencji, że prawidłowa ocena dopuszczalności skargi kasacyjnej od postanowienia dotyczącego sprostowana oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej wymaga szerszej analizy niż tylko odwołania się do jej generalnej niedopuszczalności od każdego postanowienia w tym przedmiocie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 listopada 2015 r., I CZ 90/15, niepubl.).W okolicznościach sprawy dokonano z urzędu sprostowania oznaczenia i obszaru działek ewidencyjnych wchodzących w skład nieruchomości uczestników w związku z dokonanym przez Starostę […] zawiadomieniem z 3 marca 2022 r. o zmianie - modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obrębu […] na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 u.k.w.h.
Modernizacja ewidencji gruntów nie ma na celu ustalenia przebiegu granic działek, lecz uzupełnienie oraz modyfikację istniejących danych ewidencyjnych w celu dostosowania ich do wymogów rozporządzenia, procedura ta nie służy do rozstrzygania spornych stanów na gruncie, jeżeli chodzi o przebieg granic. W sytuacji, gdy powstaje spór co do przebiegu granicy, a także co do położenia znaków granicznych, to spór taki może być rozstrzygnięty wyłącznie w drodze postępowania rozgraniczeniowego (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Admienistracyjnego z 12 kwietnia 2022 r., I OSK 1328/21, niepubl.).
Modernizacja ewidencji gruntów i budynków nie przesądza stanu prawnego działek gruntu i w konsekwencji nie rozstrzyga sporu granicznego. Temu służy odrębne postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości, którego nie można zastąpić czynnościami w toku modernizacji ewidencji gruntów i budynków (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2020 r., I OSK 3329/19, niepubl.).Z podnoszonych przez skarżących w toku postępowania twierdzeń wynika, że toczy się postępowanie rozgraniczeniowe, a ponadto wszczęli postępowania administracyjne w związku z kwestionowaniem przez nich przebiegu modernizacji.
Kwestionowanie przez skarżących prawidłowości operatu opisowo-kartograficznego stanowiącego podstawę modernizacji nie może przemawiać za przyjęciem dopuszczalności skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Właściwym postępowaniem w tym przedmiocie jest postępowanie administracyjne (art. 24a ust. 6-12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm.). Również wątpliwości co do przebiegu granicy działki pozostają poza zakresem sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie art. 27 u.k.w.h. i wymagają odrębnego postępowania.
Wpis powierzchni gruntu w części „oznaczenie nieruchomości” działu I księgi wieczystej nie jest objęty domniemaniem prawdziwości z art. 3 u.k.w.h, ani nie jest chroniony rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 24 listopada 1997 r., II CKU 110/97, niepubl.), natomiast ujawnione w wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji dane nie rozstrzygają sporu granicznego, albowiem temu celowi służy postępowanie rozgraniczeniowe.W konsekwencji Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodził w sprawie wyjątkowy wypadek, który przemawiałby za dopuszczalnością skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie i na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji. (K.L.)r.g.