Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 215/23 Generato dall'IA

Supreme Court allows appeal in co-ownership dispute, ruling it is not a management matter barred from cassation.

Numero d'incarto III CZ 215/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the District Court's dismissal of the appeal, allowing the case to proceed to a final decision. The appellant argued that the lower court incorrectly classified the dispute as a matter of co-ownership management, which would have barred the cassation appeal under specific civil procedure rules. The court distinguished between management disputes and disputes regarding the right to use common property, finding the latter does not fall under the statutory exclusion for cassation.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 5191 § 4 pkt 2 k.p.c.; Art. 201 k.c.; Art. 206 k.c.: Disputes concerning the right to use common property are not classified as matters of co-ownership management and therefore do not preclude the filing of a cassation appeal.

Parole chiave

Generato dall'IA
co-ownership management cassation appeal admissibility right to use property civil procedure law supreme court precedent divisione della proprietà rivendicazione della proprietà frazionamento

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 5191 § 4 pkt 2 k.p.c.
Taki m przepisem szczególnym jest art. 5191 § 4 pkt 2 k.p.c., stanowiący, że skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących zarządu związanego ze współwłasnością lub użytkowaniem.
Art. 201 k.c.
199 i art. 201 k.c.Podział rzeczy wspólnej (quoad usum) jest dokonywany przez sąd w postępowaniu nieprocesowym, a jego podstawę stanowią art.
Art. 206 k.c.
Zarzuciwszy naruszenie art. 206 k.c. i art.
Art. 398 § 15 k.p.c.
Z tych względów, na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art.
Art. 394 § 3 k.p.c.
39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
art. 5191 k.p.c
w sprawie dotyczącej zarządu związanego ze współwłasnością Tymczasem zgodnie z art. 5191 k.p.c.
art. 5191 § 4 pkt 2 k.p.c
Taki m przepisem szczególnym jest art. 5191 § 4 pkt 2 k.p.c., stanowiący, że skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących zarządu związanego ze współwłasnością lub użytkowaniem.
art. 201 k.c
199 i art. 201 k.c.Podział rzeczy wspólnej (quoad usum) jest dokonywany przez sąd w postępowaniu nieprocesowym, a jego podstawę stanowią art.
art. 206 k.c
Zarzuciwszy naruszenie art. 206 k.c.
art. 5191 § 2 pkt 4 k.p.c
i art. 5191 § 2 pkt 4 k.p.c., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzucając naruszenie art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie SN z dnia 6 marca 1997 r., I CZ 7/97
postanowienie SN z dnia 17 lipca 1997 r., III CZ 30/97 niepubl.; postanowienie SN z dnia 6 marca 1997 r., I CZ 7/97, niepubl.).
postanowienie SN z dnia 14 marca 2017 r., II CZ 160/16
postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2021 r., I CZ 14/21
postanowienie SN z dnia 15 grudnia 2005 r., II CZ 113/05
wyrok SN z dnia 9 lipca 2003 r., IV CKN 325/01
wyrok SN z dnia 9 lipca 2003 r., IV CKN 325/01, niepubl.), przy czym spraw wszczętych w następstwie zgłoszenia takich roszczeń na podstawie art.
III CZP 94/07
Supreme Court allows non-procedural partition of common property for use based on property management articles.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III CZ 215/23 POSTANOWIENIE 8 kwietnia 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Karol Weitz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 8 kwietnia 2024 r. w Warszawie‎zażalenia J. K.‎na postanowienie Sądu Okręgowego w Zielonej Górze‎z 7 marca 2023 r., VI Ca 1015/21 (WSC 7/22),‎w sprawie z wniosku H. M.‎z udziałem J. K.‎o podział do używania, uchyla zaskarżone postanowienie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 23 maja 2022 r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze w sprawie z wniosku H. M. z udziałem J. K. o podział do używania oddalił apelację uczestnika postępowania J. K. od postanowienia Sądu Rejonowego w Zielonej Górze z 9 listopada 2021 r. Od postanowienia z 23 maja 2022 r. Skargę kasacyjną od postanowienia z 23 maja 2022 r. złożył uczestnik postępowania J. K.. Postanowieniem z 7 marca 2023 r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną. Sąd wskazał, że skarga została wniesiona w sprawie dotyczącej ustalenia sposobu korzystania z rzeczy wspólnej, tj. w sprawie dotyczącej zarządu związanego ze współwłasnością Tymczasem zgodnie z art. 5191 k.p.c. od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie – w sprawach z zakresu prawa osobowego rzeczowego i spadkowego – przysługuje skarga kasacyjna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Taki m przepisem szczególnym jest art. 5191 § 4 pkt 2 k.p.c., stanowiący, że skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących zarządu związanego ze współwłasnością lub użytkowaniem. Sprawami dotyczącymi zarządu związanego ze współwłasnością, o których mowa, są sprawy rozpoznawane w postępowaniu nieprocesowym, w tym takie, których podstawę materialnoprawną stanowią art. 199 i art. 201 k.c.Podział rzeczy wspólnej (quoad usum) jest dokonywany przez sąd w postępowaniu nieprocesowym, a jego podstawę stanowią art. 199 zdaniedrugie i art. 201 zdanie drugie k.c. ( uchwała Sądu Najwyższego z 29 listopada 2007 r.

III CZP 94/07 OSNC-ZD 2008 , nr 4 poz. 96).Żądanie dokonania przez sąd podziału quoad usum rzeczy wspólnej jest w istocie domaganiem się rozstrzygnięcia przez sąd wobec braku zgody właścicieli o czynności z zakresu zarządu przedmiotem współwłasności. W konsekwencji w judykaturze Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że w sprawach o ustalenie sposobu korzystania z rzeczy wspólnej, jak również o zmianę sposobu korzystania, skarga kasacyjna nie przysługuje (postanowienia Sądu Najwyższego z 6 marca 1997 r. I CZ 7/97 OSNC 1997 nr 8 poz. 111, i z 14 marca 2017 r.

II CZ 160/16 oraz z 15 czerwca 2021 r., I CZ 14/21.Zażalenie na postanowienie z 7 marca 2023 r. złożył uczestnik postępowania J. K.. Zarzuciwszy naruszenie art. 206 k.c. i art. 5191 § 2 pkt 4 k.p.c., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzucając naruszenie art. 206 k.c. skarżący podniósł, że Sąd Okręgowy błędnie założył, że podział quoad usum jest w każdym przypadku czynnością zwykłego zarządu, nie dokonawszy jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie.

Z kolei naruszenia art. art. 5191 § 2 pkt 4 k.p.c., (powinno być art. 5191 § 4 pkt 2 k.p.c.) skarżący dopatrywał się w tym, że Sąd Okręgowy błędnie uznał skargę kasacyjną uczestnika za niedopuszczalną, chociaż podstawą podziału quoad usum w rozpatrywanej sprawie nie były przepisy dotyczące czynności zwykłego zarządu, gdyż wnioskodawca domagał się dopuszczenia go do współposiadania rzeczy wspólnej i podziału do używania na podstawie art. 206 k.c., a sądy obu instancji jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w zakresie podziału quoad usum przyjęły właśnie art. 206 k.c.W orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 2010 r.

II CZ 9/10, nie publ.) wyjaśniono, że nie wszystkie sprawy zmierzające do ustalenia przez Sąd sposobu korzystania z rzeczy wspólnej są zawsze sprawami dotyczącymi zarządu związanego ze współwłasnością w rozumieniu art. 5191§ 4 pkt 2 k.p.c. Sprawami takimi są m.in. sprawy o podział rzeczy quoad usum, ale tylko wtedy gdy podstawą rozstrzygnięcia jest art. 201 k.c. W orzecznictwie wyraźnie przesądzono, że sprawa, w której wnioskodawca żąda - na podstawie art. 201 k.c. - upoważnienia sądowego do dokonania oznaczonej czynności z zakresu zarządu nieruchomością, jest sprawą dotyczącą zarządu związanego ze współwłasnością, w której z mocy art. 5191§ 4 pkt 2 k.p.c. nie przysługuje skarga kasacyjna (postanowienie SN z dnia 7 czerwca 2006 r., III CZ 30/06, niepubl. postanowienie SN z dnia 17 lipca 1997 r., III CZ 30/97 niepubl.; postanowienie SN z dnia 6 marca 1997 r., I CZ 7/97, niepubl.).

Innymi słowy, sprawy m.in. o podział rzeczy quoad usum zaliczają się także do spraw wymienionych w art. 5191§ 4 pkt 2 k.p.c., o ile odnoszą się do zarządu rzeczą wspólną i są rozpoznawane według przepisów art. 611-616 k.p.c. (v. postanowienie SN z dnia 15 grudnia 2005 r II CZ 113/05, niepubl. i powołane w jego uzasadnieniu orzecznictwo). Tymczasem w niniejszej sprawie wnioskodawca domagał się dopuszczenia do współposiadania i uregulowania sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej. Takie określenie żądań wniosku nie kwalifikuje sprawy jako dotyczącej zarządu nieruchomością wspólną na podstawie art. 201 k.c., ponieważ wnioskodawca domagał się w istocie dopuszczenia go przez sąd do wykonywania współposiadania nieruchomości wspólnej.

W piśmiennictwie wyraźnie podkreślono, że nie wolno utożsamiać korzystania z rzeczy wspólnej z czynnościami zarządu rzeczą wspólną, choćby nawet jak najszerzej pojmować sprawowanie zarządu. Innymi słowy, wskazano na niedopuszczalność utożsamiania m.in. sądowego ustalenia zasad wykonywania zarządu z równoległym, jednakże z odrębnym, zagadnieniem sądowego ustalenia sposobu korzystania z rzeczy wspólnej, co dostrzega także ustawodawca wyraźnie rozróżniając w art. 221 k.c., m.in. orzeczenia sądowe określające zarząd oraz sposób korzystania z rzeczy wspólnej.

Na podstawie art. 206 k.c. każdemu ze współwłaścicieli przysługuje roszczenie "o dopuszczenie do współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej", którego sprecyzowanie warunkowane jest okolicznościami konkretnej sprawy, a zwłaszcza przejawem występującego naruszenia uprawnień poszczególnych współwłaścicieli. W grę może wchodzić zarówno roszczenie o dopuszczenie do współposiadania, jak też roszczenie o dokonanie podziału quoad usum. Ochrona współwłaściciela przed naruszeniem uprawnień do korzystania z rzeczy wspólnej - w zależności od rodzaju naruszenia - może być realizowana przez roszczenie o dopuszczenie do współposiadania lub roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń (por. wyrok SN z dnia 9 lipca 2003 r., IV CKN 325/01, niepubl.), przy czym spraw wszczętych w następstwie zgłoszenia takich roszczeń na podstawie art. 206 k.c. nie można utożsamiać ze sprawami dotyczącymi zarządu związanego ze współwłasnością.W tym stanie rzeczy zażalenie uczestnika postępowania zasługiwało na uwzględnienie.

Z tych względów, na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [SOP][ms] ‎