Supreme Court allows appeal against court fee waiver denial due to procedural error in assessing financial means.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the Appellate Court's decision denying the plaintiffs' request for a waiver of litigation costs. The Appellate Court had rejected the waiver because the lawyer's declaration lacked specific financial data, despite the plaintiffs having submitted two previous declarations and supporting evidence proving their inability to pay. The Supreme Court ruled that the Appellate Court violated procedural law by ignoring these prior submissions and evidence, which should have been considered even if not explicitly listed in the current request, as court fees must not act as an insurmountable barrier to justice.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 113 k.p.c.; Art. 114 k.p.c.: The court must consider all evidence and prior declarations regarding financial means submitted by the party, even if not explicitly referenced in the current application for a fee waiver, to ensure the right of access to court is not rendered illusory by procedural oversight.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZ 20/06
POSTANOWIENIE
Dnia 12 kwietnia 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Zbigniew Strus (przewodniczący)
SSN Marian Kocon (sprawozdawca)
SSN Grzegorz Misiurek
w sprawie z powództwa A.L. i M.F.
przeciwko Powiatowi S. DPS
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 12 kwietnia 2006 r.,
zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 21 października 2005 r., sygn. akt [...],
uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 października 2005 r. odrzucił
skargę kasacyjną powodów od wyroku tego Sądu z dnia 7 czerwca 2005 r., a to z
tej przyczyny, że nie została opłacona w terminie.
W zażaleniu na to postanowienie powodowie wnieśli o jego uchylenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Trzeba zauważyć, że wprawdzie postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia
8 września 2005 r. odmawiające powodom (omyłkowo w postanowieniu napisano:
„wniosku strony pozwanej” – k. 406) zwolnienia od kosztów sądowych (opłaty od
kasacji) nie podlega zaskarżeniu zażaleniem (ani kasacją), to jednak okoliczność ta
nie zwalniała tego Sądu od rozstrzygnięcia w przedmiocie wniesionego na to
postanowienie zażalenia.
W tym stanie rzeczy jest oczywiste, że intencją rozpoznawanego zażalenia
jest poddanie kontroli przez Sąd Najwyższy wymienionego postanowienia z dnia
8 września 2005 r. Drogę ku temu otwiera fakt, że nie podlega ono, jak wskazano,
zaskarżeniu zażaleniem.
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 8 września 2005 r. odmówił
powodom zwolnienia od opłaty od kasacji, gdyż, w jego ocenie, złożone przez ich
pełnomocnika oświadczenie „nie zawiera dokładnych danych, ani o stanie
majątkowym, ani o stanie rodzinnym”. Wychodząc z tego założenia Sąd Apelacyjny
z naruszeniem art. 113 k.p.c. (uchylonego z dniem 2 marca 2006 r.) pominął,
że powodowie w sprawie dwukrotnie składali przewidziane w § 1 tego przepisu
oświadczenia, mianowicie z dnia 15 lutego 2003 r. (k. 85 – 86) oraz z dnia
31 marca 2005 r. (k. 364 – 365), a ponadto, że przedłożyli dowody (k. 90 – 161,
367 – 368) mające wskazywać, że „nie mają dostatecznych środków na koszty
sądowe". Nie można zaś wykluczyć, że te dowody bezzasadnie pominięte przez
Sąd Apelacyjny mogły być pomocne w ocenie zasadności wniosku powodów. Sąd
ten rozpatrując wniosek powodów powinien je brać pod uwagę pomimo
niewskazania ich we wniosku.
Koszty sądowe w sprawach cywilnych, w tym również gospodarczych, mogą
stanowić skuteczną barierę uniemożliwiającą stronie wniesienie sprawy do sądu,
czy też, jak w sprawie, wniesienie środka zaskarżenia od wydanego już orzeczenia
sądowego.
Prawo do sądu nie może być prawem „papierowym". Oznacza to, że
w każdym uzasadnionym przypadku, jeżeli koszty sądowe miałyby stanowić tamę
do sądowego rozpatrzenia sprawy, czy też środka zaskarżenia sąd jest obowiązany
do takiego rozstrzygnięcia o kosztach, które umożliwi stronie (realnie) ich
wniesienie.
Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.