Supreme Court quashes lower court ruling on costs due to insufficient reasoning and failure to apply non-procedural cost rules.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the District Court's decision regarding litigation costs for the first instance, ordering the case to be remanded for a new ruling. The lower court had limited its reasoning to statutory citations without explaining why it deviated from the standard rule that each party bears their own costs in non-procedural proceedings. The Supreme Court held that such deviations require explicit justification based on the parties' financial situation, which the lower court failed to provide.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 520 § 2 k.p.c.; Art. 102 k.p.c.: The Supreme Court ruled that a lower court's decision to award costs in non-procedural proceedings, which deviates from the general rule of each party bearing their own costs, is invalid if the court fails to provide specific reasons justifying the exception.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZ 2/11
POSTANOWIENIE
Dnia 4 lutego 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
SSA Maria Szulc
w sprawie z wniosku C. M.
przy uczestnictwie W. P., J. P., K. P.,
T. H.-T., H. M. i Z. P.
o zasiedzenie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 4 lutego 2011 r.,
zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w K.
z dnia 20 października 2010 r.,
uchyla postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 20
października 2010 r., w części dotyczącej rozstrzygnięcia o
kosztach postępowania za pierwszą instancję (pkt II) i w tym
zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do
ponownego
rozpoznania,
pozostawiając
temu
Sądowi
rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 października 2010 r. Sąd Okręgowy w K. zmienił
postanowienie Sądu Rejonowego w K., którym uwzględniono wniosek o
zasiedzenie nieruchomości, w ten, że oddalił wniosek o zasiedzenie (pkt 1 I
sentencji postanowienia), zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki
postępowania W. P. kwotę 2196 zł brutto kosztów nieopłaconej pomocy prawnej
udzielonej z urzędu (pkt 1 II sentencji postanowienia), obciążył Skarb Państwa
kosztami opinii biegłego (pkt 1 III sentencji postanowienia) i zasądził od
wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki W. P. kwotę 1098 zł brutto tytułem kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym
(pkt 2 sentencji postanowienia). Uzasadnienie rozstrzygnięcia o kosztach
postępowania, zawartego w pkt 1 II sentencji postanowienia, Sąd Okręgowy
ograniczył do przytoczenia art. 520 § 2 k.p.c. oraz § 2 i § 7 ust. 1 z związku z § 6
pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w
sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.
1348 ze zm., dalej: „rozporządzenie MS”).
Postanowienie
w
części
zawierającej
rozstrzygnięcie
o
kosztach
postępowania za pierwszą instancję (pkt 1 II sentencji) zaskarżył pełnomocnik
wnioskodawczyni. Zarzucając, że zostało ono wydane z naruszenie art. 102 k.p.c.,
art. 328 § 2 w związku z art. 361 k.p.c. i § 7 ust. 1 w związku z art. 361 k.p.c.,
wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Ograniczenie
uzasadnienia
zaskarżonego
orzeczenia
o
kosztach
postępowania do przytoczenia przepisów prawa nie pozwala odeprzeć zarzutów
skarżącej kwestionujących prawidłowość rozstrzygnięcia. Sąd nie wyjaśnił,
dlaczego odstąpił od obowiązującej w postępowaniu nieprocesowym zasady,
zgodnie z która z reguły obowiązek zwrotu kosztów postępowania między
uczestnikami postępowania nie istnieje, lecz każdy uczestnik ponosi koszty
postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 520 § 1 k.p.c.).
Wprawdzie
przytoczona
zasada
orzekania
o
kosztach
w
postępowaniu
nieprocesowym nie obowiązuje bezwzględnie (art. 520 § 2 i 3 k.p.c.), jednakże
odstąpienie od niej wymaga podania – co nie ma miejsca w sprawie – motywów tej
decyzji,
uzasadniających
zastosowanie
wyjątków
od
wspomnianej
zasady
orzekania o kosztach w postępowaniu nieprocesowym. Ze względu na sytuację
rodzinną i majątkową wnioskodawczyni, która stanowiła podstawę zwolnienia jej od
kosztów sądowych, niezbędne było także odniesienie się Sądu – co trafnie
zarzucono w zażaleniu – do możliwości nieobciążenia wnioskodawczyni kosztami
postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. Orzekając o zaskarżonych kosztach
postępowania, Sąd nie wyjaśnił także, dlaczego za podstawę ustalenia opłaty za
czynności pełnomocnika procesowego uczestniczki postępowania przyjął –
zdaniem skarżącej – nieprawidłowo ustaloną wartość przedmiotu sporu. Oczywiście
uzasadniony jest zarzut naruszenia przez błędne zastosowanie § 7 ust. 1
rozporządzenia MS, albowiem reguluje on stawki minimalne w sprawach z zakresu
prawa rodzinnego i opiekuńczego.
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji
postanowienia (art. 39815 § 1 i 108 § 2 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).