Supreme Court dismisses appeal for exceeding appeal value limits in easement removal case.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the District Court's decision to reject the claim for removal of an easement. The appellant argued that the appeal value should be higher due to the loss of property rights, but the court found no expansion of the claim or deviation from the appeal's scope. Consequently, the appeal was rejected because the claimed value did not exceed the value established in the appeal.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3982 § 1 k.p.c.; Art. 3984 § 3 k.p.c.: The value of the subject matter of a cassation appeal generally cannot exceed the value of the subject matter of the appeal.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CZ 191/24 POSTANOWIENIE 30 października 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 30 października 2024 r. w Warszawiezażalenia P. K.na postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnowiez 5 czerwca 2024 r., I Ca 394/22,w sprawie z powództwa P. K.przeciwko A. D.o zniesienie służebności, 1. oddala zażalenie;
2. zasądza od P. K. na rzecz A. D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 5 czerwca 2024 r., Sąd Okręgowy w Tarnowie, w sprawie z powództwa P. K. przeciwko A. D., o zniesienie służebności, odrzucił skargę kasacyjną powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z 6 lutego 2024 r.Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł powód, zaskarżając postanowienie w całości, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Tarnowie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.Zgodnie z art. 3986 § 2 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 3984 § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną.
W przedmiotowej sprawie Sąd drugiej instancji odrzucił skargę kasacyjną, wskazując, iż w toku postępowania nie doszło do rozszerzenia żądania, ani też do wydania rozstrzygnięcia wykraczającego poza żądanie pozwu. W tej sytuacji wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie mogła być określona na wartość wyższą niż wynikającą z apelacji. Skarga kasacyjna w sprawie o charakterze majątkowym musi zawierać określenie wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3984 § 3 k.p.c.), od której zależy dopuszczalność skargi kasacyjnej (art. 3982 § 1 k.p.c.).Zwrócić należy uwagę na pogląd Sądu Najwyższego wskazujący, iż wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie może być wyższa od wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej w apelacji (postanowienie SN z 3 czerwca 2015 r., V CZ 30/15).
W szerzej zakrojonym stanowisku Sądu Najwyższego podkreślono, iż wartość przedmiotu zaskarżenia, rozstrzygająca o dopuszczalności skargi kasacyjnej, co do zasady nie może być wyższa od wartości przedmiotu zaskarżenia określonego w apelacji. Jedynie wyjątkowo, jeżeli powód (wnioskodawca) w ramach uprawnień wynikających z art. 383 k.p.c. rozszerzył żądanie pozwu albo jeżeli sąd drugiej instancji wykroczył poza granice apelacji i orzekł o świadczeniu w większym rozmiarze niż zgłoszone w apelacji, wartość zaskarżenia skargą kasacyjną może przekraczać wartość przedmiotu zaskarżenia wskazaną w apelacji (postanowienie SN: z 27 stycznia 2022 r., III CZ 36/22; z 15 grudnia 2021, IV CZ 49/21).
Sąd Najwyższy podkreślał zatem wyjątkowość sytuacji, w której wartość zaskarżenia skargą kasacyjną może przekraczać wartość przedmiotu zaskarżenia wskazaną w apelacji. W orzecznictwie przyjmuje się również, iż wartość zaskarżenia skargą kasacyjną nie musi odpowiadać wartości przedmiotu sporu, ani wartości zaskarżenia apelacją, nie może jednak przekraczać tej ostatniej (zob. postanowienia SN: z 15 grudnia 2021, IV CZ 49/21; z 10 stycznia 2023 r., I CSK 4074/22; z 26 września 2023 r., I CSK 7028/22).W przedmiotowej sprawie skarżący nie zaaprobował stanowiska Sądu Okręgowego w Tarnowie.
Wskazał, iż „wobec treści wyroku Sądu Rejonowego powód nie miał podstaw do złożenia apelacji. Analiza wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie i jego uzasadnienia wskazuje, że orzeczenie to w rzeczywistości pozbawia powoda posiadania części nieruchomości i możliwości wykonywania w stosunku do tej części nieruchomości wszelkich uprawnień właścicielskich. W praktyce przecież tylko pozwany będzie korzystał ze spornego traktu, jako dojazd do nieruchomości gdzie prowadzi działalność gospodarczą. W tej sytuacji powód jako wartość przedmiotu zaskarżenia określił na kwotę 75.000 złotych.”.Powyższe stanowisko skarżącego wskazuje, iż według skarżącego wartość przedmiotu zaskarżenia może ewoluować (co jest, co do zasady, zgodne z prezentowanymi wcześniej poglądami Sądu Najwyższego).W przedmiotowej sprawie, w której żądanie główne zostało określone jako „zniesienie służebności przesyłu” ustalono wartość przedmiotu sporu na kwotę 23 399 zł (postanowienie na k. 153) na podstawie opinii biegłego sądowego (k. 99).
Wyrokiem z 28 kwietnia 2022 r., Sąd Rejonowy w Bochni, zniósł bez wynagrodzenia służebność (która obciążała nieruchomość powoda) przejazdu, przechodu i przegonu bydła (k. 327). W apelacji, wniesionej przez pozwanego, domagano się zmiany zaskarżonego wyroku w całości przez oddalenie powództwa w przedmiocie zniesienia służebności bez wynagrodzenia (k. 354). Wartość przedmiotu zaskarżenia w apelacji została określona na kwotę 23 399 zł (k. 352). W odpowiedzi na apelację powód domagał się oddalenia apelacji. Wyrokiem z 6 lutego 2024 r., Sąd Okręgowy w Tarnowie, zmienił zaskarżony wyrok m.in. oddalając powództwo (k. 518).
W przedmiotowej sprawie nie doszło do zaistnienia wyjątkowej sytuacji, o której była mowa powyżej. Powód, w ramach uprawnień wynikających z art. 383 k.p.c., nie rozszerzył żądania pozwu. Sąd drugiej instancji nie wykroczył poza granice apelacji i nie orzekł o świadczeniu w większym rozmiarze niż zgłoszone w apelacji. Sąd Okręgowy rozstrzygnął jedynie, na podstawie art. 295 k.c., żądanie powoda, przy czym uczynił to odmiennie niż Sąd Rejonowy. W konsekwencji służebność drogowa nie została zniesiona i istnieje w niezmienionym zakresie.
Można jedynie dodać, iż zbliżone stanowisko, wyraził również pozwany w odpowiedzi na zażalenie. Przytaczanie powołanych tam argumentów należy uznać w tym miejscu za zbędne.Z tych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z 39814 k.p.c., oddalił zażalenie.O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w związku z § 5 pkt 3, § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. r.g.