Supreme Court dismisses appeal on cassation rejection due to improper value assessment under joint liability rules.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the Bank's appeal against the District Court's rejection of the plaintiffs' cassation complaint. The District Court correctly determined that the value of the cassation subject was the individual claim amount for each plaintiff rather than the total sum, based on their material joint participation. The Court upheld this decision, ruling that the lower court properly verified the value against statutory thresholds to establish inadmissibility.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3986 § 2 k.p.c.; Art. 25 k.p.c.: In cases involving material joint participation where the joint nature is not uniform or necessary, the value of the cassation subject is determined separately for each participant, and the cassation complaint is inadmissible if this individual value falls below the statutory minimum threshold.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CZ 190/24 POSTANOWIENIE 19 grudnia 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Tomasz Szanciło po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 19 grudnia 2024 r. w Warszawiezażalenia Bank AG w W.na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiuz 18 lipca 2024 r., II WSC 35/24,w sprawie z powództwa C.Z. i T.Ł.przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.o zapłatę, 1. prostuje oczywistą omyłkę pisarską w komparycji zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że oznacza pozwanego jako Bank AG w W.;
2. oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z 18 lipca 2024 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną pozwanego Bank AG w W. od wyroku tego Sądu z 11 kwietnia 2024 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że ponieważ pomiędzy powodami C.Z. i T.Ł. zachodzi współuczestnictwo materialne, uznać należy, iż żądaniem każdego z powodów było samoistne roszczenie, posiadające odrębną wartość. Wobec tego wartością przedmiotu zaskarżenia nie jest kwota wskazana w skardze kasacyjnej, tj. 74 116 zł, stanowiąca sumę roszczeń obojga powodów, ale poszczególne kwoty składające się na te sumę.Na powyższe postanowienie zażalenie złożył pozwany, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie od powodów kosztów postępowania zażaleniowego.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3986 § 2 w zw. z art. 25 § 1 w zw. z art. 368 § 2 w zw. z art. 39821 k.p.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że wskazana przez pozwanego w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia jest nieprawidłowa i nie jest wiążąca przy ocenie dopuszczalności skargi kasacyjnej, pomimo niesprawdzenia jej przez Sąd Okręgowy i zaniechania zarządzenia dochodzenia w tym zakresie. W wyniku tego Sąd ten błędnie uznał, że wartością przedmiotu zaskarżenia nie jest kwota wskazana w skardze, ale poszczególne kwoty składające się na tę sumę, zatem w stosunku do powodów kwoty po 37 057,93 zł, podczas gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w apelacji została ustalona jako wartość roszczenia zasądzonego w punkcie II wyroku.
Wartość ta nie została zakwestionowana przez powodów ani nie została sprawdzona przez Sąd Okręgowy w toku postępowania apelacyjnego, a zatem utrwaliła się jako wartość przedmiotu sporu i zaskarżenia. Poza tym w piśmie z 3 września 2020 r., w którym powodowie zgłosili roszczenie ewentualne polegające na zapłacie na rzecz każdego z nich kwot po 37 057,93 zł, nie wskazali odrębnej wartości przedmiotu sporu dla ww. roszczeń.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3941 § 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na m.in. postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną.W sprawach, w których dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia, sąd uprawniony jest do jej badania i oznaczenia prawidłowej wysokości.
Nawet brak formalnego sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w apelacji (zażaleniu) nie eliminuje możliwości weryfikacji tej wartości (zob. np. postanowienia SN: z 20 stycznia 2017 r., I CZ 105/16; z 8 grudnia 2016 r., I CZ 97/16; z 6 marca 2018 r., I UZ 119/17; z 11 stycznia 2022 r., II UZ 64/21: z 12 września 2024 r., III CZ 137/24).Kluczowe jest zatem, że ani sąd drugiej instancji, ani tym bardziej Sąd Najwyższy nie są związane wartością przedmiotu zaskarżenia wskazaną w skardze kasacyjnej, przy czym nie może być ona wyższa niż wartość przedmiotu sporu.
W konsekwencji, wbrew stanowisku pozwanego, możliwe jest zastosowanie art. 25 k.p.c., który stosowany odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym (art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 k.p.c.), pozwala na weryfikację wartości przedmiotu zaskarżenia wskazaną przez skarżącego. Tak też prawidłowo uczynił Sąd drugiej instancji, co już samo w sobie powoduje niezasadność zażalenia, gdyż zarzuty w nim zawarte dotyczyły właśnie jedynie tzw. stabilizacji wartości przedmiotu sporu i zaskarżenia, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Chociaż bowiem w apelacji wskazano – jako wartość przedmiotu zaskarżenia – sumę roszczeń powodów, to ta nieprawidłowa praktyka nie mogła się ostać w postępowaniu kasacyjnym.Jedynie zatem na marginesie należy wskazać, że w uchwale z 26 października 2023 r., III CZP 156/22 (OSNC 2024, nr 4, poz.
39) Sąd Najwyższy wskazał, iż w sprawie o ustalenie nieważności umowy kredytu i o zwrot nienależnych świadczeń spełnionych na jej podstawie po stronie powodowej nie zachodzi współuczestnictwo konieczne kredytobiorców. Legitymowanym czynnie w sprawach o ustalenie nieważności umowy kredytu i o zwrot nienależnych spełnionych świadczeń na jej podstawie jest każdy zainteresowany w ustaleniu tej nieważności, bez względu na to, czy zainteresowanymi w takim ustaleniu są w tym samym stopniu również inne podmioty.Rozróżnić przy tym należy żądanie ustalenia nieistnienia stosunku prawnego z uwagi na nieważność umowy (art. 189 k.p.c.) od żądania zapłaty określonej sumy pieniężnej.
W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy oddalił powództwo co do żądania głównego (pkt I), zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwoty po 37 057,93 zł z odsetkami (pkt II) i rozstrzygnął o kosztach procesu (pkt III). Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację pozwanego wniesioną co do punktów II i III wyroku Sądu pierwszej instancji, a także zażalenie powodów co do rozstrzygnięcia o kosztach procesu, zmienił ten wyrok w punkcie III – co do kosztów procesu (pkt I), oddalił apelację (pkt II), rozstrzygnął o kosztach postępowania zażaleniowego (pkt III) i kosztach postępowania apelacyjnego (pkt IV).
Skargę kasacyjną wniósł pozwany, zaskarżając wyrok Sądu drugiej instancji w całości.Zarówno w apelacji, jak i w skardze kasacyjnej pozwany wskazał wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 74 116 zł, wynikającą z sumy kwot zasądzonych na rzecz powodów. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, przy współuczestnictwie, które nie ma charakteru jednolitego bądź koniecznego, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną określa się odrębnie w odniesieniu do każdego ze współuczestników (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2014 r., I CSK 396/13, i orzecznictwo w nim powołane).
Ponieważ pomiędzy powodami zachodziło współuczestnictwo, które nie ma takiego charakteru, a wartość przedmiotu zaskarżenia w zakresie dotyczącym każdego z nich wynosiła poniżej minimalnego progu wskazanego w art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna była niedopuszczalna i prawidłowo została odrzucona przez Sąd drugiej instancji na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.Z przytoczonych względów, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia. [P.L.]r.g.