Supreme Court dismisses appeal against appellate court remand, upholding first instance court's proper handling of joint property division case.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the appellate court's decision to remand the case for a new trial. The appellant argued that the first-instance court failed to address the core issues of joint property division, while the appellate court reversed this by finding the lower court had properly examined the facts and applicable law. The court ruled that the appellate court correctly identified that the first-instance court had fully recognized the essence of the dispute and thus the remand was unjustified.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 386 § 4 k.p.c.; Art. 3941 § 11 k.p.c.: An appellate court may remand a case only if the first instance court failed to address the essence of the dispute or if a full evidentiary proceeding is required; a remand is improper if the first instance court properly adjudicated the substantive issues within the scope of the appeal.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZ 184/22 POSTANOWIENIE Dnia 11 maja 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Dariusz DończykSSN Grzegorz Misiurek w sprawie z wniosku G. K.z udziałem K. K.-S., L. K., D. K. i P. K.o podział majątku wspólnego i dział spadku,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 maja 2022 r.,zażalenia uczestnika postępowania P. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w T.z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt I Ca […], 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawia do rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2021 r. Sąd Rejonowy w T. oddalił wniosek G. K. o podział majątku wspólnego oraz dział spadku po M. K. i zniesienie współwłasności w części nie objętej zawartą przez strony ugodą.Po rozpoznaniu apelacji wnioskodawczyni G. K. i uczestniczki K. K.-S. od tego postanowienia Sąd Okręgowy w T. postanowieniem z dnia 16 grudnia 2021 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania. Stwierdził, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.W zażaleniu uczestnik P. K. zarzucił naruszenie art. 386 § 4 i art. 386 § 4 w związku z art. 233 § 1 k.p.c. Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego i przekazanie temu Sądowi do ponownego rozpoznania apelacji wnioskodawczyni.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje stronie w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Przyjęty w kodeksie postępowania cywilnego model apelacji pełnej zakłada, że sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia, dokonuje własnych ustaleń faktycznych, opierając się na materiale zebranym w pierwszej instancji i prowadząc w razie potrzeby własne postępowanie dowodowe oraz stosuje właściwe przepisy prawa materialnego. Postępowanie apelacyjne powinno więc co do zasady zakończyć się wydaniem merytorycznego orzeczenia rozstrzygającego definitywnie spór między stronami. Zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., poza wypadkami określonymi w § 2 i 3, sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.Przewidziane w art. 3941 § 11 k.p.c. zażalenie jest skierowane przeciwko uchyleniu wyroku lub postanowienia co do istoty sprawy i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Dlatego też ocenie Sądu Najwyższego podlega wyłącznie zasadność stwierdzenia przez sąd drugiej instancji istnienia powołanej podstawy orzeczenia kasatoryjnego.W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy wskazał, że w jego ocenie Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy sąd rozstrzygnął nie o tym, co było przedmiotem sprawy, zaniechał w ogóle zbadania materialnej podstawy żądania, pominął całkowicie merytoryczne zarzuty zgłoszone przez stronę, rozstrzygnął o żądaniu powoda na innej podstawie faktycznej niż zgłoszona w pozwie, nie uwzględnił (nie rozważył) wszystkich zarzutów pozwanego dotyczących kwestii faktycznych, czy prawnych rzutujących na zasadność roszczenia powoda (por. postanowienia z dnia 26 listopada 2012 r., III SZ 3/12, z dnia 23 września 1998 r.
II CKN 897/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 22, z dnia 15 lipca 1998 r. II CKN 838/97, z dnia 3 lutego 1999 r., III CKN 151/98, wyroki z dnia 12 lutego 2002 r., I CKN 486/00, OSP 2003, nr 3, poz. 36, z dnia 21 października 2005 r. III CK 161/05, z dnia 12 listopada 2007 r., I PK 140/07, OSNP 2009, nr 1-2, poz. 2).W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji rozpoznał tak rozumianą istotę sporu między stronami, skoro przeprowadził postępowanie dowodowe, ustalił stan faktyczny, a także dokonał wyboru i zastosowania właściwych – w jego ocenie – norm prawa materialnego.
W systemie apelacji pełnej Sąd drugiej instancji kontynuuje – w granicach zaskarżenia – merytoryczne rozpoznawanie sprawy (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008, nr 6, poz. 55). Dlatego też Sąd drugiej instancji, przyjmując, odmiennie niż Sąd pierwszej instancji, że ciągnik i pozostająca z nim w funkcjonalnym związku przyczepa jednoosiowa stanowią składnik majątku wspólnego podlegający podziałowi, powinien orzec w tym zakresie stosownie do okoliczności sprawy, w oparciu o przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie, po uzupełnieniu w razie potrzeby dokonanych wcześniej ustaleń faktycznych.Z tych względów, na podstawie art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.[as]