Supreme Court dismisses appeal against ruling correcting property description, noting separate remedy for missing content.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against a lower court's decision to correct a property description in a servitude ruling. The appellant argued the lower court failed to rule on the specific manner of exercising the servitude, claiming this omission violated the principle of the integrity of the judgment. The court held that the description of how a servitude is exercised is not integral to its existence and that the correct remedy for this omission was a request to supplement the judgment, not an appeal against a non-existent decision.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 350 § 1 k.p.c.; Art. 351 § 1 k.p.c.; Art. 291 k.c.: An appeal is not the proper remedy for a court's failure to rule on the manner of exercising a servitude; such omissions must be addressed via a request to supplement the judgment, as the description of exercise is not integral to the servitude's existence.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZ 17/17 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Paweł GrzegorczykSSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku T. S.A. z siedzibą w K. przy uczestnictwie K. C. o zasiedzenie służebności,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 maja 2017 r.,zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II Ca (…), oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 18 lipca 2016 r. sprostował oznaczenie położenia nieruchomości w ten sposób, że w miejsce słów „po nieruchomości położonej w M., Gmina O.” wpisał „po nieruchomości położonej w O., przy ul. G.” i apelację odrzucił.Stwierdził, że „zarzuty apelacji z jednej strony wskazują na niedokładności sentencji orzeczenia podlegające sprostowaniu w trybie art. 350 § 1 k.p.c. w pozostałym zakresie żądanie zmiany zaskarżonego orzeczenia w istocie dotyczy nieistniejącego orzeczenia, gdyż sąd pierwszej instancji uwzględniając wniosek nadał treść służebności gruntowej o treści służebności przesyłu przez opis przebiegu służebności, natomiast nie wyrzekł o żądaniu opisu treści służebności przez czynności jakie mogą lub nie mogą być podejmowane w odniesieniu do istniejących urządzeń”.W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie w zaskarżonej części.Sąd Najwyższy zważył co następuje:Środkiem zaskarżenia orzeczenia co do istoty sprawy jest apelacja.
Jeśli natomiast sąd nie wypowie się o żądaniu, które powinien był rozstrzygnąć z urzędu albo na zgłoszony wniosek, to tego rodzaju naruszający prawa strony stan może ona zwalczać w drodze wniosku o uzupełnienie orzeczenia. Środki te nie są konkurencyjne, co oznacza, że w określonej sytuacji procesowej stronie przysługuje apelacja albo wniosek o uzupełnienie orzeczenia. Z orzeczenia Sądu Rejonowego z dnia 18 lipca 2016 r. wprost wynika – w jakim zakresie - nabyta przez zasiedzenie służebność gruntowa odpowiadająca treścią służebności przesyłu obciąża działkę nr (...)/8.
W orzeczeniu tym Sąd stwierdził, że B. Spółka Akcyjna w B., która została przejęta przez wnioskodawcę uchwałą o połączeniu z dnia 26 maja 2004 roku, nabyła z dniem 21 listopada 2003 r. w drodze zasiedzenia służebność gruntową odpowiadającą treścią służebności przesyłu po nieruchomości gruntowej położonej w M., Gmina O., składającej się z działki (...)/8, objętej księgą wieczystą (…), w zakresie prawa posadowienia, eksploatacji (korzystania) i utrzymania urządzeń elektroenergetycznych w postaci słupowej stacji transformatorowej, napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia do stacji transformatorowej, napowietrznych linii niskiego napięcia wychodzących ze stacji transformatorowej w granicach określonych w opinii biegłego R.
R. z dnia 19.03.2013 r. sporządzonej na potrzeby postępowania przed Sądem Rejonowym w O. o sygnaturze akt I.C.(…), a to dla linii napowietrznej średniego napięcia z przewodami w układzie płaskim na odcinku D-C-B pasem o szerokości 4,32 metra, dla linii napowietrznej średniego napięcia z przewodami w układzie trójkątnym na odcinku B-A pasem o szerokości 2,62 metra, dla napowietrznej stacji transformatorowej pasem wokół o szerokości 1,5 metra, dla linii napowietrznej niskiego napięcia z przewodami w układzie naprzemianległym na odcinku D-E-F pasem o szerokości 0, 60 metra.We wniosku wnioskodawca domagał się także rozstrzygnięcia o tym, jakie to czynności może wykonywać w ramach nabytej służebności – o czym niewątpliwie Sąd Rejonowy nie orzekł.Zasada integralności orzeczenia dotyczy przede wszystkim rozstrzyganych w postępowaniu nieprocesowym spraw o zniesienie współwłasności, o dział spadku i podział majątku wspólnego (zob. postanowienia z dnia 17 września 1999 r., I CKN 379/98, OSNC 2000, nr 3, poz. 59, z dnia 28 marca 2003 r., IV CKN 1961/00, nie publ., z dnia 28 stycznia 1999 r., III CKN 63/98, nie publ., z dnia 9 maja 2008 r., III CZP 26/08, OSNC 2009, nr 6, poz. 90, uchwała z dnia 17 listopada 2009 r., III CZP 83/09, OSNC 2010, nr 5, poz. 69).Sposób określenia wykonywania służebności nie ma integralnego związku z istnieniem służebności gruntowej o treści służebności przesyłu, co wynika z unormowania zawartego w art. 291 k.c.Gdy bowiem powstanie ważna potrzeba gospodarcza właściciel nieruchomości obciążonej nabywa roszczenie o zmianę treści lub sposobu wykonywania służebności, chyba że żądana zmiana przyniosłaby niewspółmierny uszczerbek nieruchomości władnącej.Nie ma więc w omawianym przypadku zastosowania zasada integralności orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 sierpnia 2015 r., I CZ 58/15, niepubl.).
Skoro więc Sąd Rejonowy nie orzekł o tym sposobie, to wnioskodawcy przysługiwał środek w postaci wniosku o uzupełnienie orzeczenia (art. 351 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).W tym stanie rzeczy istniała podstawa do oceny, że skarżąca spółka wniosła apelację od nieistniejącego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2011 r., I CSK 138/11, OSNC 2012, nr 7 - 8, poz. 89).Z przytoczonych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. aj