Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 15/08 Generato dall'IA

Supreme Court overturned appeal dismissal due to plaintiff paying fixed court fee for property rights claim.

Numero d'incarto III CZ 15/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the appellate court's dismissal of the plaintiff's appeal regarding trademark and unfair competition claims. The plaintiff had paid a fixed court fee equal to the final entry amount, arguing the dispute involved property rights despite mixed claims. The court ruled that the fee paid was correct for property rights cases and the lower court erred by re-evaluating the fee calculation.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 12, 13 u.k.s.c.-2005; Art. 1302 § 3 k.p.c.: Fixed court fees apply to property rights appeals regardless of value, and failure to pay triggers sanctions only if the party neglected the obligation.

Parole chiave

Generato dall'IA
court fees property rights unfair competition trademark protection appeal procedure civil litigation costs judicial review

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 12 u.k.s.c.-2005
zaskarżenia, natomiast opłatę stosunkową w sprawach o prawa majątkowe (art. 12 i 13
Art. 13 u.k.s.c.-2005
jest opłatą „w wysokości stałej” w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c.
Art. 1302 § 3 k.p.c.
jest opłatą „w wysokości stałej” w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c. Nieuiszczenie tej opłaty
Art. 386 § 6 k.p.c.
Zgodnie z art. 386 § 6 w związku z art.
Art. 39821 k.p.c.
z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. – niedopuszczalne było ponowne rozstrzyganie o opłacie
Art. 3941 § 3 k.p.c.
39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone
Art. 39815 § 1 k.p.c.
art. 19 § 2 k.p.c
Dochodząc tych roszczeń należy zatem, zgodnie z art. 19 § 2 k.p.c.,
art. 1302 § 3 k.p.c
jest opłatą „w wysokości stałej” w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c.
art. 3941 § 3 k.p.c
39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 15/08

POSTANOWIENIE

Dnia 23 kwietnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Gerard Bieniek

w sprawie z powództwa A.(...) sp. z o.o. w P.

przeciwko "W.(...)" S.A. w K.

o ochronę znaku towarowego i zaniechanie czynów nieuczciwej konkurencji,

po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2008 r.,

zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26

października 2007 r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Powódka „A.(...)” spółka z o.o. w P. wnosiła o zakazanie pozwanej „W.(...)” S.A. w

K. wprowadzania do obrotu wyrobów cukierniczych o nazwie „m.(...)” w opakowaniach

imitujących opakowania strony powodowej oraz nakazanie opublikowania w podanym

terminie ogłoszenia o oznaczonej treści we wskazanych dziennikach. W związku z

oznaczeniem wartości przedmiotu sporu kwotą 150 000 zł przewodniczący wezwał

powódkę do wyjaśnienia, w jaki sposób określiła tę wartość, a po wyjaśnieniu, że miała

na względzie szacunkową wartość utraconych korzyści, ustalił wpis tymczasowy w

kwocie 1000 zł.

Wyrokiem z dnia 4 maja 2006 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił powództwo i ustalił

wpis ostateczny na kwotę 1000 zł. Powódka, reprezentowana przez radcę prawnego,

wniosła apelację, od której uiściła opłatę sądową w wysokości 1000 zł. Postanowieniem

z dnia 27 października 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił tę apelację, uznając, że nie

została należycie opłacona. Stwierdził, że do apelacji mają zastosowanie przepisy

ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr

167, poz. 1398 ze zm. – dalej: „u.k.s.c.-2005”), że żądanie zakazania czynu nieuczciwej

konkurencji,

polegającego

na

wprowadzaniu

do

obrotu

opisanych

wyrobów

cukierniczych, miało charakter majątkowy, a żądanie opublikowania stosownych

ogłoszeń w prasie charakter niemajątkowy oraz że apelacja w zakresie dotyczącym

pierwszego z wymienionych żądań podlegała opłacie stosunkowej, a w zakresie

dotyczącym drugiego – opłacie stałej.

W

zażaleniu

powódka

zakwestionowała

zasadność

odrzucenia

apelacji,

podnosząc, że Sąd Okręgowy, przy ustalaniu wpisu ostatecznego na kwotę 1000 zł,

uznał, że pozew obejmował dwa żądania o charakterze niemajątkowym, albo dwa

żądania o charakterze majątkowym, których wartości nie dało się ustalić w chwili

wszczęcia sprawy. Uiszczając od apelacji opłatę w wysokości wpisu ostatecznego

działała w zaufaniu do rozstrzygnięcia tego Sądu.

Postanowieniem z dnia 8 marca 2007 r. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone

postanowienie. Stwierdził, że opłatę stałą pobiera się w sprawach o prawa niemajątkowe

oraz we wskazanych w ustawie niektórych sprawach o prawa majątkowe, w wysokości

jednakowej, niezależnie od wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu

zaskarżenia, natomiast opłatę stosunkową w sprawach o prawa majątkowe (art. 12 i 13

u.k.s.c.-2005). Od pisma wniesionego w sprawie o prawa majątkowe, w której wartości

przedmiotu sprawy nie da się ustalić w chwili jej wszczęcia, przewodniczący określa

opłatę tymczasową w granicach od 30 zł do 1000 zł. W orzeczeniu kończącym

postępowanie w pierwszej instancji sąd określa wysokość opłaty ostatecznej, która jest

bądź opłatą stosunkową, obliczoną od wartości przedmiotu sporu ustalonej w toku

postępowania, bądź opłatą określoną przez sąd, jeżeli wartości tej nie dało się ustalić. W

tym wypadku opłatę ostateczną sąd określa w kwocie nie wyższej niż 5000 zł, mając na

względzie społeczną doniosłość rozstrzygnięcia i stopień zawiłości sprawy (art. 15

u.k.s.c.-2005). Podstawowe znaczenie dla ustalenia, jakiemu rodzajowi opłaty sądowej

podlega pismo, ma więc charakter sprawy, w której jest ono wnoszone. Stwierdzenie, że

jest to sprawa o prawa niemajątkowe przesądza, iż należną opłatą jest opłata stała,

jeżeli zaś sprawa jest sprawą o prawa majątkowe, trzeba ustalić najpierw, czy istnieje

przepis przewidujący dla niej opłatę stałą, a w braku takiego przepisu rozstrzygnąć, czy

w chwili wszczęcia tej sprawy da się ustalić wartość przedmiotu sporu. Jeżeli w sprawie

o prawa majątkowe da się w chwili jej wszczęcia ustalić wartości przedmiotu sporu, to

zarówno pozew, jak i inne pisma podlegają opłacie stosunkowej, w razie natomiast

niemożności ustalenia tej wartości, przewodniczący określa należną od pozwu opłatę

tymczasową, a sąd – w orzeczeniu kończącym postępowanie w pierwszej instancji –

albo opłatę stosunkową, albo opłatę ostateczną. Ustalona przez sąd w toku

postępowania wartość przedmiotu sporu stanowi także wartość przedmiotu zaskarżenia

kwestionowanego w całości wyroku sądu pierwszej instancji i podstawę obliczenia

opłaty stosunkowej od wniesionej apelacji. Podobnie, określona przez sąd pierwszej

instancji w razie niemożności ustalenia wartości przedmiotu sporu opłata ostateczna

wyznacza wysokość wpisu od apelacji skarżącej w całości wyrok sądu pierwszej

instancji (art. 25 i 26 k.p.c., art. 18 ust. 2 u.k.s.c.-2005). Żadnego z roszczeń

dochodzonych przez powódkę – ani opartego na art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16

kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (jedn. tekst: Dz.U. z 2003 r. Nr

153, poz. 1503 ze zm.) roszczenia o zakazanie niedozwolonych działań, ani opartego na

art. 18 ust. 1 pkt 3 tej ustawy roszczenia o złożenie stosownego oświadczenia woli nie

można zaliczyć do praw niemajątkowych objętych hipotezą art. 12 i 26 ust. 1 pkt 6

u.k.s.c.-2005. Dochodząc tych roszczeń należy zatem, zgodnie z art. 19 § 2 k.p.c.,

określić w pozwie wartość przedmiotu sporu. Jeżeli powód wywiąże się z tego

obowiązku prawidłowo, od pozwu i innych pism należy się opłata stosunkowa, jednak na

ogół w chwili wszczęcia sprawy o te roszczenia niemożliwe jest określenie ich wartości,

czyli wartości przedmiotu sporu. W takim razie powód powinien powołać się na tę

okoliczność, a przewodniczący – jeżeli to powołanie jest uzasadnione – ustala opłatę

tymczasową. Do ustalenia opłaty tymczasowej może też dojść w wyniku sprawdzenia

oznaczonej przez powoda wartości przedmiotu sporu. Tak było również w poprzednim

stanie prawnym pod rządem art. 31 i 32 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm. –

dalej: „u.k.s.c.-1967”) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17

grudnia 1996 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U.

Nr 154, poz. 753 ze zm.), który zgodnie z art. 149 ust. 1 u.k.s.c.-2005 miał zastosowanie

do chwili wydania wyroku przez Sąd Okręgowy.

W niniejszej sprawie nastąpiło sprawdzenie oznaczonej w pozwie wartości

przedmiotu sporu i ustalenie w odniesieniu do roszczeń dochodzonych od pozwanej

spółki wpisu tymczasowego w wysokości 1000 zł, tj. w wysokości maksymalnej według

powołanego § 3 rozporządzenia (2 x 500 zł). Na taką samą kwotę został też, zgodnie z

obowiązującym wówczas prawem, ustalony w wyroku Sądu Okręgowego wpis

ostateczny i jego wysokość określa należną opłatę od apelacji wniesionej przez stronę

powodową. Skoro w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie obowiązującej

obecnie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych stosuje się do czasu

zakończenia postępowania w danej instancji dotychczasowe przepisy o kosztach

sądowych, ustalona według tych przepisów opłata ostateczna w wyroku sądu pierwszej

instancji powinna wyznaczać też wysokość opłaty od apelacji, do której, w myśl art. 149

ust. 1 u.k.s.c.-2005, ma zastosowanie ta ustawa. Należny od apelacji strony powodowej

wpis w kwocie równej wysokości opłaty ostatecznej ustalonej w zaskarżonym wyroku

jest opłatą „w wysokości stałej” w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c. Nieuiszczenie tej opłaty

w terminie przez stronę powodową, reprezentowaną przez radcę prawnego, mogło

zatem pociągać za sobą sankcję przewidzianą w tym przepisie, ale strona powodowa

obowiązkowi poddanemu tej sankcji nie uchybiła. Z tych względów Sąd Najwyższy na

podstawie at. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone

postanowienie.

Postanowieniem z dnia 26 października 2007 r. Sąd Apelacyjny ponownie

odrzucił apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 4 maja 2006 r.

Stwierdził, że powódka oznaczyła w pozwie wartość przedmiotu sporu kwotą 150 000 zł,

że Sąd Okręgowy nie zakwestionował tej kwoty i nie sprawdził wartości przedmiotu

sporu ani w żaden sposób nie próbował jej zweryfikować. Powódka natomiast,

oznaczając precyzyjnie wartość przedmiotu sporu, zajmowała słuszne stanowisko, że

dochodzone roszczenia mają charakter majątkowy. Nie dawała w żaden sposób do

zrozumienia, by określenie wartości przedmiotu sporu było niemożliwe lub choćby

utrudnione w rozumieniu art. 31 ust. 1 u.k.s.c.-1967. Jedynym motywem pobrania przez

Sąd Okręgowy wpisu tymczasowego w kwocie 1000 zł, a następnie ustalenia wpisu

ostatecznego na tym samym poziomie był mylny pogląd o niemajątkowym charakterze

dochodzonych roszczeń. Wnosząc apelację, profesjonalny pełnomocnik powódki

prawidłowo określił wartość przedmiotu zaskarżenia kwotą 150 000 zł, jednak w miejsce

opłaty stosunkowej w kwocie 7 500 zł uiścił opłatę w kwocie 1000 zł. Powódka nie może

skutecznie powoływać się na wprowadzenie jej w błąd przez Sąd Okręgowy, gdyż

okoliczność ta nie uchyla obowiązku dokonania czynności w sposób prawidłowy, a

jedynie może być podstawą przywrócenia terminu. Tymczasem powódka, która w dniu

3 października 2007 r. otrzymała postanowienie Sądu Najwyższego i dowiedziała się, że

w sprawie obowiązuje opłata stosunkowa, nie wystąpiła z takim wnioskiem. Sąd

Okręgowy nigdy nie wyartykułował, że traktuje niniejszą sprawę jako sprawę o prawa

majątkowe, w której wartości przedmiotu sporu nie da się ustalić. Ustalenie wpisu

ostatecznego jako w sprawie o prawa niemajątkowe jest bezprzedmiotowe i nie może

być uznane za wiążące dla ustalenia opłaty należnej od apelacji. Jeżeli powódka

uważała, że sprawa ma charakter majątkowy i w apelacji wskazała konkretną wartość

przedmiotu zaskarżenia, powinna uiścić opłatę stosunkową. Skoro tego nie uczyniła

apelacja, zgodnie z art. 1302 § 3 k.p.c., podlega odrzuceniu.

W zażaleniu na to postanowienie powódka zarzuciła naruszenie przepisu art.

1302 § 3 k.p.c. przez jego błędne zastosowanie. Podniosła, że Sąd Najwyższy wyraźnie

stwierdził, iż należny od apelacji wpis w kwocie równej wysokości opłaty ostatecznej

ustalonej w zaskarżonym wyroku jest opłatą w wysokości stałej w rozumieniu art. 1302 §

3 k.p.c. oraz że nieuiszczenie tej opłaty w terminie mogłoby pociągać za sobą sankcję

przewidzianą w tym przepisie, ale strona powodowa obowiązkowi poddanemu tej sankcji

nie

uchybiła.

Niezrozumiałe

jest

zatem, zdaniem

powódki, stanowisko

Sądu

Apelacyjnego, że powinna uiścić nową opłatę lub wystąpić z wnioskiem o przywrócenie

terminu do dokonania czynności procesowej. Skoro rozstrzygnięcie zawarte w wyroku

Sądu Okręgowego zrodziło wątpliwości co do wysokości opłaty należnej od apelacji,

Sąd Apelacyjny – w kontekście rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego – powinien wezwać

powódkę do uzupełnienia opłaty, jeżeli takie wnioski wyprowadził z uzasadnienia

postanowienia z dnia 8 marca 2007 r. W konkluzji żaląca wniosła o uchylenie

zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 386 § 6 w związku z art. 398 21 i art. 3941 § 3 k.p.c., ocena prawna

zawarta w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2007 r. była

dla Sądu Apelacyjnego wiążąca. W powołanym postanowieniu natomiast Sąd

Najwyższy zajął stanowisko nie tylko w kwestii majątkowego charakteru dochodzonych

roszczeń, lecz także w kwestii wysokości opłaty sądowej należnej od apelacji wniesionej

przez stronę powodową od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 4 maja 2006 r. Stwierdził,

że w rozpoznawanej sprawie nastąpiło sprawdzenie oznaczonej w pozwie wartości

przedmiotu sporu i ustalenie w odniesieniu do roszczeń dochodzonych od pozwanej

spółki wpisu tymczasowego w wysokości 1000 zł, tj. w wysokości maksymalnej według §

3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie

określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 154, poz. 753 ze zm.).

Na taką samą kwotę został też, zgodnie z obowiązującym wówczas prawem, ustalony w

wyroku Sądu Okręgowego wpis ostateczny i jego wysokość określa należną opłatę od

apelacji wniesionej przez stronę powodową. W końcowym fragmencie uzasadnienia Sąd

Najwyższy ponownie podkreślił, że należny od apelacji strony powodowej wpis w kwocie

równej wysokości opłaty ostatecznej ustalonej w zaskarżonym wyroku jest opłatą „w

wysokości stałej” w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c., że nieuiszczenie tej opłaty w terminie

przez stronę powodową, reprezentowaną przez radcę prawnego, mogło pociągać

sankcję przewidzianą w tym przepisie, ale strona powodowa obowiązkowi poddanemu

tej sankcji nie uchybiła.

Nie powinno budzić wątpliwości, że Sąd Najwyższy uznał uiszczoną przez stronę

powodową opłatę od apelacji w kwocie odpowiadającej wysokości ustalonego w wyroku

Sądu Okręgowego z dnia 4 maja 2006 r. wpisu ostatecznego za prawidłową.

Skonstatował równocześnie, że nie było podstaw do zastosowania sankcji przewidzianej

w art. 1302 § 3 k.p.c., ponieważ strona powodowa obowiązkowi poddanemu tej sankcji

nie uchybiła. W tej sytuacji – ze względu na regulację zawartą w art. 386 § 6 w związku

z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. – niedopuszczalne było ponowne rozstrzyganie o opłacie

należnej od wniesionej apelacji i to sprzecznie z oceną dokonaną przez Sąd Najwyższy.

Podejmując ten problem ponownie, Sąd Apelacyjny naruszył zatem przepisy art. 386 § 6

w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c., w świetle których był związany oceną prawną

Sądu Najwyższego.

Być może ponowna kontrola prawidłowości opłacenia apelacji była wynikiem

błędnego odczytania uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca

2007 r. W takim wypadku uszło jednak uwagi Sądu Apelacyjnego, że wątpliwości co do

charakteru dochodzonych roszczeń, a tym samym co do sposobu określenia należnej

opłaty były udziałem nie tylko Sądu Okręgowego, o czym świadczy postanowienie

odrzucające apelację z dnia 27 października 2007 r. Uszło też uwagi Sądu

Apelacyjnego, że Sąd pierwszej instancji po wniesieniu pozwu sprawdził oznaczoną w

pozwie wartość przedmiotu sporu, przewodniczący wezwał bowiem stronę powodową

do wyjaśnienia, w jaki sposób określiła wartość przedmiotu sporu kwotą 150 000 zł, a po

wyjaśnieniu w piśmie z dnia 19 września 2005 r., że miała na względzie szacunkową

wartość utraconych korzyści, ustalił wpis tymczasowy. Zawarte zatem w uzasadnieniu

zaskarżonego postanowienia stwierdzenie, że Sąd pierwszej instancji nie sprawdził

wartości przedmiotu sporu ani w żaden sposób nie próbował jej zweryfikować, nosi

cechy dowolności.

Wezwanie powoda w sprawie o prawa majątkowe, w której oznaczył on w pozwie

kwotą pieniężną wartość przedmiotu sporu, do wyjaśnienia sposobu obliczenia tej

wartości, a następnie, po złożeniu wyjaśnień, określenie na podstawie art. 31 ust. 1

u.k.s.c.-1967 (obecnie: art. 15 ust. 1 u.k.s.c.-2005) wpisu tymczasowego jest wyrazem

oceny przewodniczącego, że wartości przedmiotu sprawy w chwili jej wszczęcia nie da

się ustalić.

Skoro

zgodnie

z

wiążącym

poglądem

Sądu

Najwyższego,

wyrażonym

w uzasadnieniu postanowienia z dnia 8 marca 2007 r., strona powodowa uiściła należną

opłatę od apelacji, zaskarżone postanowienie podlegać musi uchyleniu.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1 zdanie pierwsze w

związku z art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.